I SA/Wa 523/08

WyrokWSA w Warszawie2008-06-17

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Skiba, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyegzekwowane przez komornika zaległe alimenty, które zostały już raz uwzględnione przy ustalaniu dochodu rodziny w poprzednim okresie zasiłkowym, powinny być ponownie uwzględnione przy ustalaniu dochodu w kolejnym okresie zasiłkowym, jeśli pochodzą z roku kalendarzowego poprzedzającego ten kolejny okres?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyegzekwowane przez komornika zaległe alimenty, które zostały uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, powinny być uwzględnione przy ustalaniu dochodu rodziny w tym okresie, nawet jeśli zostały już raz doliczone do dochodu w poprzednim okresie zasiłkowym. Wynika to z przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych, które traktują uzyskanie zasądzonych świadczeń alimentacyjnych jako uzyskanie dochodu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. przyznającą skarżącej zaliczkę alimentacyjną na dzieci. Skarżąca kwestionowała sposób zaliczania wyegzekwowanych przez komornika alimentów do dochodu rodziny, twierdząc, że nie powinny być one ponownie uwzględniane w kolejnym okresie zasiłkowym. Organy uznały, że wyegzekwowane alimenty należy uwzględnić w dochodzie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] przyznającą J. W. zaliczkę alimentacyjną na [...] M. W. i [...] G. W. kwocie po [...] zł miesięcznie na każde z dzieci, na okres od dnia [...] . do [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, powołując się na przepis art. 7 w zw. z art. 2 pkt 5a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm., powoływana dalej jako "ustawa"), że zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia, albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. Osobą uprawnioną jest natomiast osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest ona wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W niniejszej sprawie osobami, na rzecz których została przyznana zaliczka alimentacyjna są M. i G. W., w imieniu których występuje matka J. W., która nie wychowuje dziecka wraz z ojcem. Przeciętny miesięczny dochód rodziny w roku 2006 wynosił [...] zł., a zatem miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Ustalając kwotę dochodu wzięto pod uwagę dochód skarżącej osiągnięty w 2006 r. w wysokości [...] zł. oraz wyegzekwowaną od dłużnika i przekazaną wierzycielce kwotę [...] zł. tytułem alimentów. Łączny dochód wyniósł zatem [...] zł. Organ wskazał, że ustalając wysokość oraz termin od którego wnioskodawcom przysługuje zaliczka alimentacyjna organ I instancji kierował się przepisami art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy, które stanowią, że zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż 170 zł. dla osoby uprawnionej w przypadku, gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki (...). Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie dopatrzyło się sprzeczności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, stąd utrzymało tę decyzję w mocy. Od decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. W. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że spełnia warunki do przyznania jej zaliczki alimentacyjnej w kwocie po [...] zł. na dziecko, bowiem z zaświadczenia Urzędu Skarbowego wynika, że jej dochód w 2006 r. wynosił [...] zł., czyli miesięcznie na osobę przypada [...] zł. Wskazano jednocześnie, że kwota zobowiązania dłużnika (ojca dzieci) z tytułu niewyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych na dzieci na ostatni dzień poprzedzający okres zaliczkowy wynosiła [...] zł. W 2006 r. z długu komornik wyegzekwował [...] zł. i pieniądze te doliczono do dochodu skarżącej w okresie zaliczkowym 2006/2007. Zdaniem skarżącej w takiej sytuacji brak jest podstaw do ponownego zaliczania wyegzekwowanie kwoty do jej dochodu z zakresu zaliczkowego 2007/2008. Ponadto wyegzekwowane długi (w tym przypadku alimenty) zalicza się zgodnie z Kodeksem cywilnym na poczet najstarszych zaległości i nie mogą być one traktowane jako dochód. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując tej kontroli, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna jest osoba która: a) jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, b) jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Ponadto zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia, albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł (art. 7 ustawy). Za dochód przyjmuje się natomiast przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.)). Dochodem rodziny jest z kolei przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, jak słusznie przyjęły organy obu instancji, że skarżąca J. W. niewątpliwie spełnia w/w warunki do przyznania zaliczki alimentacyjnej na dwoje dzieci, bowiem zgodnie z art. 2 pkt 5a jest osobą samotnie je wychowującą. Ponadto dochód rodziny skarżącej za rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy, czyli za rok 2006, wyniósł [...] zł., z czego [...] zł. to dochód uzyskany przez skarżącą z tytułu [...], natomiast [...] zł. to wyegzekwowane przez komornika sądowego alimenty na dzieci w roku 2006. Przeciętny dochód rodziny w 2006 r. wyniósł zatem miesięcznie [...] zł., co daje na osobę w rodzinie kwotę [...] zł. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki - 170,00 zł. dla osoby uprawnionej albo 250,00 zł., jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, kwotę zaliczki, o której mowa w ust. 1, zwiększa się w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki – do 300,00 zł. dla osoby uprawnionej albo 380,00 zł., jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mając na uwadze powołany wyżej przepis art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz dochód rodziny skarżącej za rok 2006 stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo przyznały J. W. zaliczkę alimentacyjną na [...] M. W. i [...] G. W. w kwocie po [...] zł miesięcznie na każde z dzieci, na okres od dnia [...]. do [...]. Odnosząc się do zarzutów skargi, za błędne należy uznać stanowisko skarżącej, iż skoro wyegzekwowane przez komornika zaległe alimenty już raz doliczono do jej dochodu w okresie zaliczkowym 2006/2007, co wpłynęło na zmianę wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej, to brak jest podstaw do ponownego ich zaliczania do dochodu z okresu zaliczkowego 2007/2008. W toku postępowania ustalono bowiem, że za rok 2006 komornik wyegzekwował łącznie od dłużnika i przekazał wierzycielce kwotę [...] zł. tytułem alimentów. Kwota ta, jak wynika z akt administracyjnych, faktycznie spowodowała przekroczenie kryterium dochodowego, w związku z czym Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] września 2006 r. przyznającą zaliczkę alimentacyjną na M. i G. W. po [...] zł. w ten sposób że wysokość zaliczki ustalił na [...] zł. w okresie od [...] do [...]. Zgodnie bowiem z obowiązującym w dacie wydania powyższych decyzji art. 3 pkt 24 lit. e ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z § 18 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 marca 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 58, poz. 401) w brzmieniu na dzień wydania decyzji, uzyskanie dochodu oznaczało również uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Na mocy tego przepisu, uchylonego dopiero z dniem 6 lipca 2007 r. oraz § 18 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 27 marca 2006 r., organ zobligowany był do ponownego ustalenia dochodu rodziny, z uwzględnieniem dochodu uzyskanego tytułem wyegzekwowanych alimentów. Stąd zarówno w okresie zaliczkowym 2006/2007, jak i 2007/2008, organy obowiązane były uwzględnić powiększenie dochodu skarżącej za 2006 r. o wyegzekwowane przez komornika zaległe alimenty. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło