I SA/Wa 524/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie najmu lokalu socjalnego postanawia: 1. przyznać K. N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2. odmówić K. N. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] wydaną w przedmiocie wyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W następstwie powyższego strona skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z 16 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 524/11 przyznał K. N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia K. N. wniosła sprzeciw w zakresie punktu 2, to jest co do odmowy przyznania jej profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wyjaśniła, że jej brat przyrodni M. N. został zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku z tego względu aktualny dochód rodziny to kwota [...] zł i jest niższy od deklarowanego pierwotnie w złożonym do Sądu formularzu o [...] zł. K. N. zaznaczyła, że mieszkanie w którym aktualnie zamieszkuje dzieli wspólnie z mamą, ojczymem oraz przyrodnim bratem i ma ono powierzchnię [...] m2, mimo tego odmawia się jej jednak przyznania prawa do otrzymania mieszkania lokatorskiego. Dodała również, że do wspólnego gospodarstwa domowego dokłada [...] zł tytułem czynszu, [...] zł jako opłatę za energię elektryczną, [...] zł opłaty za gaz, [...] zł opłaty za telefon oraz [...] zł opłaty za leki. Zatem na własne wydatki pozostaje jej kwota [...] zł. Podkreśliła, że nie stać jej na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Rozpoznając sprzeciw skarżącej od postanowienia referendarza sądowego na wstępie należy znaczyć, że wniesienie tego środka zaskarżenia powoduje, że postanowienie referendarza sądowego upada, a sprawa wraca do etapu, kiedy strona po raz pierwszy złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu K. N. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojczymem, matką oraz przyrodnim bratem. Na wspólny dochód rodziny składają się wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę K. N. w wysokości [...] zł, renta T. N. w wysokości [...] zł, emerytura K. N. w wysokości [...] zł. Łącznie jest to zatem kwota [...] zł. Pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym brat skarżącej M. N. decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] został zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Wspomnieć również należy, że K. N. wyjaśniła, że jest osobą samotną, ponadto posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W związku z małymi dochodami nie posiada środków materialnych na opłacenie kosztów sądowych, a zwłaszcza na opłacenie honorarium adwokackiego. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni Sąd uznał, że brak jest podstaw do uznania, że K. N. nie jest w stanie opłacić samodzielnie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast istnieją przesłanki do uwzględnienia złożonego przez nią wniosku w zakresie częściowym. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że prawo pomocy, z zasady powinno być skierowane do osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Uwzględniając przedstawioną przez K. N. sytuację materialną (w tym przedstawioną przez nią kwotę ponoszonych wydatków w relacji do uzyskiwanych dochodów) stwierdzić należało, że wykazała ona, że spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, bowiem z pozostałej kwoty nie byłaby w stanie opłacić kosztów związanych z powołaniem do sprawy adwokata. Podkreślić jednak należy, że mimo znacznych wydatków, skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem. Łącznie rodzina ma do dyspozycji kwotę [...] zł. Jak wynika zatem z powyższego zarówno skarżąca jak i pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym rodzina nie pozostają bez środków do życia, co miesiąc uzyskują stałe dochody, jak również mają zabezpieczone potrzeby bytowe. W ocenie Sądu oznacza to, że K. N. jest w stanie samodzielnie opłacić koszty sądowe, które w niniejszej sprawie ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, który jest najwyższym spośród wydatków, jak również opłacenia pozostałych kosztów sądowych. Zaznaczyć również należy, że opłacenie pozostałych kosztów sądowych jest rozłożone w czasie, bowiem zależy od przebiegu postępowania, jak również czynności podejmowanych przez strony tego postępowania co dodatkowo zmniejsza "dolegliwość" związaną z koniecznością opłacenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o wyżej powołane przepisy oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.