I SA/Wa 524/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego oraz odmowy dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Ww. decyzją Wójt Gminy w [...] przyznał skarżącej prawa do świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko do lat 5 – A. Z., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] października 2016 r. (pkt 1 decyzji), oraz odmówił dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka A. Z. (pkt 2 decyzji). Organ pierwszej instancji wskazał, że przyczyną odmownego rozstrzygnięcia sprawy jest złożenie wniosku o przyznanie świadczenia po terminie wskazanym w art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz.114 ze zm.) - dalej powoływana jako "ustawa". Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w wyniku rozpoznania odwołania S. T., wskazaną wyżej decyzją podzieliło ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Natomiast art. 26 ust. 5 ustawy stanowi, że wniosek o dodatek, o którym mowa w art. 9, składa się do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Z akt sprawy wynika, że dziecko skarżącej, A. Z. urodziła się w dniu [...] sierpnia 2014 r., natomiast wniosek o przyznanie stosownego świadczenia został wniesiony do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w dniu 5 stycznia 2016 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Kolegium wskazało, że ta okoliczność nie jest kwestionowana przez skarżącą, natomiast istotne znaczenie w uchybieniu tego terminu mają w jej ocenie nadzwyczajne okoliczności jakie w sprawie wystąpiły. S. T. podniosła bowiem, że zaistniała konieczność wszczęcia stosownego postępowania w przedmiocie zaprzeczenia ojcostwa byłego męża skarżącej. Ojcem małoletniej jest inna osoba - R. Z. - i w związku z ustaleniem ojcostwa sporządzono nowy akt urodzenia córki. Kolegium podkreśliło, że ww. termin określony do złożenia wniosku o świadczenie nie jest terminem instrukcyjnym, ani też procesowym, termin ten ma charakter materialnoprawny – a zatem nie można go przywrócić na podstawie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z. Z. (S. T.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., domagając się jej zmiany. W skardze ponownie podniosła argumenty prezentowane na etapie postępowania administracyjnego stwierdzając, że jej wniosek powinien zostać uwzględniony albowiem dziecko zostało objęte opieką prawną i faktyczną dopiero od chwili uznania go przez ojca dziecka – R. Z. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Wynika z niego, że wnioskodawczyni S. T. w dniu [...] sierpnia 2014 r. urodziła córkę A. Z. Potwierdza to bowiem odpis skrócony aktu urodzenia wydany przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] dnia [...] września 2015 r., nr [...] wskazujący, że niniejszy odpis jest zgodny z treścią odpisu zupełnego aktu urodzenia z dnia [...] września 2014 r., nr [...]. W odpisie zupełnym jako ojciec A. wskazany został A. T., natomiast w odpisie skróconym wskazano jako ojca dziecka – R. Z. W dniu 5 stycznia 2015 r. S. T. złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się tego dziecka. Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji organu pierwszej instancji stanowi m.in. art. 9 ust. 1-3 oraz 26 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 9 ust. 1, 2 i 3 Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1000,00 zł. Jednocześnie, jak stanowi art. 26 ust. 5 ustawy, wniosek w powyższym przedmiocie składa się do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Poza sporem pozostaje, że wniosek o wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka, złożony został prawie po upływie 17 miesięcy od dnia urodzenia się córki skarżącej – A. Z., czyli prawie 5-miesięcy po ukończeniu przez A. Z. pierwszego roku życia, a więc z przekroczeniem terminu. Fakt ten przyznaje sama skarżąca. Jednocześnie nie budzi wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że przewidziany w art. 26 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin jest terminem prawa materialnego, prekluzyjnym, zwanym też terminem zawitym. Bezskuteczny upływ tego terminu pozbawia stronę możliwości skutecznego dokonania określonej czynności procesowej. Termin wynikający z tego przepisu jest terminem nieprzywracalnym. Słusznie zatem organy uznały, że na gruncie obowiązujących w dniu urodzenia dziecka i w dniu złożenia wniosku przepisów upływ czasu spowodował wygaśnięcie uprawnienia do ubiegania się o wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia się dziecka. Wprawdzie organ administracji powinien był w tym zakresie umorzyć postępowanie administracyjne. Jednakże w tej konkretnej sprawie, z uwagi na okoliczność, że decyzja organu pierwszej instancji w pkt 1 przyznaje skarżącej zasiłek rodzinny na dziecko - A. Z., czyli jest dla niej korzystna i jak wynika z treści skargi w tym zakresie nie jest kwestionowana, Sąd rozpoznający sprawę skargę oddalił. Wobec powyższego zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim zauważenia wymaga, że nie było żadnych przeszkód aby skarżąca złożyła wniosek w ustawowym terminie (tj. do dnia 7 sierpnia 2015 r.), tym bardziej iż w dniu [...] lipca 2015 r. zawarła związek małżeński z ojcem dziecka R. Z. W takiej sytuacji, w zależności od stanu faktycznego sprawy, organ podjąłby czynności (w tym wydał rozstrzygnięcie) z uwzględnieniem okoliczności, podnoszonych we wniosku złożonym w ustawowym terminie. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie nie mogło spotkać się z pozytywnym dla skarżącej załatwieniem sprawy. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.