I SA/Wa 525/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku E. G. i J. K. w sprawie wypłaty odszkodowania za jednopiętrowy budynek, który znajdował się na gruncie położonym pryz ul. [...] ozn. hip. Jako [...], rej hip. [...] orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ wskazał, że sprawa odszkodowania za powyższą nieruchomość została już uregulowana decyzją Naczelnika [...] W. z dnia [...] sierpnia 1974 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64). Decyzją tą przyznane zostało odszkodowanie A. G. za grunt oraz dom jednorodzinny, zabudowania gospodarcze i roślinność oraz odmówiono przyznania odszkodowania za budynek wielorodzinny (frontowy). Prezydent uznał, że skoro już w sprawie odszkodowania wydana została decyzja, to ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne, gdyż podjęte w tym zakresie decyzje byłyby dotknięte wadą nieważności jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W. złożył E. G. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości decyzji z [...] sierpnia 2003 r. Postępowanie w sprawie odszkodowania za powyższą nieruchomość okazało się bezprzedmiotowe, ponieważ w tym zakresie prowadzone już było postępowanie i zakończone zostało decyzją Naczelnika [...] W. z dnia [...] sierpnia 1974 r., która wobec niezłożeni od niej odwołania stała się ostateczna. Po wydaniu decyzji z 1974 r. następowała dwukrotnie zmiana aktu prawnego stanowiącego podstawę tej decyzji, lecz każdy nowy akt prawny przejmował w niezmienionym stanie regulację prawną w tym zakresie z poprzedniego aktu. Artykuł 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) stanowił kontynuację rozwiązań przyjętych w art. 53 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Natomiast art. 215 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest kontynuacją rozwiązań przyjętych w art. 83 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. Oznacza to, że zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej. Na podstawie powołanych przepisów mogły być regulowane sprawy odszkodowań jedynie za gospodarstwa rolne, jeżeli ich poprzedni właściciele lub ich następcy prawni prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz za dom jednorodzinny jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. i za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Sprawa odszkodowania za nieruchomość została już rozstrzygnięta powołaną decyzją z dnia [...] sierpnia 1974 r. i w świetle art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ponowne merytoryczne orzekanie w tej sprawie byłoby dotknięte wadą nieważności, gdyż dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. G. wniósł o zasądzenie na rzecz spadkobierców A. G. odszkodowania za jednopiętrowy dom i grunt w W. przy ul. [...]. Skarżący podniósł też, że odszkodowanie ustalone w decyzji z [...] sierpnia 1974 r. było bardzo zaniżone i nie obejmowało całej nieruchomości. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do "zasądzenia" odszkodowania, gdyż takiej możliwości nie przewiduje powołana ustawa, uprawniony jest natomiast do kontroli wydanych w sprawie decyzji pod względem ich prawidłowości. Ocenia więc, czy nie naruszają one prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego (art. 145 § 1). Oceniając zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził, aby naruszały one prawo. Prawidłowo orzekające w sprawie organy ustaliły, że postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania jest bezprzedmiotowe. Wynika to z faktu, że o odszkodowaniu za nieruchomość przy ul. [...] w W. już orzeczono ostatecznie w decyzji z dnia [...] sierpnia 1974 r. Sąd w tym postępowaniu nie może oceniać, czy odszkodowanie ustalone zostało prawidłowo. Sam fakt, że zostało ustalone za grunt oraz elementy budowlane i roślinność określone w decyzji z 1974 r. i odmówiono przyznania odszkodowania za budynek mieszkalny wielorodzinny (frontowy) oznacza, że kwestia ta została rozstrzygnięta i bez wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji nie jest dopuszczalne ponowne orzekanie w tym zakresie. Decyzja, w której orzeczono by ponowne w przedmiocie odszkodowania dotknięta byłaby wadą nieważności i podlegałaby stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.