I SA/Wa 53/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-08
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje regularny dochód i posiada nieruchomości, ale ponosi znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać takie zwolnienie. Mimo ponoszonych wydatków na leczenie i utrzymanie, wnioskodawczyni uzyskuje regularny dochód i posiada nieruchomości, co nie pozwala na uznanie jej sytuacji za bardzo trudną w rozumieniu przepisów o prawie pomocy.Stan faktyczny
H. P. złożyła skargę na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku ze skargą, H. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z renty, wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie, a także posiadanie udziału w domu i działki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania H. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: odmówić przyznania H. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
H. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2010 r., nr [...], którą organ uchylił decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz E. E., H. P. i M. D. za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] i ulicę [...] w W., oznaczone w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2, w obrębie ewidencyjnym [...] i działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W następstwie złożonej do Sądu skargi H. P. skierowała wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się w nim zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni zaznaczyła, że jest osobą samotną (wdową). Utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości [...] brutto. Dodała, że z uwagi na stan zdrowia (jest osobą schorowaną) wydaje bardzo poważne kwoty na leczenie, leki i rehabilitację. Oświadczyła, że na utrzymanie mieszkania wydaje około [...] zł, na zakup lekarstw około [...] zł, na zakup biletu komunikacji miejskiej około [...] zł, rehabilitację i zakup specjalnej bielizny kwotę około [...] zł. Zaznaczyła, że po uwzględnieniu wydatków zmuszona jest do zakupu żywności i odzieży, dlatego też opłacenie kosztów sądowych byłoby równoznaczne z koniecznością odstąpienia od odwołania w sprawie objętej skargą.
H. P. ujawniła, że posiada ¼ udziału w domu w W., oraz jest właścicielką działki rehabilitacyjnej. Wyjaśniła, że część działki na której stoi dom jest obecnie przedmiotem odszkodowania, dom jest zasiedlony przez lokatorów narzuconych przez Urząd Miasta i Gminy, którzy nie płacą czynszu.
Na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W sprawie niniejszej H. P. domaga się przyznania prawa pomoc w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania rozpoznanie przez Sąd jej skargi jest uzależnione od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych, czy wydatków nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy. Należy jednak podkreślić, że wpis od skargi jest opłata najwyższą.
Uwzględniając zatem sytuację materialną wnioskodawczyni i przedstawione przez nią argumenty stwierdzić należało, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku strony o zwolnienie jej z kosztów.
Zauważyć należy, że prawo pomocy stworzone zostało po to, aby umożliwić osobom znajdującym się w bardzo trudnych warunkach materialnych rozpoznanie sprawy lub obronę praw przed sądem.
W ocenie referendarza sądowego H. P. nie pozostaje w takiej sytuacji. Uwzględniając wykazane przez wnioskodawczynię wydatki na utrzymanie mieszkania, wydatki związane z leczeniem nie można pominąć tego, że skarżąca uzyskuje regularnie co miesiąc dochód w kwocie około [...] zł, jak również ma zapewnione warunki bytowe.
Tym samym nie pozostaje ona w ubóstwie, a jej sytuacja materialna nie może być uznana za bardzo trudną.
Na marginesie zaznaczyć również należy, że H. P. domaga się zwolnienia od kosztów w sprawie w której przedmiotem oceny Sądu jest legalność decyzji administracyjnej, którą m. in. ustalono na rzecz skarżącej odszkodowanie za opisaną w niej nieruchomość w wysokości [...] zł. Okoliczność ta zdaniem referendarza sądowego również wpływa na ocenę sytuacji finansowej skarżącej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło