I SA/Wa 532/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-15
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Elżbieta Sobielarska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy jest uzasadniona brakiem protokołu oszacowania szkód, jeśli obowiązek jego sporządzenia i przekazania spoczywał na organach administracji, a strona nie ponosi winy za jego brak?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu niesporządzenia protokołu oszacowania szkody w gospodarstwie rolnym nie znajduje podstawy prawnej, jeśli obowiązek sporządzenia i przekazania protokołu spoczywał na organach administracji, a strona skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie tych czynności. Strona skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji niewykonania przez organy ich ustawowych obowiązków.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o zasiłek celowy na złagodzenie skutków suszy. Wójt Gminy P. odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak protokołu oszacowania strat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało tę decyzję w mocy. A. K. złożył skargę do WSA w Warszawie, argumentując, że powinien zostać poinformowany o terminie sporządzenia protokołu i że skoro wniosek został przyjęty, protokół powinien zostać sporządzony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz decyzję Wójta Gminy P. i stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie : WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], na postawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] Wójt Gminy P. odmówił przyznania A. K. świadczenia w postaci zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy. Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109) pomocy udziela się rodzinom rolniczym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji wynoszą średnio 30 %. Wójt Gminy P. wskazał, że jednym z niezbędnych warunków otrzymania pomocy było szacowanie strat przez komisję powołaną specjalnie w tym celu, zaznaczył, że w sprawie dotyczącej A. K. protokół nie został sporządzony.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wniósł A. K. podnosząc, że protokół nie został sporządzony z powodu braku informacji o terminie jego sporządzenia.
W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. powołując się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy wskazało, że pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, który podlega ubezpieczeniu rolniczemu z mocy ustawy, a szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane w gospodarstwie rolnym przez powołaną przez wojewodę komisję śledczą wynoszą średnio powyżej 30 %. Zgodnie z § 4 pkt 2 ww. rozporządzenia średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym ustala kierownik ośrodka pomocy społecznej na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, przekazanego mu przez wojewodę za pośrednictwem wójta. Zatem przyznanie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w roku 2006 jest możliwe tylko wówczas, gdy straty plonów w danym gospodarstwie rolnym zostały oszacowane przez powołaną do tego komisję. Jedynie protokół może stanowić podstawę określenia przez kierownika gminnego ośrodka pomocy społecznej średniej wysokości szkód spowodowanych suszą. Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie został on sporządzony, brak jest więc podstawowego dokumentu umożliwiającego pozytywne rozstrzygnięcie sprawy co skutkuje koniecznością odmowy przyznania pomocy na wnioskowany cel.
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r.
Na powyższą decyzję A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Kolegium jest dla niego krzywdząca, bowiem w jego ocenie wszyscy zainteresowani powinni zostać poinformowani do jakiej daty będą sporządzane protokoły. Zaznaczył, że skoro wniosek o zasiłek został złożony, jak również przyjęty to należało również sporządzić protokół.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 i § 4 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155 poz. 1109) wynika, że pomoc, o jakiej mowa w przepisach tego rozporządzenia przyznawana jest w formie zasiłku celowego na wniosek osoby zainteresowanej, złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkiwania tej osoby w terminie do dnia 15 października 2006 r. Po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 roku w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zgodnie zaś z § 6 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. wojewoda w terminie do 15 września 2006 r. przekazuje protokoły oszacowania szkód właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast).
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że do obowiązków wojewodów włączono pozyskanie sporządzonych wcześniej przez komisje protokołów oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych na obszarze dotkniętym suszą, a następnie ich dostarczenie właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast). Taki tryb potwierdza również przyjęty w rozporządzeniu terminarz czynności, zgodnie z którym przekazanie przez wojewodę wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokołów szacowania szkód następowało do dnia 15 września 2006 r., natomiast upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy ustalono na dzień 15 października 2006 r. Oznacza to, że wojewoda powinien przekazać wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokoły szacowania szkód jeszcze przed ustaleniem, który z poszkodowanych wskutek suszy rolników wystąpi o przyznanie zasiłku.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący A. K. złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w P. w dniu [...] września 2006 r., a zatem w terminie ustawowym, wniosek o zasiłek celowy w związku z suszą w 2006 r. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji odmówiły wnioskodawcy przyznania zasiłku z uwagi na brak możliwości oszacowania strat spowodowanych suszą, bowiem w jego gospodarstwie nie sporządzono protokołu oszacowania strat.
Stwierdzić należy, że odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego z powodu niesporządzenia przez właściwe organy protokołu oszacowania szkody w gospodarstwie rolnym osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku celowego, nie znajduje podstawy prawnej w przepisach rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r., a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji obu instancji polega na niewłaściwej interpretacji § 4 i § 6 ust. 3 tego rozporządzenia.
Bezsporne jest, że w sprawie niniejszej protokół nie został sporządzony, jednak jak wcześniej zaznaczono, obowiązek jego sporządzenia, a następnie przekazania trybie wskazanym w rozporządzeniu spoczywał na powołanych do tego organach, zatem strona skarżąca nie może ponosić ujemnych skutków niewykonania tych czynności.
Zauważyć trzeba, że przepisy omawianego rozporządzenia nie nakładają na poszkodowanych rolników, którzy ubiegają się o przyznanie zasiłku, obowiązku wcześniejszego zgłoszenia szkody w gospodarstwie rolnym wójtowi, wojewodzie lub komisji.
Wskazane wady rozstrzygnięć podjętych w sprawie wniosku A. K., jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowały koniecznością uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Ponownie rozpatrujący wniosek skarżącego Wójt Gminy P., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zobowiązane są do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o materiał dowodowy, w tym również protokół oszacowania szkód, zgromadzony zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło