I SA/Wa 533/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy materialnej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. M. S. wnioskiem z dnia 5 września 2007 r. zwrócił się o udzielenie pomocy materialnej. W dniach 27 i 28 września 2007 r. oraz w dniach 1 i 22 października 2007 r. pracownik socjalny podjął próby przeprowadzenia wywiadu rodzinnego z wnioskodawcą. Pismem z dnia 2 października 2007 r. wezwano M. S. do nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu przeprowadzenia wywiadu rodzinnego. Pismo to zostało odebrane przez stronę w dniu 22 października 2007 r. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie organu. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmówił M. S. przyznania pomocy materialnej ze względu na brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. S. twierdząc, że odwołanie jest jedynie formalnością, bowiem organ odwoławczy solidaryzuje się z pracownikami opieki społecznej w pozbawieniu go jedynego źródła utrzymania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest konieczną przesłanką do udzielenia świadczeń ze środków pomocy społecznej. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Dopiero zebrane w wyniku wywiadu informacje pozwalają udzielić pomocy w niezbędnym zakresie, stosownie do potrzeb. Skarżący uniemożliwił zaś przeprowadzenie wywiadu, co jest traktowane jako brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym i stanowi przyczynę wydania decyzji odmownej w rozpoznawanej sprawie. Organ pozbawiony został bowiem możliwości zweryfikowania, czy wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i czy wymaga udzielenia jednej z przewidzianych przepisami prawa form pomocy społecznej. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi M. S. wskazał, że od lutego 2003 r. pozostaje bez środków do życia powodu pozbawienia go przez Ośrodka Pomocy Społecznej zasiłku , który był jego jedynym źródłem utrzymania W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w sposób jednoznaczny regulują tryb ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 106 powołanej ustawy przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. W myśl art. 107 tej ustawy rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Brak złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nakładają na osoby korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 2 tej ustawy brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (...) może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W ocenie Sądu, odmowa przyznania skarżącemu pomocy ze środków pomocy społecznej została wyczerpująco uzasadniona przez organy orzekające w rozpoznawanej sprawie. Organy orzekające wyjaśniły skarżącemu skutki prawne braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, wskazując, że może to stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Ustalenia dokonane przez ograny mają potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach niniejszej sprawy w zakresie braku współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Z akt sprawy wynika, że pracownicy socjalni wielokrotnie usiłowali przeprowadzić aktualizację rodzinnego wywiadu środowiskowego, który – zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 77, poz. 672) - odbywa się w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, w terminach ustalonych wcześniej z wnioskodawcą. W ocenie Sądu, sposób zachowania skarżącego uniemożliwił ocenę, czy sytuacja życiowa wnioskodawcy, przy uwzględnieniu tego, że jest on uprawniony do świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy, jest na tyle trudna, że należy mu pomóc w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb. Brak możliwości dokonania rzetelnej oceny sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącego uniemożliwił pracownikom socjalnym analizę i ocenę sytuacji skarżącego i sformułowanie wniosków z niej wynikających stanowiących podstawę planowania pomocy, jej rodzaju i zakresu. Z powyższych względów nie można postawić organowi zarzutu, że powierzchownie rozpatrzył sprawę i nierzetelnie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. To z kolei prowadzi do wniosku, iż zarówno ta decyzja jak i decyzja organu drugiej instancji nie naruszyły prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.