I SA/Wa 536/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Barska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 r. sprawy ze skargi H. P. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 147/13. 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz H. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. H.P. pismem z dnia 28 lutego 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013r., sygn. akt I SAB/Wa 147/13. W skardze wniosła ponadto o orzeczeniu przez sąd o istnieniu uprawnienia do odszkodowania za pozostałe 816 m2 nieruchomości. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionej zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 6 września 2007 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami został doręczony organowi 28 listopada 2013 r. W wyniku analizy akt sprawy Sąd orzekający ustalił ponadto, że wyrokiem z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1057/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę H.P. na niewykonanie wyroku z dnia 113 sierpnia 2013 r. wymierzając Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych, zaś wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 418/16, w wyniku uwzględnienia kolejnej skargi, wymierzył Prezydentowi kolejną grzywnę w wysokości 3000 zł. Z akt sprawy wynika ponadto, że Prezydent rozpoznał wniosek odszkodowawczy Skarżącej jedynie częściowo, orzekając w dniu 27 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do nieruchomości o powierzchni [...] m2. Wobec braku podejmowania dalszego rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z 19 października 2016 r. skarżąca wezwała Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku. Wezwanie to okazał się bezskuteczne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. sądu we wskazanej w niej części jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Złożona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia z dnia 13 sierpnia 2013r., sygn. akt I SAB/Wa 147/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu w dniu 28 listopada 2013 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Przy czym przez rozpoznanie sprawy, rozumieć należy jej rozpoznanie w całokształcie. W konsekwencji termin upłynął 28 stycznia 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu dwukrotnie grzywny (vide wyroki z dnia 10 września 2014 r. i z dnia 30 czerwca 2016 r.) organ ów zawisłą przed nim sprawę rozstrzygnął jedynie w części dotyczącej gruntu o pow. [...] m2, podczas gdy cała nieruchomość za którą m.in. skarżąca domaga się odszkodowania wynosiła [...] m2. Oznacza to, że od przeszło dwóch lat pozostaje w stanie bezczynności przy wykonywaniu wyroku w zakresie w jakim dotyczy on obowiązku rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości obejmującej obszar [...] m2, co uprawnia do oceny, że zwłoka ta przybrała postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia mu z tego tytułu kolejnej grzywny. Stan niewykonywanie wyroków, na co zwracał już uwagę Sąd w uprzednio wydanych orzeczeniach, godzi wszak w samą istotę zasady praworządności. Zważywszy na skalę przekroczenia terminu wykonania wyroku, jak też uwzględniając uprzednio z tego tytułu wymierzone grzywny (w kwotach 500 i 3000 złotych) oraz fakt, że sprawa odszkodowania w blisko ½ części została już rozpoznana, a zwłoka dotyczy jedynie części pierwotnie zgłoszonego żądania, skład orzekający ocenił, że adekwatną w tych okolicznościach faktycznych sankcją będzie grzywna w wymiarze 4000 złotych. Wymierzając ją w powyższej wysokości uwzględniono także okres czasu jaki bezskutecznie upłynął od ostatniego wyroku wymierzającego Prezydentowi [...] grzywnę z tytułu zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę strony na bezczynność. Regulacja art. 154 § 2 p.p.s.a. przyznaje sądom administracyjnym dodatkowo kompetencje do wydania orzeczenia stwierdzającego istnienie bądź nieistnienie uprawnienia lub obowiązku. Jest to więc orzeczenie zastępujące akt lub czynność organu administracji, do wydania którego konieczne jest łączne spełnienie przesłanek wymienionych w ustawie. Są to następujące przesłanki umiejscowione w przepisach § 1 i 2 art. 154 p.p.s.a.; 1) sąd administracyjny wydał wcześniej prawomocny wyrok uwzględniający skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania albo wyrok uchylający lub stwierdzający nieważność aktu lub czynności (art. 154 § 1 p.p.s.a.); 2) wyrok ten nie jest wykonywany przez organ administracji publicznej,; 3) skarżący pisemnie wezwie organ administracji publicznej do wykonania wyroku; 4) na orzeczenie przez sąd administracyjny "o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku" musi pozwalać "charakter sprawy" (art. 154 § 2 p.p.s.a.); 5) na orzeczenie przez sąd administracyjny "o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku" muszą również pozwalać "niebudzące uzasadnionych wątpliwości" okoliczności "stanu faktycznego i prawnego" sprawy (art. 154 § 2 p.p.s.a.). W doktrynie pojawiło się stanowisko, że przesłanka charakteru sprawy wyłącza orzekanie sądu administracyjnego w sprawach, w których chodzi o przyznanie określonych dóbr materialnych, które pozostają w wyłącznej dyspozycji organów administracji ( tak: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i innych. Wydawnictwo C. H. Back 2011 str. 555. ). Zdaniem sadu sprawa dotycząca przyznania odszkodowania za tzw. nieruchomość [...] ma właśnie taki charakter. Tym samym brak jest podstaw do orzekania o istnieniu lub nieistnieniu prawa lub uprawnienia zgodnie z żądaniem skarżącej, a co za tym idzie w tej części skarga podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) na podstawie art. 200 powołanej ustawy.