I SA/Wa 537/06

WyrokWSA w Warszawie2006-04-24

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Mirosław Gdesz, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z powodu braku jednoznacznego wskazania w orzeczeniu o niepełnosprawności daty jej powstania, mimo istnienia orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy Kpa (art. 7, 77, 80) poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia daty powstania niepełnosprawności, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Brak takiej daty w orzeczeniu o niepełnosprawności nie może samodzielnie stanowić podstawy do odmowy, jeśli spełnione są inne przesłanki, a ustalenie tej daty powinno być przedmiotem postępowania wyjaśniającego, w tym ewentualnie z udziałem biegłego.
Stan faktyczny
A. Z. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Prezydent W. odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak informacji o dacie powstania niepełnosprawności, co było warunkiem przyznania zasiłku zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, powołując się na art. 16 ust. 3 tej ustawy i brak daty powstania inwalidztwa w przedstawionym orzeczeniu. A. Z. zaskarżył decyzję SKO do WSA w Warszawie, domagając się jej unieważnienia i wnosząc o powołanie biegłego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że po rozpatrzeniu wniosku A. Z. z dnia 22 listopada 2005 o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. odmówił przyznania tego świadczenia. Organ pierwszej instancji wskazał, że zasiłek taki można przyznać osobie legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, która ukończyła 16 lat, a do tej kategorii zalicza się wnioskodawca, tylko wtedy jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Natomiast przedstawiony przez A. Z. orzeczeniu brak jest informacji od kiedy datuje się niepełnosprawność, w związku z tym nie zostały spełnione określone w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przesłanki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. A. Z. wniósł odwołanie od tej decyzji, podnosząc w nim, że wskazany w decyzji organu I instancji art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w ogóle go nie dotyczy jako osoby legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia utrzymało w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Organ stwierdził, że przedstawione przez A. Z. orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] maja 1992 r. nie mówi nic na temat tego kiedy powstało inwalidztwo. A zgodnie z art. 16 ust. 3 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Powyższa decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stała się przedmiotem skargi A. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w dniu 26 marca 2006 r. skarżący złożył wniosek procesowy o powołanie biegłego z zakresu [...] w celu wydania opinii od kiedy datuje się niepełnosprawność skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany granicami skargi. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. W myśl art. 16 ust. 3 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Stosownie zaś do treści art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Przy czym orzeczenie o zaliczeniu do II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że A. Z. został zaliczony do [...] grupy inwalidzkiej - orzeczenia z dnia [...] września 1984 r. oraz z dnia [...] maja 1992 r.., jednak orzeczenia te nie podają daty, od której powstała niepełnosprawność. Brak stwierdzenia tego faktu we wskazanych orzeczeniach nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania zasiłku. Ustalenie daty, od której datuje się niepełnosprawność powinno być przedmiotem postępowania wyjaśniającego. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji w ogóle nie przeprowadzili postępowania wyjaśniającego co do ustalenia czy spełniona została druga z przesłanek przyznania zasiłku pielęgnacyjnego określona w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Brak uwzględnienia tej kwestii stanowi naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Z tego względu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu. Na marginesie należy zaznaczyć, iż organy orzekające w sprawie powinny rozważyć czy nie jest konieczne zwrócenie się do biegłego w celu przeprowadzenia dowodu w tym zakresie (art. 84 Kpa). Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło