I SA/Wa 538/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-08
Skład orzekający: Joanna Skiba, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby niebędące właścicielami lokali ani następcami prawnymi poprzednich właścicieli nieruchomości mają interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu?Ratio decidendi
Osoby, które nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości (np. najemcy lokali bez tytułu własności), nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego. Interes prawny w takiej sprawie przysługuje jedynie byłym właścicielom, ich następcom prawnym oraz właścicielom lokali w budynkach posadowionych na gruncie. Skoro skarżące nie spełniają tych kryteriów, ich interes ma charakter faktyczny, a nie prawny, co skutkuje odmową wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżące E. K. i E. W. wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżące nie są stronami postępowania, ponieważ nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości ani nie są następcami prawnymi poprzednich właścicieli. Skarżące odwołały się od tej decyzji, argumentując, że mają interes prawny w sprawie. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2011 r. sprawy ze skargi E. K. i E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...].09.2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu wniosku Pani E. K. i Pani E. W., reprezentowanych przez adw. E. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010r., którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2003r., wydanej przez Prezydenta W. o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...]m2, położonego przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W sprawie stwierdzono następujący stan faktyczny:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010r., po rozpatrzeniu wniosku Pani E. K. i Pani E. W., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2003r., wydanej przez Prezydenta W. o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, położonego przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], na rzecz M. L. [...] J. W. w udziale [...], A. W. w udziale [...] B. M. w udziale [...], D. W. w udziale [...], W. S. w udziale [...], R. F. w udziale [...], S. P. w udziale [...], H. K. w udziale [...], R. K. w udziale [...], K. K. w udziale [...] i J. K. w udziale [...] tj. wszyscy łącznie w udziale [...] niepodzielnej części gruntu.
Adw. E. M., pełnomocnik Pani E. K. i Pani E. W. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w przepisanym terminie, o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentując, że zgodnie z Uchwałą NSA o sygn. OPS 6/03 najemca, który zajmuje lokal na wywłaszczonej nieruchomości, może być stroną w postępowaniu o jej zwrot.
Wskazała, że Wnioskodawczynie mają interes prawny w tym, czy własność nieruchomości pozostanie w rękach Prezydenta W., czy też osób fizycznych, co będzie miało wpływ na ewentualny wykup lokalu oraz wysokość czynszu w przyszłości.
W wyniku rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wnioskodawczynie nie były stronami postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r., na mocy której Prezydent W. ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...]m2, położonego przy ul. [...], nie są również następcami prawnymi stron tego postępowania i okoliczności tych nie kwestionują w złożonym wniosku. Żadnej z wnioskodawczyń nie przysługuje tytuł własności do lokalu znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...]. Podkreśliło, że osobą uprawnioną do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie odmowy lub ustanowienia własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu należy poprzedni właściciel nieruchomości lub też jego następca prawny.
Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej przez osoby, które nie są stroną postępowania skutkuje odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji gdyż wnioskodawczynie nie posiadają legitymacji procesowej, a tym samym nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Skargą z dnia 09.11.2010r. E. K. i E. W. zaskarżyły decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2010r.
Skarżące domagały się "zmiany zaskarżonej decyzji w całości poprzez stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Prezydenta miasta W. z dnia [...].08.2003r., ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W." Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga podlega odrzuceniu. W uzasadnieniu zauważył, że zaskarżona decyzja nie była ostateczna, skoro z akt sprawy wynika, że skarżące odwołały się od niej występując z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarżącym przysługiwała skarga do tutejszego sądu od decyzji Kolegium z dnia [...].09.2010r. nie zaś od decyzji z [...].07.2010r.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to orzeczenie wskazując, że intencją skarżących było odwołanie się od obu decyzji administracyjnych, w tym decyzji z [...].09.2010r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu orzekł o oddaleniu skargi uznając, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa.
Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Przymiot strony w rozumieniu artykułu 7 dekretu [...], w związku z artykułem 28 k.p.a. mają, w ocenie Sądu jedynie byli właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni, obecny właściciel oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości, którzy są właścicielami lokali w budynku posadowionym na gruncie.
Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, to jest taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje(tak: NSA w wyroku z dnia 30.06.1999r. sgn.IVSA629/97).
Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, które są sprzeczne z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania.
W ocenie Sądu, nie jest sporny pogląd, wyrażony także w wyroku tutejszego Sądu z dnia 22.10.2008r. ISA/Wa851/08, że w postępowaniu dotyczącym decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste, zabudowanej nieruchomości w trybie dekretu z 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta Warszawy, interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji mają jedynie dawni właściciele, ich następcy prawni oraz właściciele lokali w budynkach usytuowanych na tym gruncie nabytych uprzednio od Skarbu Państwa bądź gminy.
Powyższe przesądza, że najemcy lokali, którzy nie dysponują tytułem prawno rzeczowym do nieruchomości, nie mają takiego interesu. To zaś oznacza, że E. K. oraz E. W. nie są stroną postępowanie administracyjnego w sprawie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie 7 ust. 2 cyt. dekretu.
Sąd w składzie orzekającym, podziela zatem pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że skarżące w zwalczaniu omawianej decyzji administracyjnej mają interes o charakterze faktycznym a nie prawnym.
Wskazana w treści skargi uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.10.2003r. OPS6/03 , nie dotyczy stanu faktycznego w sprawie niniejszej.
Z orzeczenia powyższego wynika, że najemca, który na podstawie umowy najmu zawartej z nowym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości tj. Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, używał lokal znajdujący się na tej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Zaznaczyć wypada, że cytowana teza odnosi się do odrębnego przypadku zaistniałego na gruncie artykułu 138 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, odnoszącego się do instytucji wywłaszczenia, w tym kwestii wygaszenia praw obligacyjnych w jej konsekwencji a tym samym nie ma zastosowania w sprawie niniejszej.
Mając to na uwadze uznać należy, że zaskarżone decyzje organów obu instancji wydane zostały w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w oparciu o trafną analizę obowiązujących przepisów prawa.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło