I SA/Wa 54/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. S., J. S. i M. S.-J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy R. od decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w R., stanowiącą działkę ewid. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, zajętą pod drogę publiczną gminną – ul. [...] w R. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki podał, że Starosta P. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. ustalił odszkodowanie za nieruchomość opisaną wyżej, która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Gminy R., uzasadniając decyzję stwierdzeniem, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę R. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...] w R., zajętej pod drogę publiczną, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2. Z wnioskiem o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogi publiczne wystąpili współwłaściciele tej nieruchomości. Zdaniem organu bezsporne jest, że odszkodowanie o jakim mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, według stanu nieruchomości z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym, nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem. Przysługuje ono z tytułu utraty własności gruntu na rzecz m. in. jednostki samorządu terytorialnego, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa. Zgodnie z art. 129 ust. 5 i art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowanie ustala starosta po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi jej wartość rynkowa, którą określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania (art. 134 ust. 1 i 3 ustawy). Z ustaleń organu wynika, że w niniejszej sprawie rzeczoznawca ustalił wysokość odszkodowania, przyjmując do wyceny transakcje, które były przedmiotem obrotu rynkowego, i z uwagi na brak wolnorynkowych transakcji nieruchomości przeznaczonych pod drogi, zgodnie z § 36 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), określone zostały jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych – pod zabudowę mieszkaniową. W ocenie organu odwoławczego, sporządzony w sprawie operat szacunkowy z dnia 19 grudnia 2005 r., przyjęty przez organ rozstrzygający, w którym wartość nieruchomości ustalono według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, spełnia wymogi powołanego rozporządzenia. Za przedmiotową nieruchomość zajętą pod drogę publiczną – gminną, odszkodowanie ustalono według stanu z dnia wejścia w życie ustawy i według zasad i trybu określonych m. in. w art. 132 ust. 5 powołanej ustawy. W zaskarżonej decyzji organ I instancji prawidłowo wskazał również podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania. Wojewoda Mazowiecki podniósł jednak, że organ rozstrzygający nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Przepis art. 73 ust. 4 powołanej ustawy odsyła w zakresie ustalania odszkodowania do zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, a zatem, zdaniem organu, w postępowaniu administracyjnym o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. obligatoryjne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, o jakiej mowa w art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Wojewoda Mazowiecki, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2003 r. SA/Bd1271/03 ONSA 2004/2/83 podkreślił, że rozprawa administracyjna, przeprowadzona także z udziałem rzeczoznawcy majątkowego, stwarza dla strony możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, zgłaszania , wyjaśnień, żądań i propozycji. Nadto Wojewoda wyjaśnił, iż stosownie do art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje nie organ odwoławczy, lecz organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny. Uznając zasadność wydanej przez siebie decyzji Wojewoda stwierdził, iż organ pierwszej instancji rażąco naruszył artykuły 7 i 77 § 1 kpa, zobowiązujące organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i rozstrzygnięcia jej po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, uchylił zaskarżoną decyzję Starosty P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. S., J. S. i M. S. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 534/07 skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie ma obowiązku przeprowadzania rozprawy administracyjnej przy ustalaniu odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w R., stanowiącą działkę ewid. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, zajętą pod drogę publiczną gminną – ul. [...] w R. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] października 2007 r. uchylił decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...] lutego 2006 r. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość, powyżej opisaną, zajętą pod drogę publiczną i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, twierdząc w uzasadnieniu, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził rozprawy administracyjnej i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Przepisami tymi są przepisy działu III, rozdział 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm), które obowiązku przeprowadzenia rozprawy nie przewidują. Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 1271/2003, w którym przyjęto, że w postępowaniu o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r., obowiązek przeprowadzenia rozprawy wynika z treści art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ... w związku z art. 118 ust. 1 i art. 119 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ powołane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawarte w dziale III rozdział 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. regulują postępowanie dotyczące wywłaszczenia nieruchomości, natomiast art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. odsyła do przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Sąd nie podziela stanowiska organu, że w postępowaniu administracyjnym o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego obligatoryjne jest przeprowadzenie rozprawy, bowiem rozprawa winna być przeprowadzona wówczas, gdy zdaniem organu zaistnieją w sprawie przesłanki określone w art. 89 kpa, a te okoliczności w niniejszej sprawie nie zaistniały. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 4