I SA/Wa 540/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie : WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. N. prowadzącego Kancelarię [...] w W. przy ulicy [...] lok. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania T. G., decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania T. G. specjalnego zasiłku celowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił przyznania T. G. specjalnego zasiłku celowego na marzec 2006 r. z przeznaczeniem na zakup ciepłej zimowej bielizny od podstaw dla wnioskodawczyni i jej syna w wysokości 220 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a rozważając przyznanie, w związku z tym specjalnego zasiłku celowego, organ wziął pod uwagę trudną sytuację rodzinną wnioskodawczyni, a także potrzeby innych osób zgłaszających się po wsparcie finansowe. Organ wyjaśnił, że rozważył, które ze wskazanych przez wnioskodawczynię potrzeb wymagają bezwzględnego zaspokojenia mając na uwadze fakt, że środki finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek nie wystarczą na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez wnioskodawczynię potrzeb. Odmawiając wnioskodawczyni pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, dodatkowo organ wskazał, że Ośrodek niejednokrotnie proponował wnioskodawczyni pomoc rzeczową - skorzystanie z magazynu odzieży używanej prowadzonego przy Ośrodku. Wskazał też, że w styczniu 2006 r. wnioskodawczyni została udzielona pomoc w łącznej kwocie 524,06 zł, a w marcu 2006 r. – 546,87 zł. Od powyższej decyzji T. G. wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, a osoba ubiegająca się o pomoc społeczną winna we własnym zakresie podejmować wszelkie działania w celu poprawienia swojej sytuacji życiowej i materialnej. Ośrodki pomocy społecznej nie mogą ponosić wszystkich kosztów utrzymania wnioskodawcy. Organ podkreślił, że T. G. otrzymuje stałe wsparcie finansowe, pomimo tego, że jej dochód przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego. Reasumując, skład orzekający Kolegium nie uznał, aby żądanie wnioskodawczyni stanowiło szczególnie uzasadniony przypadek i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na marzec 2006 r. na zakup ciepłej zimowej bielizny. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. T. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniosła, że organy nie uwzględniły rzeczywistej sytuacji jej dwuosobowej rodziny. Podała, że - mając na uwadze ochronne działanie ustawy o pomocy społecznej organy nie zapewniły jej ochrony i wsparcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, w art. 2 i 3 stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Z treści przepisu art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wynika, że organ prowadzący postępowanie o przyznanie zasiłku celowego specjalnego wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Zasiłek celowy specjalny organ przyznaje za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dniu wydania decyzji. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego została uzasadniona. Zasadne są argumenty Prezydentem Miasta W. o braku podstaw do przyznania skarżącej i jej synowi odzieży w ramach szczególnie uzasadnionego przypadku, w sytuacji, gdy rodzina świadczeniobiorcy może zaspokoić swą potrzebę w tym zakresie w ramach korzystania ze świadczenia o charakterze niepieniężnym (art. 36 pkt 2 lit. k ustawy o pomocy społecznej). Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem, że przy Ośrodku Pomocy Społecznej funkcjonuje magazyn z odzieżą nową i używaną. Nie można również odmówić racji organowi, który stwierdził, że organ pomocy społecznej nie ma możliwości przyznania świadczenia w celu pokrywania w całości wszelkich zgłaszanych potrzeb. Z art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie rodzinom utrzymania, ale wsparcie ich. W szczególności z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i dużą liczbę osób wymagających pomocy, oraz fakt przyznania pomocy skarżącej na mocy poprzednio wydanych decyzji. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania w przyznaniu specjalnego zasiłku celowego. Należy w tym miejscu wskazać, iż skarżąca otrzymuje wsparcie w formie specjalnych zasiłków celowych, co oznacza, iż nie pozostaje ona bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. Odnosząc się do przedstawionych w sprawie zarzutów, co do nieuwzględnienia rzeczywistej sytuacji rodziny skarżącej trzeba wskazać, że okoliczności te nie miały przesądzającego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bowiem odmowa przyznania zasiłku celowego specjalnego była spowodowana brakiem "szczególnie uzasadnionego przypadku" wynikającego z istnienia alternatywnej – w stosunku do świadczenia pieniężnego - formy pomocy (odzież). W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).