I SA/Wa 541/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-09
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Sławomir Antoniuk, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje rodzicom, których dziecko ukończyło 18 lat, zakończyło naukę w szkole ponadgimnazjalnej, a następnie rozpoczęło studia wyższe, nie legitymując się jednocześnie orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, nauki w szkole (nie dłużej niż do 21 roku życia) lub nauki w szkole wyższej, ale tylko w przypadku, gdy dziecko legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Sama nauka w szkole wyższej, bez orzeczenia o niepełnosprawności, nie uprawnia do zasiłku rodzinnego po ukończeniu przez dziecko 21 roku życia lub po zakończeniu przez nie nauki w szkole ponadgimnazjalnej. Dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują tylko w przypadku, gdy przyznano zasiłek rodzinny.Stan faktyczny
B. R. złożyła wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki dla swojego syna, który ukończył 19 lat i rozpoczął studia dzienne na politechnice. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że syn skarżącej nie spełnia kryteriów wiekowych ani edukacyjnych do przyznania zasiłku rodzinnego, ponieważ zakończył naukę w liceum i rozpoczął studia wyższe, nie posiadając orzeczenia o niepełnosprawności. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że studia wyższe powinny być traktowane jako kontynuacja nauki w szkole ponadgimnazjalnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Banasiewicz Sędziowie asesor WSA Sławomir Antoniuk asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim- Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków oddala skargę
W dniu [...] października 2004 r. B. R. złożyła wniosek o ustalenie jej prawa do zasiłku rodzinnego na syna oraz dodatków do zasiłku rodzinnego: z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, samotnego wychowywania dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła.
Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Prezydent Miasta S. odmówił B. R. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego: z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła, a także dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła.
Od powyższej decyzji B. R. złożyła odwołanie, wyjaśniając, że jej syn od dnia 1 października 2004 r. jest studentem pierwszego roku studiów dziennych Politechniki [...]. Wskazała, że dostarczyła wszystkie wymagane dokumenty i nie rozumie dlaczego pozbawiono ją świadczeń rodzinnych. Uważa, że skoro przez 28 lat płaciła podatki to też jej się coś od państwa należy. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania B. R. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2004 r. o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego z tytułu utrzymania dziecka oraz dodatków do tego zasiłku, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ustaliło, że odwołanie B. R. nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. organ drugiej instancji wskazał, że zasady przyznawania świadczeń rodzinnych tj. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku zostały uregulowane w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.) Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. Jak wynika z art. 6 ust. 1 zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, do ukończenia przez dziecko:
- 18 roku życia lub
- nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo
- 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i
legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 18 powołanej ustawy, przez szkołę należy rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Syn wnioskodawczyni uczęszczał w roku szkolnym 2003/2004 do [...] klasy [...] Liceum Ogólnokształcącego w S. i z dniem [...] sierpnia 2004 r. zakończył naukę w tej szkole. A zatem na dzień wydawania zaskarżonej decyzji tj. na dzień [...] października 2004 r. syn wnioskodawczyni nie kontynuował nauki w szkole, o której mowa w art. 3 pkt 18 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy. Z akt sprawy nie wynika również aby syn odwołującej legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy. Dlatego też, pomimo tego, że od dnia 1 października 2004 r. jest on studentem pierwszego roku Politechniki [...], w świetle powyższych przepisów, zasiłek rodzinny B. R. nie przysługuje.
Organ drugiej instancji podkreślił również, że wbrew twierdzeniom odwołującej się wszystkie dodatki, o których mowa w art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, nie są świadczeniami samoistnymi. Przysługują one osobie zainteresowanej tylko w przypadku, gdy spełnia ona warunki do przyznania zasiłku rodzinnego. Skoro więc odwołująca się nie spełnia ustawowych przesłanek do otrzymania zasiłku rodzinnego, nie mogły zostać jej przyznane wnioskowane dodatki do zasiłku rodzinnego.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2005 r. złożyła B. R., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi, że jak co roku złożyła wszystkie wymagane dokumenty w celu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz spełniła wszystkie warunki wymagane do przyznania tego świadczenia, w tym dochodowe i wiekowe (do ukończenia 21 roku życia). Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia. Przepis ten nie wskazuje na jakieś szczególne rozumienie pojęcia szkoły. Poza tym takie określenie, jak szkoła ponadgimnazjalna, nie jest określeniem precyzyjnym, mającym definicję prawną. Szkoła wyższa też jest, zdaniem skarżącej, szkołą i szkołą ponadgimnazjalną. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż nie rozumie jak na podstawie tych samych dokumentów można raz wydać decyzję pozytywną, a drugi raz negatywną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z 2004 r. Nr 35, poz. 305, Nr 64, poz. 593 i Nr 192, poz.1963 oraz z 2005 r. Nr 86, poz. 732), zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:
1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;
2) opiekunowi faktycznemu dziecka;
3) osobie uczącej się.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego B. R. złożyła, na podstawie powołanego art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Stosownie do art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko:
1) 18 roku życia lub
2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo
3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Syn skarżącej w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego ukończył 19 lat (ur. w dniu [...] marca 1985 r.). Jak wynika z zaświadczenia Politechniki [...] z dnia 1 października 2004 r. był on w roku akademickim 2004/2005 studentem pierwszego roku studiów dziennych. Z powyższego wynika, że podstawy do przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego nie mógł stanowić żaden z punktów powołanego wyżej artykułu 6 ust. 1 ustawy.
Politechnika [...] jest szkołą wyższą w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, o czym przesądza definicja szkoły wyższej zawarta w art. 3 pkt 19 powołanej ustawy. Definicję szkoły, o której mowa w powołanym art. 6 ust. 1 pkt 2 zawiera art. 3 pkt 18 powołanej ustawy, zgodnie z którą określenie szkoła zawarte w tym przepisie oznacza szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Żadną z tych szkół nie jest szkoła wyższa w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym.
Skarżąca nie mogła również otrzymać zasiłku rodzinnego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, bowiem przyznanie zasiłku rodzinnego na postawie tego przepisu dotyczy jedynie rodziców, których dziecko kontynuuje naukę w szkole wyższej, ale jednocześnie legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Takim orzeczeniem nie legitymuje się natomiast syn skarżącej.
W ocenie Sądu organy orzekające dokonały prawidłowej oceny w zakresie wystąpienia przesłanek uprawniających do przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Trafnie również wskazał organ drugiej instancji, że zgodnie z art. 8 powołanej ustawy, warunkiem przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego jest przyznanie zasiłku rodzinnego.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło