I SA/Wa 545/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-20
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wraz z synem prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, posiadając stałe dochody z renty i wynagrodzenia za pracę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w sprawie administracyjnej, jeśli łączny miesięczny dochód rodziny jest wystarczający do pokrycia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w zakresie częściowym, jeśli nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy łączny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego, partycypującego w kosztach, jest wystarczający do pokrycia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
C. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca argumentowała trudną sytuacją materialną, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z synem, dochody z renty i pracy syna oraz ponoszone wydatki. Sąd uznał, że przedstawione dochody i wydatki nie uzasadniają przyznania prawa pomocy, gdyż wpis od skargi w kwocie 100 złotych nie stanowi zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 30 maja 2009 r. C.G. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. ( w postanowieniu omyłkowo podano rok 2008) nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że ponieważ mieszka z synem, jej budżet domowy jest bardzo rygorystyczny. W bieżącym roku była w sanatorium i na pewno nie będzie mogła przyjechać na ewentualna rozprawę do Warszawy, gdyż koszt podróży jest znaczny. Skarżąca zamieszkuje w domu o pow. [...] m2 . Źródłem utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego są dochody z renty uzyskiwanej przez skarżącą w kwocie [...] złotych brutto ([...] netto) oraz dochody z pracy jej syna w kwocie [...] złotych brutto.
Zgodnie z przedstawionymi we wniosku wyliczeniami, roczne wydatki jej wspólnego gospodarstwa domowego w roku 2008 wyniosły łącznie [...] złotych i stanowiły je: opłaty za energię ([...] zł), gaz ([...] zł), wodę ([...] zł), telefon i Internet ([...]), lekarstwa ([...] zł), ubrania i obuwie ([...] zł), żywność (ok.[...] zł), podatek od nieruchomości ([...] zł), sanatorium ([...] zł), wywóz śmieci ([...] zł), utrzymanie samochodu ([...] zł). Ponieważ jej syn pokrywa około połowy kosztów związanych z bieżącymi wydatkami, wydatki samej skarżącej w 2008 r. kształtowały się na poziomi ok. [...] złotych i zostały pokryte z otrzymywanej renty.
Skarżąca nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie C. G. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania.
W badanej sprawie C. G. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym syna, - co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wpis od skargi wynoszący 100 złotych, leżało poza zakresem jej możliwości finansowych.
Zważyć należy, iż zarówno skarżąca jak i jej syn posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytury (skarżąca) i wynagrodzenia za pracę (syn) w łącznej kwocie [...] złotych brutto miesięcznie. Przyjmując, iż obecne wydatki gospodarstwa domowego skarżącej (w połowie których partycypuje jej syn), kształtują się na poziomi zbliżonym do zeszłorocznego ([...] złotych rocznie, co stanowi miesięcznie kwotę [...] złotych ) i zestawiając je z uzyskiwanym przez rodzinę miesięcznym dochodem ([...] złotych) stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 100 złotych nie stwarza zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skoro bowiem, jak wskazano na wstępie, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości finansowych (np. poprzez ograniczenie wydatków) środki wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło