I SA/Wa 549/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-21

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który regularnie uzyskuje dochody, ale wskazuje na wysokie wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uwzględniając jego trudną sytuację materialną i wydatki na leki. Jednakże, odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca, regularnie uzyskując dochody, powinien być w stanie partycypować w kosztach postępowania, które sam zainicjował.
Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Wnioskodawca wskazał na miesięczne dochody z renty i emerytury żony, wysokie wydatki na leki i utrzymanie rodziny, a także posiadany majątek (dom, ziemia, samochód).
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono A. S. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania postanawia 1. przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie. 2. w pozostałym zakresie odmówić A. S. przyznania prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] wydaną w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania, jak również w związku z wezwaniem strony do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] zł, A. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący uzyskuje co miesiąc rentę w wysokości [...] zł, zaś jego żona emeryturę w wysokości [...] zł, co łącznie daje kwotę [...] zł brutto (netto [...] zł). A. S. wyjaśnił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy motywuje tym, że zarówno jego renta jak i emerytura żony oraz dochód z gospodarstwa nie wystarcza mu na godziwe zabezpieczenie potrzeb życiowych jego rodziny, pokrycie różnych wydatków (gaz, woda, prąd) oraz zakup leków w związku ze schorzeniami i chorobami na które cierpi skarżący i jego żona, a które uniemożliwiają mu podjęcie dodatkowych zarobków. Jako posiadany majątek wnioskodawca wskazał na dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz samochód osobowy. Na wstępie stwierdzić należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Uwzględniając sytuację materialną wnioskodawcy (w szczególności proporcję dochodów do ustalonej kwoty wpisu sądowego), jak również przedstawione przez stronę argumenty w tym wskazanie na wydatki związane z wykupem leków, stwierdzić należy, że A. S. wykazał, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Kierując się jednak tym, że instytucja prawa pomocy skierowana jest w pierwszej kolejności do osób, które w sposób od siebie niezależny, niezawiniony znalazły się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, np. bez jakichkolwiek środków do życia, nie mają żadnych dochodów, a skarżący co miesiąc, regularnie uzyskuje środki pieniężne przyjąć należy, że jest w stanie uiścić koszty sądowe. Ponadto zauważyć również należy, że A. S. zainicjował w niniejszej sprawie postępowanie sądowe i powinien w związku z tym liczyć się z koniecznością partycypowania przynajmniej w części kosztów takiego postępowania, ich wystąpienie przewidzieć i w miarę możliwości zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki. Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że przy wydaniu niniejszego postanowienia uwzględniono fakt, iż sprawa dotyczy oceny legalności decyzji administracyjnej, którą m. in. ustalono odszkodowanie za opisaną w niej nieruchomość w wysokości [....] zł, jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia kwota ta nie została przekazana do dyspozycji wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło