I SA/Wa 549/10

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. W., A. W. i M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania postanawia odmówić A. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 listopada 2010 r. Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. W., A. W. i M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania postanawia odmówić M. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 listopada 2010 r. Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. W., A. W. i M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania postanawia odmówić W. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskiem z dnia 17 września 2010 r. (uzupełnionym złożonym na urzędowym druku PPF wnioskiem z dnia 6 października 2010 r.) A.W. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.W., M.W. oraz własnej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]". W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że sprawa jest bardzo skomplikowana i bardzo kosztowna, w związku z czym wymaga ona prowadzenia przez osobę specjalizującą się w tego rodzaju problematyce. Zlecenie prowadzenia sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi wymaga zaś dużych środków finansowych, na które obecnie skarżącego nie stać. W formularzu wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Źródłem utrzymania rodziny są: renta skarżącego w kwocie [...] złotych oraz dochody z dzielności gospodarczej żony w kwocie [...] złotych. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego skarżącego oraz jego możliwości płatniczych, pismem z dnia 18 października 2010 r. referendarz sądowy wezwał A. W., w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), do złożenia: dokumentów potwierdzających uzyskiwany w rodzinie dochód, wykazu wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych oraz złożenia oświadczenia o wysokości ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył: odcinek renty, zaświadczenie o wysokości dochodu uzyskanego przez małżonkę skarżącego w roku 2009 r. ([...] zł), odcinek przekazu wskazującego na spłatę kredytu za miesiąc marzec 2010 r. na kwotę [...] złotych, zawiadomienie ze Spółdzielni Mieszkaniowej o należnych miesięcznie opłatach za lokal mieszkalny, które to opłaty od dnia 1 lutego 2010 r. wynoszą [...] złotych, fakturę za energię elektryczną za okres od 5 sierpnia 2009 r. do 3 lutego 2010 r. na kwotę [...] złotych oraz fakturę za gaz za okres 2 miesięcy na kwotę [...] złotych. Skarżący nie nadesłał natomiast wykazu i wyciągów z posiadanych przez siebie oraz małżonkę rachunków bankowych. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżący), stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże , że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego wynika zatem, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje na to posłużenie się przez ustawodawcę w powyższym przepisie zwrotem "wykaże". Oznacza to, że wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien przedstawić dokumentu oraz wyjaśnienia, które w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzą zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W ocenie orzekającego, w badanej sprawie A. W. nie wykazał, że w stosunku do niego spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym procesem. Przede wszystkim nie przedstawił on, mimo wezwania referendarza, wszystkich żądanych dokumentów pozwalających na ocenę jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, w tym taki istotnych z tego punktu widzenia dokumentów jak wyciągi z własnych rachunków bankowych oraz rachunków bankowych prowadzącej działalność gospodarczą małżonki. Zważyć przy tym należy, że z przedstawionej we wniosku szczątkowej informacji na temat sytuacji ekonomicznej dwuosobowej rodziny skarżącego oraz nadesłanych dokumentów wynika, że posiadają oni stałe i regularne dochody w łącznej kwocie [...] złotych. Wykazane przez skarżącego miesięczne wydatki stałe, obejmujące opłaty mieszkaniowe, opłaty za energię elektryczną i gaz, ratę kredytu wynoszą zaś łącznie ok. [...] złotych. Nadal więc do dyspozycji rodziny pozostaje kwota ok. [...] złotych. Nie można zatem stwierdzić, by skarżący nie był w stanie wygospodarować w ramach własnej zapobiegliwości, bez ryzyka wystąpienia zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny, środków finansowych pozwalających na ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika i partycypowanie w kosztach procesu, które to koszty w chwili obecnej obejmują wyłącznie wpis od skargi w wysokości 200,00 złotych, należny solidarnie od trzech skarżących. Nie została zatem spełniona, wskazana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka, warunkująca możliwość uzyskania przez skarżącego prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 17 września 2010 r. (uzupełnionym złożonym na urzędowym druku PPF wnioskiem z dnia 5 października 2010 r.) M.W. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.W., A.W. oraz własnej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]". W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że sprawa jest bardzo skomplikowana i wymaga pomocy adwokata, na którego go nie stać. W formularzu wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz studiującą córką. Źródłem utrzymania rodziny są: emerytura skarżącego w kwocie [...] złotych oraz wynagrodzenie jego żony w kwocie [...] złotych. Koszty związane z edukacją córki wynoszą zaś ok. [...] złotych miesięcznie. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego skarżącego oraz jego możliwości płatniczych, pismem z dnia 18 października 2010 r. referendarz sądowy wezwał A. W., w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), do złożenia: dokumentów potwierdzających uzyskiwany w rodzinie dochód, wykazu wyciągów z posiadanych przez skarżącego i członków jego rodziny rachunków bankowych oraz złożenia oświadczenia o wysokości ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków. Wezwanie to doręczone skarżącemu w dniu 27 października 2010 r. do chwili obecnej pozostało bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżący), stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże , że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego wynika zatem, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje na to posłużenie się przez ustawodawcę w powyższym przepisie zwrotem "wykaże". Oznacza to, że wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien przedstawić dokumentu oraz wyjaśnienia, które w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzą zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W ocenie orzekającego, w badanej sprawie M. W. nie wykazał, że w stosunku do niego spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim nie przedstawił on pełnej informacji pozwalającej na ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez niego i pozostałych członków rodziny dochód. Nie przedstawił również (oprócz informacji o kosztach utrzymania córki) danych wskazujących na wysokość i rodzaj ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków. Brak tych podstawowych informacji, w oparciu o które dokonać można oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy w kontekście przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wykluczał możliwość przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wezwany zaś w trybie art. 255 p.p.s.a. przez referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów, które umożliwiłyby taką ocenę, pozostawił to wezwanie bez odpowiedzi. Zważyć przy tym należy, że z przedstawionej we wniosku szczątkowej informacji na temat sytuacji ekonomicznej prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe trzyosobowej rodziny skarżącego wynika, że posiadają oni stały i regularny dochód w łącznej kwocie [...] złotych. Zaś jedyne wskazywane wydatki (związane z edukacji córki) wynoszą [...] złotych. Nadal więc do dyspozycji rodziny pozostaje kwota [...] złotych. Nie można zatem stwierdzić, by skarżący nie był w stanie wygospodarować w ramach własnej zapobiegliwości, bez ryzyka wystąpienia zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny, środków finansowych pozwalających na ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika i partycypowanie w kosztach procesu, które to koszty w chwili obecnej obejmują wyłącznie wpis od skargi w wysokości 200,00 złotych, należny solidarnie od trzech skarżących. Nie została zatem spełniona, wskazana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka, warunkująca możliwość uzyskania przez skarżącego prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 17 września 2010 r. (uzupełnionym złożonym na urzędowym druku PPF wnioskiem z dnia 5 października 2010 r.) W. W. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W., M. W. oraz własnej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]". W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że sprawa, w której wniósł on wraz pozostałymi osobami skargę, jest dla nich bardzo skomplikowana, a zlecenie jej prowadzenia osobie fachowej wymaga dużych środków finansowych. Z zawartych w formularzu wniosku danych oraz nadesłanych w toku postępowania dokumentów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz uczącym się synem. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. [...] m2, a jej źródłem utrzymania są dochody małżonków uzyskiwane z tytułu zatrudnienia w łącznej kwocie ok. [...] złotych netto miesięcznie. Syn skarżącego uczy się poza domem i zamieszkuje w internacie. Koszt finansowania jego nauki, wg oświadczenia strony, wynosi [...] złotych miesięcznie. Rodzina ponosi również następujące miesięczne wydatki: na ogrzewanie domu – [...] złotych, opłaty za telefon – [...] złote, za gaz – [...] złotych, za wodę i wywóz śmieci – [...] złotych, spłata kredytu hipotecznego – [...] złotych oraz ubezpieczenie – [...] złotych. Na rachunku bankowym na dzień 1 października 2010 r. małżonkowie posiadali zgromadzone środki w kwocie [...] złotych. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, co oznacza, że ubiega się on o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem formę pomocy państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W badanej sprawie, w ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że jest osobą na tyle ubogą, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym procesem - co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przeciwnie, w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jego sytuacji materialnej i sytuacji materialnej pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie rodziny nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wyłącznie wpis od skargi wynoszący 200,00 złotych (należny solidarnie od trzech skarżących), jak również poniesienie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika leżało poza zakresem jego możliwości finansowych. Zważyć należy, że zarówno skarżący jak i jego małżonka posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie ok. [...] złotych miesięcznie. Rodzina ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Posiada również oszczędności, które jak wynika z nadesłanych wyciągów rachunków bankowych, na dzień 1 października bieżącego roku wynosiły [...] złotych. Wprawdzie skarżący wskazuje na ponoszone miesięcznie wydatki stałe na poziomie ok. [...] złotych, niemniej, mając na względzie wysokość zgromadzonych na rachunku oszczędności, nie można stwierdzić by nie był on w stanie wygospodarować, w ramach własnych możliwości, środków finansowych umożliwiających mu partycypowanie w kosztach procesu oraz poniesienie wydatków związanych z ustanowieniem w sprawie adwokata lub, że ich poniesienie stwarzać będzie realne zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nie została zatem spełniona, wskazana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka, warunkująca możliwość uzyskania przez skarżącego prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania mu tego prawa. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.