I SA/Wa 55/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania K. T., od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że wójt Gminy R. wnioskiem z [...] lipca 2010 r. wystąpił o wydanie decyzji w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U Nr 133 poz. 872 ze zm.), stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę R. prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m. kw., obr. [...], jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą kw. nr [...], zajętej pod drogę gminną nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę R. prawa własności wyżej opisanej nieruchomości zajętej pod drogę gminną. K. T. wniosła odwołanie od tej decyzji wskazując na naruszenie art. 73 ustawy, przepisów Konstytucji i art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz przepisów art. 7,10 i 107 § 3 kpa. Rozpatrując odwołanie i całokształt sprawy Minister wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nabycie własności nieruchomości nastąpiło, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, była zajęta pod drogę publiczną, pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Organ wyjaśnił, że z kopii mapy ewidencji gruntów z porównawczym wykazem gruntów z 21 listopada 2011 r., wykonanej przez uprawnionego geodetę z klauzulą o przeznaczeniu dokumentu do wpisu do księgi wieczystej wynika, że parcela budowlana nr [...] objęta księgą wieczystą kw. nr [...] podzielona została na parcele budowlane nr [...],[...],[...]. Parcela [...] o pow. [...] m. kw. oznaczona później jako parcela gruntowa weszła w skład działki ew. nr [...]. Z "mapy z określenia granic nieruchomości pozostających w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Gminy R., nie stanowiącej jej własności, a zajętej pod drogę publiczną, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 czerwca 2010 r. wynika, że działka nr [...] o pow. [...] m. kw. wydzielona została z działki nr [...]. Nieruchomość położona w S. oznaczona jako działka nr [...], objęta księgą wieczystą kw nr [...] stanowiła własność K. O. Organ wskazał, że na skutek spadkobrania po K. O. właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. byli: K. T., W. O., A. O., T. O., T. O., J. O., i T. O. po 1/32 części. Obecnie nieruchomość objęta jest księgą wieczystą [...]. Na podstawie rozporządzenia Wojewody [...] z [...] grudnia 1998 r., nr [...] w sprawie zmiany zaliczenia do kategorii dróg gminnych na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] poz. [...]) droga nr [...] zaliczona została do kategorii dróg gminnych. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Uchwałą Zarządu Województwa [...] z [...] października 2005 r., nr [...] w sprawie nadania numerów dróg gminnych na obszarze powiatu [...] w Województwie [...], droga nr [...] otrzymała nr [...]. Minister wyjaśnił, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust.1 ustawy w odniesieniu do zajęcia pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych) jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Organ odwoławczy wskazał, że z "mapy z określenia granic nieruchomości pozostających w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Gminy R., nie stanowiących jej własności a zajętej pod drogę publiczną", przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 7 czerwca 2010 r. wynika, że działka nr [...] zajęta była w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Jest to mapa wykonana przez geodetę uprawnionego i przedstawia stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 r. Odnośnie władztwa publicznego organ wskazał na znajdujące się w aktach sprawy rachunki z tytułu odśnieżania dróg na terenie [...]: z [...],[...],[...],[...] stycznia 1996 r., z 6 stycznia, z 24 listopada 1997 r. i z 3 stycznia 1998 r. Podsumowując organ wskazał, że wszystkie przesłanki materialnoprawne z art. 73 ust.1 ustawy zostały spełnione. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał, że nie znajdują one uzasadnienia. Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju skargę złożyła K. T. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 8 kpa, poprzez tendencyjną, niewłaściwą i niepełną ocenę dowodów; - art. 8, art. 11 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez pominięcie jej wniosków o uzupełnienie dowodów zawartych w odwołaniu tj. dokonanie oględzin na gruncie, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem geodety, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność użytkowania spornej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Skarżąca podniosła, że droga nie przebiegała przez jej nieruchomość, która jest podwórzem; -art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fragment podwórza skarżącej był we władaniu gminy w dniu 31 grudnia 1998 r.; Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 2, 21 ust 2, 31 ust.3, 32 ust.1, 64 ust.2 i 3 w zw. z art. 8 ust.2 Konstytucji, poprzez ich nie zastosowanie, wobec nie podjęcia wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wywłaszczenie nieruchomości może zostać dokonane bez podstawy faktycznej i prawnej. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła zarzuty podnosząc, że w dniu 31 grudnia 1998 r. na jej nieruchomości nie była urządzona droga, albowiem jest to jej siedlisko. Skarżąca zarzuciła, że przedłożone do akt sprawy protokoły zebrań oraz faktury za odśnieżanie nie przesądziły o utrzymywaniu jej siedliska. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Jak wynika z zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji dowodami, na podstawie których organy wydały rozstrzygnięcie były: oświadczenie wójta Gminy R. z [...] lipca 2010 r., protokół z 30 kwietnia 2010 r. z określenia granic nieruchomości, które z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszły na własność gminy, sprawozdanie techniczne sporządzone przez geodetę T. K., mapa z określeniem granic nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych, protokoły z zebrań wiejskich oraz faktury dotyczące odśnieżania. Odnosząc się do powyższych dowodów wskazać należy, że oświadczenia wójta z 2 lipca 2010 r. nie ma w aktach sprawy, natomiast jest jego wniosek złożony w imieniu Gminy R. o wszczęcie postępowania w sprawie i wydanie decyzji w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Natomiast gdy chodzi o protokół z 30 kwietnia 2010 r. z określenie granic nieruchomości oraz sprawozdanie techniczne (obydwa dokumenty autorstwa geodety T. K.), to pomimo, że czynności te były podejmowane poza postępowaniem w niniejszej sprawie, gdyż wniosek Gminy z 2 lipca 2010 r. wpłynął do organu w dniu 5 lipca 2010 r., a skarżąca i uczestnicy postępowania zawiadomieni zostali o wszczęciu postępowania pismem z 6 lutego 2013 r., to wskazać należy, że z dowodów tych nie da się wywieść przebiegu drogi przez działkę nr [...]. Z protokołu wynika, że część osób nie sprzeciwiła się przebiegowi drogi na ich działkach, natomiast część była przeciwna (w tym skarżąca), kilka zaś osób odmówiło podpisania protokołu. Nie wiadomo więc, czy brak sprzeciwu części osób dotyczył jedynie działek stanowiących ich własność, czy też całej drogi na działkach wskazanych w tym protokole. Z kolei ze sprawozdania technicznego, dla niniejszej sprawy, wynika jedynie, że małżonkowie T. nie zaakceptowali prowadzonych w dniu 30 kwietnia 2010 r. na gruncie czynności ustalania granic. Podnieść należy, że na wstępie sprawozdania jego autor pisze, że wykonał pomiary pozwalające określić "najbardziej prawdopodobny na dzień 31 grudnia 1998 r. przebieg drogi". Z wyżej omówionych dowodów nie wynika, jak działka nr [...], rzekomo zajęta pod drogę, była urządzona w dniu 31 grudnia 1998 r., tj. czy był to teren utwardzony, czy pokryty płytami betonowymi, czy też asfaltem, jaką część drogi publicznej działka ta stanowiła, np. czy było to pobocze, chodnik, czy też inna część drogi. Również nie wynika to z decyzji organów obydwu instancji. Podobnie analiza protokołów zebrań wiejskich także nie daje odpowiedzi na powyższe pytania. Z wyżej omówionych przyczyn mapa z określenia granic nieruchomości, w realiach niniejszej sprawy, nie może sama w sobie stanowić dowodu pozwalającego na przyjęcie, że sporna działka była 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną. Natomiast gdy chodzi o rachunki za odśnieżanie, to wobec braku bezspornego ustalenia czy w dniu istotnym droga publiczna przebiegała przez działkę skarżącej, ocena tych dowodów jest co najmniej przedwczesna. Podnieść należy, że w toku postępowania skarżąca i uczestnicy kwestionowali przebieg drogi, podając że przechodziłaby ona przez ich siedlisko. Wskazywali, że droga publiczna dochodziła do ich siedliska, jednakże przez siedlisko nie przebiegała. Skarżąca w odwołaniu wnioskowała o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i oględzin jej nieruchomości z udziałem geodety. Jednakże organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do jej wniosków. Podnieść należy, że podejmowane czynności na gruncie przez geodetę miały miejsce przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie. Skarżąca załączyła w toku postępowania administracyjnego mapy sporządzone przez geodetę J. P. podnosząc, że drogę stanowiła tylko działka nr [...], natomiast na spornej działce nigdy drogi nie było. Organy jednakże nie odniosły się do tych dokumentów. Z przyczyn wyżej omówionych należy podzielić zarzuty skargi, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 73 ust. 1 ustawy oraz art. 7, 8, 77 § 1, 80, 85 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 250 ppsa orzekł jak w wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym uzasadnieniu oraz dokona oględzin nieruchomości skarżącej, a także przeprowadzi rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania oraz byłych właścicieli sąsiednich nieruchomości przez które przebiegała w dniu 31 grudnia 1998 r. droga [...].