I SA/Wa 550/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-01
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru może zostać wydane na wniosek poddzierżawcy, który nie przedstawił stosownego upoważnienia do działania w imieniu dzierżawcy lub własnego tytułu prawnego do korzystania z zabytku?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo, ponieważ nie wyjaśniono, kto faktycznie był wnioskodawcą o pozwolenie na roboty budowlane przy zabytku. Brak było upoważnienia dla spółki działającej z upoważnienia dzierżawcy, co uniemożliwiło ocenę legitymacji procesowej. W przypadku, gdy spółka działała we własnym imieniu, powinna była załączyć tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, a oświadczenie dzierżawcy nie było wystarczające. Uchybienia te, wynikające z naruszenia art. 7 i 77 § 1 KPA, mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków o udzieleniu pozwolenia na wykonanie prac polegających na wymianie pionów centralnego ogrzewania w zabytkowej kamienicy. Właściciel nieruchomości, W.S., kwestionował naruszenie art. 36 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Pozwolenie zostało wydane na wniosek spółki "P." Sp. z o.o., działającej z upoważnienia dzierżawcy A.S., który posiadał prawo dzierżawy nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w P. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz W.S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2009 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz W.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w P. z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na wykonanie prac polegających na wykonaniu pionów centralnego ogrzewania w kamienicy i oficynie przy ul. [...] w P., zgodnie z projektem wykonawczym M.R. z lutego 2007 r.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że budynek przy ul. [...] w P. został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora zabytków w P. z dnia [...] listopada 1991 r.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Na podstawie porozumienia zawartego w dniu 18 listopada 2003 r. pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta P. w sprawie powierzenia Miastu P. spraw z zakresu właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) kompetencje do wydawania decyzji na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zostały przekazane w granicach administracyjnych Miasta P. jednostce samorządu terytorialnego. Zgodnie z § 4 ww. porozumienia, przekazane przez Wojewodę [...] zadania wykonuje Miejski Konserwator Zabytków działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P..
Jak wynika z art. 36 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, w tym na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego.
Jak wynika z akt sprawy właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest W.S., prawo dzierżawy, ujawnione w księdze wieczystej [...], w rubryce 3.4, na podstawie umowy z dnia 19 maja 2001 r. przysługuje A.S., natomiast P. sp. z o.o. jest jej poddzierżawcą.
Zgodnie z § 3 umowy dzierżawy, dzierżawca ma obowiązek na swój koszt wykonywać wszystkie naprawy i remonty wynikające z bieżącej eksploatacji nieruchomości.
Analogiczny obowiązek na podstawie umowy z dnia 7 grudnia 2006 r. spoczywa na poddzierżawcy.
Zdaniem organu odwoławczego planowane prace związane są z bieżącą eksploatacją budynku przy ul. [...] w P..
Przytoczony powyżej przepis art. 36. ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przyznaje poddzierżawcy legitymację procesową do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenia robót budowlanych przy zabytku i nie wiąże jej od każdorazowej zgody właściciela na podjecie określonych działań. Właścicielowi natomiast w prowadzonym na podstawie takiego wniosku postępowaniu administracyjnym przysługuje przymiot strony stosownie do przepisu art. 28 Kpa zgodnie, z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje również fakt, iż w chwili obecnej toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w P. w sprawie wydania przedmiotowej nieruchomości.
W skardze na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego W.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 36 ust. 5 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie i z tych względów skarga została uwzględniona.
Z decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o udzieleniu pozwolenia na wymianę pionów centralnego ogrzewania w kamienicy i oficynie przy ul. [...] w P. wynika, że została ona wydana na wniosek "P." Sp. z o.o. w P. działającej z upoważnienia dzierżawcy A.S. W aktach sprawy znajduje się wniosek "P. Spółka z o.o. z dnia 31 lipca 2007 r. Brak jest natomiast upoważnienia dla tej spółki do działania w imieniu dzierżawcy A.S. Tak więc nie jest możliwe dokonanie oceny czy Spółka "P." była uprawniona do działania w imieniu A.S. Taka treść decyzji nie pozwala również na jednoznaczne ustalenie komu faktycznie pozwolenie na wykonanie określonych w niej prac zostało udzielone: czy spółce "P." czy też A.S.
Ustalenie kto jest wnioskodawcą jest konieczne dla oceny czy ubiegający się o pozwolenie na wykonanie wnioskowanych prac ma do tego legitymację określoną w art. 36 ust. 5 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego. Jeżeli więc Spółka "P." działa "z upoważnienia" A.S., jak to przyjął organ I instancji, to wniosek powinien być uzupełniony o stosowne upoważnienie, a organ winien ocenić czy w świetle takiego upoważnienia spółka jest uprawniona do dokonania takiej czynność jak wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem.
Jeżeli zaś spółka "P." wniosek złożyła we własnym imieniu i to ona ubiega się o wydanie pozwolenia to do wniosku obowiązana jest załączyć tytuł prawny do korzystania z nieruchomości budynkowej przy ul. [...] w P.. Organ oceni zaś czy tytuł ten objęty jest katalogiem tytułów zawartym w powołanym art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. Do wykazania tytułu prawnego do korzystania z tej nieruchomości nie jest wystarczające oświadczenie A.S. z dnia 7 maja 2007 r. znajdujące się na karcie 6 akt administracyjnych.
Brak wyjaśnienia powyższych kwestii wskazuje "ze decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Organ odwoławczy nie naprawił tych uchybień i tym samym wydał również decyzję naruszającą prawo. Uzasadnia to uchylenie decyzji organów obu instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni uwagi przytoczone w niniejszym uzasadnieniu.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło