I SA/Wa 552/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość o pow. [...] m2 położoną w W. przy ul. [...], uregulowaną w księdze wieczystej pn. hip. [...] jako działka nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że w/w nieruchomość stanowiąca własność J. i W. z W. małż. P. przejęta została na własność Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Prezydent W. orzekł na podstawie art. 105 § 1 kpa o umorzeniu wszczętego na wniosek z dnia [...] lipca 2006 r. A. P. i Z. P. – następców prawnych byłych właścicieli postępowania w sprawie przyznania odszkodowania w/w nieruchomości. Rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia postępowania odszkodowawczego organ I instancji uzasadnił stwierdzeniem, iż postępowanie to okazało się bezprzedmiotowe, bowiem sprawa odszkodowania za wymienioną nieruchomość została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, wydaną przez Naczelnika [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. nr [...] na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 19, poz. 64). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. P. podnosząc, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 1975 r. nie została doręczona jednej ze stron postępowania tj. S. P., a więc nie mogła wywrzeć żadnych skutków prawnych i w tej sytuacji nie można uznać, że decyzja ta stała się ostateczna. Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził, że dokonana przez Prezydenta W. ocena materiału dowodowego jest prawidłowa. Sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została już bowiem rozstrzygnięta decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r., którą przyznano odszkodowanie za grunt, zabudowania i rośliny w łącznej wysokości [...] zł na rzecz nieustalonych spadkobierców byłych właścicieli, których prawa do własności nieruchomości ustalone zostały na podstawie aktu notarialnego repert. Nr [..] z dnia [...] października 1942 r. Według zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w W. z dnia [...] stycznia 1975 r. księga wieczysta prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości zaginęła w czasie działań wojennych. Do wypłaty odszkodowania zobowiązana została Dyrekcja [...], a w przypadku nieprzedłożenia przez zainteresowane strony postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po J. i W. małż. P. w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji kwota odszkodowania miała zostać przekazana do depozytu sądowego. W postępowaniu dotyczącym odszkodowania jako strony brali udział S. P. i Z. G. z d. P. Decyzja z dnia [...] kwietnia 1975 r. skierowana została do Z. G. na adres [...] oraz do S. P. na adres [...], ustalony w sporządzonym w dniu [...] stycznia 1975 r. przez pracownika Urzędu [...] protokole z przesłuchania S. P., uprzedzonego z art. 247 kk o odpowiedzialności karnej grożącej za fałszywe lub niezgodne z prawdą zeznania. S. P. o zmianie adresu nie powiadomił organu ani w toku prowadzonego postępowania, ani po jego zakończeniu. Wojewoda wskazał, iż na znajdującym się w aktach sprawy egzemplarzu decyzji znajduje się urzędowa adnotacja z dnia [...] czerwca 1975 r. stwierdzająca prawomocność decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że stwierdzenie praw do spadku po byłych właścicielach przedmiotowej nieruchomości J. i W. P. nastąpiło postanowieniem Sądu [...] z dnia [...] maja 1975 r. sygn. akt [...] na rzecz ich dzieci tj. S. P. i Z. G., a więc wydanie postanowienia umożliwiło stronom udowodnienie swych praw do pobrania odszkodowania w terminie określonym w decyzji. Wojewoda podniósł, że skoro sprawa odszkodowania uregulowana została decyzją z dnia [...] kwietnia 1975 r., a nowy wniosek dotyczy żądania rozstrzygnięcia tej samej sprawy, to w świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy byłoby dotknięte wadą nieważności. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. P. zarzucając jej naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez błędne uznanie, że w sprawie zaszły przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że dalsze prowadzenie sprawy jest bezprzedmiotowe, naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego co doprowadziło do braku uwzględnienia faktu, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1975 r. nie została doręczona stronie postępowania S. P., a w związku z tym nie może wywierać żadnych skutków prawnych, nierozpoznania przez organ II instancji istoty sprawy i uznanie, że wnioskodawca złożył ponowny wniosek o rozpatrzenie sprawy zakończonej prawomocną decyzją, podczas gdy wnioskodawca twierdził, że sprawa wszczęta pierwotnym wnioskiem do chwili obecnej nie została rozpoznana, naruszenie art. 39 kpa poprzez uznanie za doręczoną decyzji, która nie została stronie przekazana, naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do argumentacji prawnej podniesionej przez pełnomocnika skarżącego oraz wskazywanych okoliczności faktycznych, naruszenie art. 7 kpa poprzez przyjęcie, że samo dokonanie przez organ administracji publicznej adnotacji o prawomocności decyzji przesądza, iż decyzja ta jest prawomocna. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu skargi podniesiono, że organ II instancji w sposób nieuprawniony uznał, że przedmiotowa sprawa zakończona została poprzez wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, a nowy wniosek złożony po wydaniu tej decyzji dotyczy żądania rozstrzygnięcia tej samej sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną, albowiem organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 105 § 1 kpa. Przepis powyższy znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie występują okoliczności powodujące bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy brak jest z jakiejkolwiek przyczyny podstaw procesowych do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego, to jest gdy zachodzi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkiem czego nie jest możliwe załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie co do istoty – pozytywne czy też negatywne. Bezprzedmiotowość postępowania może zatem wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych np. przestało obowiązywać prawo będące podstawą orzekania w danej sprawie, albo przestał istnieć podmiot, którego praw i obowiązków postępowanie dotyczy. Do przyczyn przedmiotowych należy również między innymi sytuacja, w której dana sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, albowiem dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tejże decyzji. W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] kwietnia 1975 r. na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ustalone zostało odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość [...] i przyznane na rzecz spadkobierców właścicieli tej nieruchomości. Decyzja odszkodowawcza skierowana została do Z. G. i S. P. – następców prawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, a poprzedników prawnych A. P. i Z. P. Decyzja powyższa została doręczona Z. G., zaś dla S. P. decyzja wysłana na wskazany przez niego adres, w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 1975 r. (k.54 akt administracyjnych) nie została doręczona, a z adnotacji znajdującej się na kopercie wynika, że adresat pod tym adresem nie mieszka. Z. G., której decyzja została prawidłowo doręczona, nie wniosła od niej odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. W sytuacji, gdy strona nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem I instancji i nie została jej doręczona decyzja, termin do wniesienia odwołania musi być liczony od daty doręczenia stronie, która uczestniczyła w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała przedmiotową decyzję. Upływ tego terminu oznacza, że decyzja staje się ostateczna (art. 16 § 1 kpa). W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] kwietnia 1975 r. została doręczona Z. G. z dniu [..] kwietnia 1975 r., która nie wniosła odwołania. Dnia [...] czerwca 1975 r. organ stwierdził jej prawomocność. Należy wskazać, iż zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 kpa oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w art. 8 kpa, decyzja administracyjna opatrzona klauzulą stwierdzającą jej prawomocność jest aktem prawnie obowiązującym. Emanacją tej zasady jest obowiązujące w prawie administracyjnym domniemanie mocy obowiązującej decyzji. W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, iż decyzja na której znajduje się stwierdzenie przez właściwy organ prawomocności, jest dla niego aktem prawnie wiążącym, który może być wzruszony jedynie w trybie określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji zarzuty skargi należało uznać za całkowicie chybione i skargę oddalić. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.