I SA/Wa 552/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-03
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Dorota Apostolidis, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, opierając się na przepisie art. 73 ustawy o przepisach wprowadzających reformę administracji publicznej, mimo że skarżący nie był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i nie otrzymał odszkodowania za jej utratę na mocy wcześniejszych przepisów?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz nie informując strony o okolicznościach mających wpływ na jej prawa i obowiązki. W sytuacji, gdy skarżący nie był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., nie mógł być mu przyznany odszkodowanie na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej. Ponadto, postępowanie w sprawie odszkodowania na gruncie tego przepisu było bezprzedmiotowe, co powinno skutkować jego umorzeniem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, wskazując, że organ pierwszej instancji powinien rozpoznać wniosek o odszkodowanie z uwzględnieniem art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Skarżący A. P. domagał się odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, która na mocy decyzji podziałowej z 1990 r. przeszła na własność Skarbu Państwa. Organy administracji odmówiły wypłaty odszkodowania, uznając, że skarżący nie był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., co jest warunkiem uzyskania odszkodowania na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej. Skarżący kwestionował ustalenia organów, wskazując na datę założenia księgi wieczystej oraz brak wypłaconego odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Miasta i Gminy L. decyzją z dnia [...] maja 1990 r.
nr [...], na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.
o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99)
w związku z art. 137 i art. 138 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185), po rozpatrzeniu wniosku A. P. o podział nieruchomości położonej we wsi L. przy ul. [...] postanowił zatwierdzić projekt podziału działki: nr [...]
o powierzchni [...] ha we wsi L. na działki [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że podział sporządzony został zgodnie z wstępnym projektem podziału i jest zgodny z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy L. Decyzja doręczona została stronie w dniu [...] maja 1990 r.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2003 r. A. P. powołując się na przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wniósł do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie pod drogę publiczną przez Gminę L. na własność gruntu należącego do wnioskodawcy i przyznanie z tego tytułu odszkodowania. Wskazał, że wniosek dotyczy drogi przylegającej do działki przy
ul. [...] nr Ew [...] nr hip. [...], KW [...], powierzchnia drogi [...] m2 oraz drogi na działce położonej w L. przy ul. [...], KW [...], nr dz. [...]
o powierzchni [...] m2.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. A. P. zwrócił się do Starosty [...] o wypłatę należnego odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...] w L. (dz. ew. nr [...], obr. [...], d. [...]). Podniósł, że w 2003 r. wystąpił po raz pierwszy do Wojewody [...]
z wnioskiem o wypłatę odszkodowania lecz wniosek ten nie został zrealizowany.
W załączeniu przedłożył kserokopię wniosku z [...] kwietnia 2003 r. skierowanego
do Wojewody oraz mapę i decyzję podziałową z [...] maja 1990 r. Podał też, że założono odrębną księgę wieczystą dla przejętej działki, gdzie jako właściciela wpisano Skarb Państwa (KW [...]).
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia, w trybie art. 73 ustawy z dnia
13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu zajętego pod część ulicy [...] w L. oznaczonego w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha uregulowanego
w księdze wieczystej KW nr [...]. W uzasadnieniu organ podał,
że stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu
31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności a zajęte pod grogi publiczne, z dniem
1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Wojewoda wskazał,
że w dniu 31 grudnia 1998 r. opisana nieruchomość nie stanowiła własności osoby fizycznej. Na mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1990 r. nr [...] o podziale nieruchomości, nieruchomość ta stała się własnością Państwa, co potwierdza odpis z księgi wieczystej KW nr [...]. W ocenie organu brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania
w trybie art. 73 powołanej wyżej ustawy. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] marca 2011 r.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. A. P. ponownie zwrócił się do Starosty [...] o wypłatę odszkodowania za grunt przejęty pod drogę (dz. Ew. nr [...], Obr.[...], d. [...]). Wskazał, że podstawą założenia księgi wieczystej dla działki nr [...], gdzie jako właściciela wpisano Skarb Państwa, była decyzja podziałowa z [...] maja 1990 r.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...],
na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odmówił wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną
w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] gmina L. zajętą pod drogę publiczną w gminie L. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] kwietnia 2009 r. do Starostwa [...] wpłynął wniosek A. P. z [...] kwietnia 2003 r. dotyczący ustalenia wysokości odszkodowania za grunt zajęty pod część drogi publicznej. Starosta wskazał, że opisana nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności osoby fizycznej. Na mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1990 r. nr [...] o podziale, nieruchomość stała się własnością Państwa. Organ wskazał, że z księgi wieczystej KW nr [...] wynika, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. był Skarb Państwa. Z tego względu organ uznał roszczenie wnioskodawcy na podstawie art. 73 powołanej wyżej ustawy za bezpodstawne. Wnioskodawca nie spełnił bowiem przesłanki jaką jest legitymowanie się tytułem własności nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.
W odwołaniu strona podniosła, iż księgę wieczystą dla wskazanej wyżej działki założono w dniu [...] czerwca 2008 r. i jako właściciela wpisano Skarb Państwa. Podstawą założenia księgi wieczystej była prawomocna decyzja Naczelnika Miasta
i Gminy L. z dnia [...] maja 1990 r. nr [...] zatwierdzająca podział nieruchomości wnioskodawcy. Zarzucił, że Skarb Państwa nie może być właścicielem na dzień 31 grudnia 1998 r., gdyż księga wieczysta założona została dopiero w 2008 r. Do dnia [...] czerwca 2008 r. przedmiotowa nieruchomość wpisana była do działu I księgi [...]. A. P. podniósł, iż niezrozumiałe jest dlaczego organy nie wskazały właściwych przepisów umożliwiających uzyskanie odszkodowania a postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania trwa ponad osiem lat. Podkreślił, iż nie ma dla niego znaczenia, jaki przepis uznany zostanie przez Starostę za właściwy w niniejszej sprawie, ale ma znaczenie wysokość odszkodowania za grunt, który przestał być jego własnością.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. , Nr 102, poz. 651) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, powołując się na przepis art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające przepisy reformujące administrację publiczną, wskazał, że decyzja wojewody stwierdzająca nabycie prawa własności ex lege ma charakter decyzji deklaratoryjnej i jest dokumentem stanowiącym podstawę do dokonania wpisu prawa własności w dziale II księgi wieczystej. Oznacza to, że tylko ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie prawa własności ex lege, stanowi wyłączny dowód nabycia własności konkretnej nieruchomości i jest podstawą do żądania wypłaty odszkodowania. Organ wskazał, że wydanie decyzji deklaratoryjnej jest w stosunku do sprawy odszkodowania za przejęty grunt zagadnieniem wstępnym.
Z chwilą uzyskania ostatecznej decyzji potwierdzającej przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego powstaje obowiązek wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy. Wojewoda powołał się na własną decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. umarzająca postępowanie
w sprawie nabycia przez Gminę-Miasto L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowego gruntu. Organ wskazał, że zgodnie z odpisem księgi wieczystej KW nr [...] właścicielem działki ewidencyjnej nr [...]
z obrębu [...] położonej w L. jest Skarb Państwa. Powyższy wpis nastąpił w dniu [...] lutego 2008 r. na podstawie decyzji podziałowej z dnia [...] maja 1990 r.
W związku z tym, że A. P. nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., nie może być mu przyznane odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 powołanej wyżej ustawy. Wojewoda [...] stwierdził,
że decyzja Starosty nie narusza art. 73 powołanej ustawy.
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi A. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w 2008 r. dla działki oznaczonej obecnie numerem [...] odłączonej z księgi wieczystej nr [...] założono odrębną księgę wieczystą [...], w której jako właściciela wpisano Skarb Państwa. Skarżący zarzucił, iż nie jest prawdziwe twierdzenie Starosty, że właścicielem nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. był Skarb Państwa, skoro księga wieczysta, w której Skarb Państwa wpisany został jako właściciel istnieje od 2008 r. Podniósł, że nie ma dla niego znaczenia jaki przepis zostanie przez Starostę uznany za właściwy do wypłaty odszkodowania, ale istotna jest wysokość i forma odszkodowania z grunt, który przestał być jego własnością. Skarżący podkreślił, iż skoro niekwestionowana jest zmiana właściciela nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, to bez względu na podstawę prawną takiej zmiany, jemu jako poprzedniemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Ponownie wskazał, że Starosta [...] związany był ustaleniem dokonanym
w ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] umarzającej postępowanie. Podał, że ewentualnemu wzruszeniu tej decyzji służą nadzwyczajne instytucje procesowe przewidziane w k.p.a.
Na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, choć z powodów innych niż w niej podniesione. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...] jak i decyzja Starosty [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej organy naruszyły obie te podstawowe, wyznaczające standardy postępowania administracyjnego zasady, w wyniku czego sprawa z wniosku skarżącego o odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka [...] (aktualnie nr [...]) zajętą pod drogę, która stała się własnością Skarbu Państwa, rozpoznana została bez uwzględnienia słusznego interesu wnioskodawcy
i w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej. Podkreślenia wymaga również, iż na gruncie zasady prawdy obiektywnej, obowiązek stania przez organ administracji publicznej na straży praworządności nie może być rozumiany wyłącznie, jako działanie na podstawie jakiegokolwiek przepisu prawa, ale powinien być rozumiany jako konieczność zastosowania w sprawie - wszczętej konkretnym żądaniem wnioskodawcy - właściwych przepisów prawa, tj. takich, z których dla strony wynika określone uprawnienie lub obowiązek w danej sprawie. Powyższy obowiązek jest też ściśle związany z określonym w art. 9 k.p.a. obowiązkiem należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące
w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomością prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W sytuacji zaś wątpliwości, co do treści wniosku, należy wyjaśnić istotę żądania strony, po to, aby można było zastosować właściwe przepisy prawa.
W sprawie niniejszej jest bezsporne, że na skutek decyzji Naczelnika Miasta
i Gminy L. z dnia [...] maja 1990 r. zatwierdzającej projekt podziału działek należących do skarżącego, wydzielona działka nr [...] (obecnie oznaczona jako działka nr [...]), przeszła na własność Skarbu Państwa (KW nr [...]).
W tym miejscu wskazania wymaga, że przepis art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1989 r.
Nr 14, poz. 74 ze zm.),w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji podziałowej, stanowił, iż grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność Państwa, z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, pomniejszonym o należność z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i leśnej. Pomniejszenie należności nie może być większe niż wysokość odszkodowania.
Na wymienioną wyżej decyzję podziałową skarżący powoływał się składając do Starosty [...] wniosek z dnia [...] kwietnia 2009 r. o wypłatę odszkodowania, albowiem kserokopię tej decyzji wraz z mapą do tego wniosku załączył. Skarżący załączył również kserokopię wniosku z [...] kwietnia 2003 r. skierowanego do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie na własność przez Gminę L. m.in. działki oznaczonej nr. [...] i wypłatę odszkodowania. Wnosząc do Starosty [...] o odszkodowanie skarżący nie wskazywał jako podstawy żądania przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Podnosił jedynie, że od czasu złożenia wniosku do Wojewody [...] nie uzyskał odszkodowania. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby wniosek z dnia [...] kwietnia 2003 r. przekazany został przez Wojewodę [...] według właściwości (art. 65 k.p.a.) do rozpoznania Staroście [...].
W tym miejscu wskazania wymaga, że przepis art. 12 ust. 5 ustawy z dnia
29 kwietnia 1985 r. wprowadził trzecią formę pozyskiwania gruntów przez Skarb Państwa, a mianowicie z mocy prawa – w następstwie decyzji administracyjnej
o podziale nieruchomości, wydanej w postępowaniu nie będącym postępowaniem wywłaszczeniowym. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 maja 1990 r. sygn. akt
K 1/90 (OTK 1990/1/2) stwierdził, że ta forma pozyskiwania gruntów, na cele urbanizowania obszarów lub użyteczności publicznej, z mocy prawa przez Państwo jest w skutkach prawnych zbieżna z wywłaszczeniem, a nadto ze względu na przewidziane w tym przepisie obliczanie odszkodowania według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, przyjąć należy, że jest to forma wywłaszczenia
nie poprzedzona postępowaniem właściwym dla postępowania wywłaszczeniowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, wskazania wymaga, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.
Tak też należy rozumieć w niniejszej sprawie pozbawienie własności z przeznaczeniem nieruchomości na cele publiczne (wydzielenie, z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem, gruntów pod budowę ulic).
Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby za odjęcie własności nieruchomości działki nr [...] (obecnie nr [...]), która stała się własnością Skarbu Państwa, skarżący uzyskał odszkodowanie. Również na rozprawie skarżący oświadczył, że nigdy nie otrzymał odszkodowania za pozbawienie własności
tej wydzielonej wskutek podziału nieruchomości. Strona podkreślała nadto kilkakrotnie w toku postępowania przed organami administracji, że nie wie na podstawie jakiego przepisu należy dochodzić odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę. Jednakże organy, jak wynika z akt sprawy, nie podjęły działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia jej z uwzględnieniem słusznego interesu wnioskodawcy. W przypadku ewentualnej wątpliwości, co do żądania strony, czy niepewności, co do tego, z jakiego zdarzenia strona wywodzi swoje prawo, organ ma obowiązek zwrócić się do wnioskodawcy, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., z pytaniem
w tym zakresie, czyniąc jednocześnie zadość obowiązkowi określonemu w art. 9 K.p.a. W niniejszej sprawie o odszkodowanie organ I instancji nie zwrócił się do wnioskodawcy o doprecyzowanie żądania, nie poinformował o okolicznościach mających wpływ na załatwienie wniosku z uwzględnieniem słusznego interesu strony, lecz przyjął – pomimo wydania przez Wojewodę [...] w dniu [...] lutego 2011 r. decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto L. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu zajętego pod część ulicy [...] w L. oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (KW
nr [...]) – iż wnioskodawca żąda ustalenia odszkodowania na podstawie art. 73 ust. 4 tej ustawy, co w stanie faktycznym niniejszej sprawy naruszało powołane już wyżej zasady ogólne postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewoda [...] utrzymując zaś w mocy wydaną
z naruszeniem tych przepisów decyzję organu I instancji, naruszył nadto art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Podkreślenia wymaga przy tym, niezależnie od wskazanych wyżej uchybień,
że w sytuacji, gdy brak jest któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego, tj. nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy (skarżący
w dniu 31 grudnia 1998 r. nie był już właścicielem nieruchomości, o której mowa wyżej), co potwierdziła również prawomocna decyzja Wojewody [...] z dnia
[...] lutego 2011 r., nie ma podstaw do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, tj. odmowy wypłaty odszkodowania. Postępowanie w sprawie odszkodowania na gruncie tego przepisu jest wówczas bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.), co powinno skutkować jego umorzeniem (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 485/08, Lex nr 489199).
Odnosząc się do treści skargi stwierdzić należy, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie miały znaczenia w niniejszej sprawie. Wskazania wymaga jednak, że data założenia księgi wieczystej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] położonej w L., w której na skutek decyzji podziałowej Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1990 r. nr [...], jako właściciela wpisano Skarb Państwa, nie zmienia tego, że działka ta przeszła – z mocy prawa – na własność Państwa z dniem, w którym decyzja podziałowa stała
się ostateczna lub prawomocna, jak stanowił przepis art. 12 ust. 5 ustawy z dnia
29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W sytuacji, gdy zmiana stanu prawnego, w tym przypadku własności nieruchomości, nastąpiła z mocy prawa, wpis do księgi wieczystej ma jedynie charakter deklaratywny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że do nabycia prawa, którego dotyczy wpis deklaratywny, nie jest potrzebny wpis w księdze wieczystej. Wpis ten, dokonany na podstawie dokumentu zawierającego podstawę materialnoprawną, potwierdza jedynie istniejące prawo (v. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. III CZP 123/10, Lex nr 688471; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt II CSK 104/11, Lex nr 1102262).
Okoliczność jednak, iż twierdzenia skargi nie były zasadne nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, albowiem Sąd – stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponownie rozpoznając sprawę z wniosku skarżącego o odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu [...] (dawniej [...]) zajętą pod drogę publiczną, która stała się własnością Skarbu Państwa (KW [...]) Starosta ustalając stan faktyczny sprawy weźmie pod uwagę istniejącą w obrocie prawnym decyzję Naczelnika Miasta i Gminy L. z dnia [...] maja 1990 r. nr [...] oraz skutki prawne z niej wynikające. Wniosek o odszkodowanie organ rozpozna z uwzględnieniem przepisu art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r.
Nr 102, poz. 651 ze zm.), a także z poszanowaniem zasad ogólnych k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono, na podstawie przepisu art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło