I SA/Wa 552/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-05
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca wdową samotnie wychowującą trzy córki, posiadająca dom i uzyskująca dochód ze stosunku pracy oraz rentę rodzinną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykazuje dochody pozwalające na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednakże, jeśli jednorazowy wydatek na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu rodziny, prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika.Stan faktyczny
U. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Wnioskodawczyni jest wdową, samotnie wychowuje trzy córki, posiada dom i uzyskuje dochód ze stosunku pracy oraz rentę rodzinną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano U. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie odmówiono U. L. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi U. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1. przyznać U. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. 2. w pozostałym zakresie odmówić U. L. przyznania prawa pomocy.
W związku ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] U. L. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córkami, jest wdową, a źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie uzyskiwanie przez skarżącą ze stosunku pracy w wysokości [...] zł oraz wypłacana jej renta rodzinna w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni wyjaśniła, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek strona podała, że samotnie wychowuje trzy córki i nie stać jej na ponoszenie kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy).
Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawczyni należało stwierdzić, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
W pierwszej kolejności podkreślania wymaga, że prawo pomocy jest skierowane do tych osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Nie można uznać, że skarżąca pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, bowiem ona i jej rodzina mają zapewnione potrzeby bytowe, jak również dysponują stałym dochodem. Nie można zatem przyjąć, że U. L. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania tym bardziej, że koszty te na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia przez stronę jednorazowej opłaty jaką jest wpis od skargi, którego wysokość wynosi 200 zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy.
Tym samym brak jest podstaw do uznania, że przy wykazanym dochodzie U. L. nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W ocenie referendarza sądowego przy ujawnionych dochodach [...] zł i wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem czteroosobowej rodziny jak również mając na uwadze to, że U. L. jest jedyna żywicielką rodziny, jednorazowy wydatek w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu skarżącej i pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym córek.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło