I SA/Wa 553/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-19

Skład orzekający: Jerzy Siegień, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w kontekście prawidłowego ustalenia następstwa prawnego podmiotu występującego o stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która stwierdziła nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody, została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie Ministra było lakoniczne i nie wykazało w sposób przekonujący, że decyzja Wojewody rażąco naruszała prawo. Sąd wskazał na potrzebę szczegółowej analizy dokumentów potwierdzających następstwo prawne podmiotu występującego o stwierdzenie nieważności oraz oceny, czy organ był uprawniony do wszczęcia postępowania nadzorczego.
Stan faktyczny
Gmina Miasta O. zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 1991 r. Minister uznał, że decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skomunalizowana nieruchomość należała do przedsiębiorstwa państwowego, dla którego organem założycielskim był naczelny organ administracji państwowej, a nie do podmiotów wymienionych w ustawie komunalizacyjnej. Gmina podniosła, że nie wykazano następstwa prawnego przedsiębiorstwa i że to Wydział Geodezji Urzędu Miasta władał nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego Ministra z dnia [...] maja 2005 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Gminy Miasta O. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2005 roku, nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Gminy Miasta O. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1991 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez Gminę O. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m², opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z [...] lipca 1991 r. obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa – art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Postępowanie nadzorcze wykazało, że skomunalizowana nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...], wchodziła w skład nieruchomości przekazanej decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1969 r. w odpłatne użytkowanie, na czas nieokreślony, na rzecz przedsiębiorstwa państwowego [...] , dla którego organem założycielskim byli Ministrowie Handlu Wewnętrznego i Administracji Publicznej. Przedmiotowa nieruchomość nie należała zatem do żadnego z podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, lecz do przedsiębiorstwa, dla którego organem założycielskim był naczelny organ administracji państwowej. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Gmina O. podnosząc, że nie wykazane zostało następstwo prawne Przedsiębiorstwa [...] po [...]. Ponownie badając sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w decyzji z [...] stycznia 2007 r. podtrzymał swoje stanowisko, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 1991 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) tj. art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej i stanowi to podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Przedsiębiorstwo [...] w O. jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą [...]. Wynika to zarządzenia Prezydenta [...] z [...] czerwca 1975 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą [...] w W., decyzji Prezydium Rządu z dnia [...] kwietnia 1976 r. w sprawie organizacji i Funkcjonowania handlu wewnętrznego, uchwały Rady Ministrów z [...] maja 1976 r. w sprawie zmian w organizacji handlu wewnętrznego, zarządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z [...] czerwca 1982 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa pod nazwą [...] w W. i postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z [...] lipca 1993 r. o podziale Przedsiębiorstwa [...] w W. i utworzeniu m.in. Przedsiębiorstwa [...] w O. Należało w tej sytuacji uznać, że argumenty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie znajdują uzasadnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina O. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2007 r. i [...] maja 2005 r. Gmina wskazała, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotową nieruchomością władał Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta O., co wynika z zapisów w rejestrze ewidencji gruntów. W dacie składania wniosku o komunalizację, ani obecnie, Przedsiębiorstwo [...] nie figurowało w ewidencji gruntów ani w księdze wieczystej KW "[...]" jako użytkownik lub władający nieruchomością. Karta inwentaryzacyjna sporządzona została w 1991 r. na podstawie badań księgi wieczystej i ewidencji gruntów. Odpowiadając na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. był przepis arat. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który jako jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wskazuje wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przekonuje, aby kwestionowana decyzja Wojewody [...] rażąco naruszała prawo. Minister wymienił wprawdzie dokumenty, z których miało wynikać następstwo prawne Przedsiębiorstwa [...] w O., które wystąpiło o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, ale nie dokonał żadnej ich analizy. W ocenie Sądu samo przywołanie zarządzeń, uchwał i decyzji nie przesądza, że wnioskodawca jest następcą prawnym [...], dla którego organem założycielskim był naczelny organ administracji państwowej i w związku z tym mogło skutecznie wystąpić o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. W tej sytuacji należało uznać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza art. 107 § 3 k.p.a. W ponownym postępowaniu konieczna będzie szczegółowa analiza powołanych w decyzji dokumentów i jednoznaczne ustalenie, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na wniosek uprawnionego podmiotu. Należy przy tym zwrócić szczególną uwagę na okoliczność, że już z ogólnego tylko badania tych dokumentów wynika, iż pierwotne [...] w W. nie było w ciągłym posiadaniu (lub użytkowaniu) nieruchomości, bowiem w 1976 r. przejęta ona została przez "[...]" i wątpliwe jest, czy Minister Handlu Wewnętrznego i Usług zarządzeniem z 30 czerwca 1982 r. tworząc Przedsiębiorstwo [...] był równocześnie uprawniony do wyposażenia go w majątek w postaci nieruchomości przejętej od "[...]". Zbadania i oceny wymagają też dokumenty powołane przez Miasto O. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać, że wydane decyzje naruszają art. 77, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło