I SA/Wa 554/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 27 grudnia 2023 r., nr KO-825/4103/485/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., powoływane dalej jako: "Kolegium" na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023r. poz. 775 ze zm.), dalej jako : kpa. oraz art. 17 ust. 1 oraz art. 17b ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 390 ze zm.) dalej jako: "u.ś.r." po rozpatrzeniu odwołania H. W. od decyzji Wójta Gminy S. z 19 maja 2023 r., Nr GOPS.4243.7.23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Decyzją z 19 maja 2023 r., Nr GOPS.4243.7.23 Wójt Gminy S., odmówił przyznania H. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką: K. Z. Odwołanie od powyżej decyzji wniosła H. W. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie z pominięciem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r. w sprawie o sygn. akt K 38/13 i odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na datę powstania niepełnosprawności u K.Z. Rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, że nie ulega wątpliwości, iż H. W., w myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 25 lutego 1964 r. (t. j. Dz. U. z 2020, poz. 1359), jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec swojej matki K. Z. Matka Odwołującej orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. z 25 listopada 2022r. została zaliczona do grona osób legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 27 października 2022r. Legitymowanie się przedmiotowym orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym osoby wymagającej opieki, jak również istnienie obowiązku alimentacyjnego córki wobec matki, nie budzą w niniejszej sprawie wątpliwości organu. Wątpliwości Kolegium budzi natomiast spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki. Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego (lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym), o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Na wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Odwołująca złożyła oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż w dniu 11 kwietnia 2023r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Jak podała Odwołująca prowadzi wraz z mężem i matką wspólne gospodarstwo domowe, w którym źródłem utrzymania, oprócz emerytury matki K.Z, jest dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 5,88 ha. Jak podała Odwołująca, w przedmiotowym gospodarstwie rolnym małżonkowie od wiosny 2022r. uprawiają tylko zboże. Wszystkie prace związane z uprawą zboża wykonywał mąż, natomiast Odwołująca trochę pomagała, kiedy zachodziła potrzeba. Jak wynika z wyjaśnień Odwołującej, stopniowe zawężanie przez małżonków zakresu działalności prowadzonego gospodarstwa rolnego wynika ze stanu zdrowia męża Odwołującej (problemy z kręgosłupem i biodrami) oraz Odwołującej, która od 2020r. leczy się kardiologicznie. Kolegium wskazało, że podstawową przesłanką przyznania rolnikowi przedmiotowego świadczenia jest rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Między rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, musi istnieć bezpośredni związek, co oznacza, że rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego podyktowana musi być właśnie sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta bowiem musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, tj. w realiach tej sprawy, musi powodować faktyczny brak możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego. Kolegium podniosło, że w realiach niniejszej sprawy zakres prac wykonywanych w związku z prowadzeniem gospodarstwa przez Odwołującą nie był szeroki, ponieważ, jak strona sama wskazała, od wiosny 2022r. polegał na sporadycznej pomocy mężowi przy pracach związanych z uprawą zboża. Odwołująca wskazała, że jak dotąd wszystkie prace związane z uprawą zboża wykonywał mąż, a Odwołująca pomagała mu, kiedy zachodziła potrzeba. Należy też mieć na uwadze, iż prowadzenie gospodarstwa rolnego, w którym podstawowy profil działalności stanowi uprawa roślin, cechuje się sezonowym natężeniem prac w zależności od uprawianych roślin, jednak czynności wykonywane przez Odwołującą w zakresie prowadzenia gospodarstwa ograniczały się do sporadycznej pomocy mężowi, zatem nie można uznać, iż były to dla niej okresy wzmożonej aktywności. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 24 marca 2022 r., sygn. akt 1637/21, w którym Sąd wskazał, że charakter pracy w gospodarstwie rolnym cechuje się sporą elastycznością czasu poświęcanego na pracę. Powyższe umożliwia natomiast, przy odpowiedniej organizacji dnia pracy, wygospodarowanie czasu, potrzebnego na konieczne względem matki czynności opiekuńcze, przy jednoczesnym zachowaniu aktywności zawodowej. Ponadto, okoliczności sprawy nie wskazują, aby z uwagi na potrzebę sprawowania czynności opiekuńczych względem matki Odwołująca nie mogła w dalszym ciągu wykonywać pracy w gospodarstwie rolnym. Kolegium zaznaczyło, że matka Odwołującej zamieszkuje wraz z Odwołującą i jej mężem w jednym domu, co znacznie ułatwia godzenie opieki z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zdaniem Kolegium czynności wykonywane dotychczas w gospodarstwie przez Odwołującą nie były na tyle absorbujące i czasochłonne, żeby zachodziła konieczność ich zaprzestania z obawy na uszczerbek w sprawowaniu opieki. Obecnie, jak podała Odwołująca, K.Z. leczy się na nadciśnienie oraz problemy z sercem. Pozostaje pod opieką kardiologa w G. - wizyty dwa razy w roku oraz lekarza rodzinnego - wizyty w celu przedłużenia recept co dwa miesiące w formie teleporad, ewentualnie w razie potrzeby, ale rzadko. Jak podała Odwołująca, K.Z. jest osobą chodzącą - porusza się przy pomocy laski i drugiej osoby. Matka Odwołującej samodzielnie spożywa posiłki i pije, używa pieluchomajtek ze względu na problemy z nietrzymaniem moczu, ale woli korzystać z toalety. Kolegium zaznaczyło, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby Odwołującej jeszcze inne dzieci, zamieszkujące w dalszej odległości, powinny wspomóc tę osobę w inny sposób tj. finansując pomoc w opiece nad nią. Organ wyjaśnił, że K.Z. posiada jeszcze jedną córkę – T.W., która zamieszkuje w odległości ok. 24 km od matki. T. W. nie zgodziła się na sporządzenie wywiadu środowiskowego, nie ustalono zatem jej sytuacji zawodowej, zdrowotnej ani dochodowej. Z rozmowy pracownika socjalnego z T. W. wynika, że gospodaruje wspólnie z mężem -T. W., nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i nie pomaga siostrze w opiece nad matką. Z wyjaśnień Odwołującej wynika, że siostra pracuje, odwiedza mamę, spędza z mamą czas, rozmawiają. W ocenie Kolegium po stronie T. W. zobowiązanej do alimentacji wobec swojej matki, nie ma przeszkody, która świadczyłaby o niemożności wywiązania się z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego, mającej charakter obiektywny, niezależny od woli tej osoby. T. W. nie wskazała żadnych okoliczności, które można by uznać za obiektywne przyczyny braku możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym krewnym. Córka nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - które mogłyby, w rozumieniu u.ś.r., z obowiązku alimentacyjnego względem matki zwalniać. Zdaniem Kolegium, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym czynności wskazane przez Odwołującą, jako wykonywane przez nią w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego, z powodzeniem mogła ona godzić sprawowanie opieki nad matką z prowadzeniem przedmiotowego gospodarstwa. W ocenie Kolegium, brak jest związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem przez Odwołującą prowadzenia gospodarstwa rolnego a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad matką, albowiem charakter czynności wykonywanych przez Odwołująca wskazanych przez nią w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. sporadyczna pomoc mężowi przy uprawie zboża, nie kolidował z należytym sprawowaniem opieki nad matką. Prowadzenie gospodarstwa rolnego charakteryzuje się sporą elastycznością, dzięki czemu Odwołująca pozostawała dyspozycyjna w zakresie wystarczającym, aby sprawować należytą opiekę nad matką, bez potrzeby zaprzestania prowadzenia przedmiotowego gospodarstwa. Kolegium zaznaczyło, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie powinien był badać przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy, według którego, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25.roku życia. Kolegium podkreśliło, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt. K 38/13 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z tych przyczyn art. 17 ust. 1b powołanej ustawy nie może być stosowany w dotychczasowym brzmieniu po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji tego, uznać należy, iż przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla tej grupy osób (których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia) należy rozpatrywać bez tej przesłanki negatywnej. Kolegium zaznaczyło, że okoliczność ta nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. z 27 grudnia 2023 r., nr KO-825/4103/485/23 wniosła H. W. Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że córka niepełnosprawnej K. Z. nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres opieki jakiej wymaga podopieczna nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia, o art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że córka niepełnosprawnej K.Z. nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż brak jest związku między rezygnacją przez nią z zatrudnienia, a sprawowaną opieką, b) art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że córka niepełnosprawnej K. Z. nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż podopieczna posiada jeszcze jedną córkę, z którą skarżąca może podzielić się opieką nad niepełnosprawną mamą, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnie, tj. a) art. 6 k.pa., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, wbrew treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego lekarza orzecznika Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G., że niepełnosprawna K. Z., pomimo stwierdzonej niezdolności do samodzielnej egzystencji nie wymaga stałej opieki córki, która nie musi rezygnować z pracy w gospodarstwie rolnym. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 27 grudnia 2023 r. o sygn. akt KO-825/4103/485/23. Ponadto, wniosła o zwrot kosztów przedmiotowego postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na podstawie art. 119 p.p.s.a. w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 27 grudnia 2023 r., nr KO-825/4103/485/23, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. z 19 maja 2023 r., odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę K.Z. Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) dalej jako : "u.ś.r." , a w szczególności art. 17 ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 2). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że matka skarżącej – K.Z., w związku z opieką nad którą skarżąca ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z 25 listopada 2022 r.). Opieka nad K. Z. sprawowana przez skarżącą stanowi zatem podstawę do ubiegania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym uzyskanie tego uprawnienia zależne jest dodatkowo od wykazania, że z powodu sprawowanej opieki skarżąca zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Spełnienie powyższej przesłanki przez rolników, ich małżonków i domowników wiąże się z koniecznością zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Jest to konsekwencją uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt I OPS 5/12), w której stwierdzono, że świadczenia pielęgnacyjnego nie może otrzymywać rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, gdyż jest w takim przypadku osobą aktywną zawodowo. Przedmiotem sporu zawisłego przed Sądem w niniejszej sprawie jest właśnie ocena zachowania przez skarżącą warunku rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym w celu sprawowania opieki nad matką legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Między rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, istnieć musi bezpośredni związek, co oznacza, że rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego podyktowana musi być właśnie sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta bowiem musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, tj. musi powodować faktyczny brak możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się zarazem, że związek między rezygnacją z pracy bądź niepodejmowaniem zatrudnienia (lub zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego) przez wnioskodawcę, a sprawowaną przez niego opieką nad osobą niepełnosprawną, musi być bezpośredni i ścisły (vide: wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 940/19). Jak wynika z akt sprawy Skarżąca złożyła oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że z dniem 11 kwietnia 2023 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. W przedmiotowym gospodarstwie rolnym o pow. 5,88 ha małżonkowie od wiosny 2022 r. uprawiają tylko zboże. Jak podała Skarżąca, wszystkie prace związane z uprawą zboża wykonywał mąż, natomiast Skarżąca trochę pomagała, kiedy zachodziła potrzeba. Biorąc pod uwagę, że zakres pracy wykonywanych przez Skarżącą w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego nie był szeroki, gdyż polegał na sporadycznej pomocy mężowi przy pracach związanych z uprawą zboża słusznie organ stwierdził, że okoliczności sprawy nie wskazują, aby z uwagi na potrzebę sprawowania czynności opiekuńczych względem matki Skarżąca nie mogła w dalszym ciągu wykonywać pracy w gospodarstwie rolnym. Charakter pracy w gospodarstwie rolnym cechuje się sporą elastycznością czasu poświęconego na pracę (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1637/21). Ponadto, prowadzenie gospodarstwa rolnego, w którym podstawowy profil działalności stanowi uprawa roślin, cechuje się sezonowym natężeniem prac w zależności od uprawianych roślin. Powyższe umożliwia natomiast, przy odpowiedniej organizacji dnia pracy, wygospodarowanie czasu potrzebnego na konieczne względem matki czynności opiekuńcze, przy jednoczesnym zachowaniu aktywności zawodowej. Jak zasadnie zwrócił na to uwagę NSA w uchwale 7 sędziów z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12 (Lex nr 1230181) rolnik przy właściwej organizacji pracy może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym do swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. Skoro zatem rolnik ma możliwość dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym do swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną to tym bardziej taką możliwość posiada Skarżąca, która tylko sporadycznie, kiedy zachodzi potrzeba pomaga mężowi przy pracach związanych z uprawą zboża. Dodatkowo wskazać należy, że matka Skarżącej zamieszkuje wraz ze Skarżąca i jej mężem w jednym domu, co znacznie ułatwia godzenie opieki nad matką z pomocą mężowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Słuszne jest zatem stanowisko organu, że czynności wykonywane dotychczas w gospodarstwie przez Skarżąca nie były na tyle absorbujące i czasochłonne, żeby zachodziła konieczność ich zaprzestania z obawy na uszczerbek w sprawowaniu opieki nad matką. Skarżąca pomagała czasem mężowi, gdy zachodziła taka potrzeba. Brak jest zatem związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego, a koniecznością sprawowania opieki przez skarżącą nad matką. Podkreślić należy, że samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wystarcza do określenia zakresu potrzeb osób niepełnosprawnych (opieki, pielęgnacji, wsparcia). Z uwagi na te okoliczności - na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - ustawodawca przewidział szczególne środki umożliwiające badanie, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zawodową jej opiekuna. Takim środkiem jest instytucja przewidziana w art. 23 ust. 4aa ust. 4b u.ś.r. uprawniająca do wnioskowania o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Ujawnione w jego toku okoliczności faktyczne winny wykazać na ile osoba niepełnosprawna jest samodzielna, a na ile wymaga wsparcia, co umożliwi ocenę zakresu wymaganej opieki i zestawienia jej z czynnościami faktycznie realizowanymi przez osobę wymagającą opieki, a w konsekwencji ustalenia, czy wystąpił związek przyczynowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak wynika z akt sprawy, matka Skarżącej leczy się na nadciśnienie oraz problemy z sercem. Pozostaje pod opieką kardiologa w G. - wizyty dwa razy w roku oraz lekarza rodzinnego - wizyty w celu przedłużenia recept co dwa miesiące w formie teleporad, ewentualnie w razie potrzeby, ale rzadko. Jak podała Skarżąca K.Z. jest osobą chodzącą - porusza się przy pomocy laski i drugiej osoby. Matka Odwołującej samodzielnie spożywa posiłki i pije, używa pieluchomajtek ze względu na problemy z nietrzymaniem moczu, ale woli korzystać z toalety. Jak zeznała Skarżąca w trakcie wyjaśnień, zakres czynności wykonywanych przy matce przedstawia się następująco "...około godz. 7.00 rano budzi mamę, mierzy jej ciśnienie, pomaga przy toalecie porannej i ubieraniu. Następnie jedzą śniadanie, po czym mama Odwołującej bierze leki. Po śniadaniu, Odwołująca robi na drutach, a mama opowiada jej różne historie. Następnie, jak podała Odwołująca, przygotowuje obiad, a mama towarzyszy jej w kuchni - siedzi obok, czasem rozmawiając z Odwołującą. Ok. godz. 13.00 Odwołująca wraz z matką jedzą obiad, po którym mama się kładzie i odpoczywa, a Odwołująca sprząta po obiedzie. Następnie, przy ładniej pogodzie, jak wyjaśniła Odwołująca: "wychodzimy na dwór, ja szykuję owoce, warzywa na przetwory, mama mi towarzyszy; jeśli pogoda jest brzydka, to zostajemy w domu, ja wtedy robię na drutach, a mama mi towarzyszy". "Mama Odwołującej ogląda wówczas swój ulubiony program w telewizji. Około godz. 19.00 jest kolacja, następnie Odwołująca pomaga mamie przy toalecie wieczornej, pomaga się mamie przebrać, mierzy mamie ciśnienie i ok. 20.00-21.00 Pani K.Z. kładzie się spać, a Odwołująca, jak podała, ma czas dla siebie". W ocenie Sądu, mając na uwadze zakres opieki sprawowanej przez Skarżącą nad niepełnosprawną matką prawidłowo Kolegium stwierdziło, że nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Wskazać należy, że zakres opieki sprawowanej nad niepełnosprawną matką nie wyklucza sporadycznej pomocy mężowi przy uprawie zboża (prowadzenia gospodarstwa rolnego). Samo świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje natomiast jedynie z tytułu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, ale z tytułu niemożności podjęcia zatrudnienia lub rezygnacji z zatrudnienia z uwagi na konieczność stałej i długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu, że matka skarżącej wymaga opieki, która nie uniemożliwia wykonywania sporadycznej pracy przez Skarżącą w gospodarstwie rolnym. Wszystkie wyżej wymienione czynności opiekuńcze można natomiast świadczyć w połączeniu ze sporadyczną pomocą mężowi przy uprawie zboża. Jak oświadczyła Skarżąca, wszystkie prace związane z uprawą zboża wykonywał mąż, a Skarżąca pomagała mu tylko, kiedy zachodziła potrzeba. Natomiast zakres opieki sprawowanej nad matką są to czynności codzienne, które nie pochłaniają całego dnia i nie skutkują obowiązkiem notorycznego czuwania nad podopieczną. Zdaniem Sądu, ocena przedstawionych czynności opiekuńczych prowadzi do wniosku, iż znaczna ich część odnosi się do szeroko rozumianego prowadzenia gospodarstwa domowego (przygotowywanie posiłków, podawanie leków, umawianie wizyt lekarskich). Opisana wyżej aktywność wykonywana jest zasadniczo w każdym gospodarstwie domowym, bez względu na to, czy członkiem tego gospodarstwa jest osoba niepełnosprawna, czy też gospodarstwo to tworzą wyłącznie osoby niedysponujące takim przymiotem (por. prezentowane na wstępie części motywacyjnej uzasadnienia wyroki NSA z dnia 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21 i z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 229/23), tym bardziej, że czynności te skarżąca wykonuje w ramach gospodarstwa domowego, którego sama jest członkiem (por. też wyroki WSA w Gdańsku z 15 kwietnia 2021 r. sygn. III SA/Gd 71/21 oraz WSA we Wrocławiu z 18 marca 2021 r. sygn. IV SA/Wr 39/21). Nadto, przedstawiona wyżej aktywność skarżącej, z uwagi na jej powszechność i nieodzowność występowania w każdym gospodarstwie domowym, realizowana jest także przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo, a zatem czynności te nie mogą być postrzegane jako stanowiące przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia lub świadczeniu pracy. Nie sposób zatem twierdzić, aby z uwagi na potrzebę wykonania wyżej podanych czynności, skarżąca nie może podjąć pracy choćby w ograniczonym jej wymiarze, bowiem czynności te są do pogodzenia ze sporadyczną pomocą mężowi przy uprawie zbóż. Podkreślenia w tym miejscu wymaga także i to, że świadczenie przyznawane na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu (wyrok NSA z dnia 7 maja 2020r., sygn. I OSK 1049/19). Świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest jednak kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2019 r ., sygn. III SA/Gd 135/19). Z powyższych względów, zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia przez organ art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie mógł zostać uwzględniony. W ocenie Sądu, uwzględniając zakres sprawowanej przez Skarżącą opieki nad matką i jej czasowy wymiar prawidłowo organy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy i uznały, że zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawną matką umożliwia Skarżącej podjęcie i wykonywanie pracy, tj. sporadyczną pomoc mężowi w gospodarstwie rolnym. Słuszny jest natomiast zarzut Skarżącej naruszenia przez organy art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że dla odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego znaczenia nie ma fakt istnienia siostry Skarżącej, na której ciąży również obowiązek alimentacyjny. Podkreślić należy, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. jasno wylicza przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu, sam fakt istnienia innych osób, nawet zobowiązanych alimentacyjnie wobec podlegającemu opiece, a posiadających potencjalną możliwość zapewnienia osobiście, bądź za pośrednictwem nakładów finansowych opieki niepełnosprawnemu, nie przesądza, że strona może podjąć zatrudnienie, czy też nie musi z niego rezygnować. Niedopuszczalne jest bowiem wprowadzanie dodatkowych, negatywnych przesłanek ustalania prawa do świadczeń z u.ś.r. Przyczyną odmowy przyznania świadczenia nie może być więc istnienie innych osób, nawet na równi z wnioskodawcą obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym wobec osoby podlegającej opiece, czy zamieszkujących na tej samej nieruchomości, które potencjalnie mogą sprawować opiekę, czy pomagać w jej sprawowaniu. Stanowisko takie wyrażane jest aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA : z 9 sierpnia 2023 r., akt I OSK 1661/22; z 12 grudnia 2023 r., I OSK 2057/22; z 6 lutego 2024 r., I OSK 157/23; z 29 maja 2024 r., I OSK 1662/23). W ocenie Sądu, błędne jest zatem stanowisko Kolegium w zakresie możliwości podziału opieki między Skarżącą a jej Siostrę. Brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia z uwagi na istnienie innych osób (siostry Skarżącej), która mogłaby świadczyć pomoc matce. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiej negatywnej przesłanki przyznania świadczenia. Prawidłowo natomiast Kolegium wskazało na błędne stanowisko organu I instancji dotyczące badania przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt. K 38/13 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, iż w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka negatywna przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16, LEX nr 2169778). W konsekwencji tego, jak zasadnie Kolegium wskazało, że przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla grupy osób których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia należy rozpatrywać bez tej przesłanki negatywnej. Reasumując zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo odmówiło Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na brak związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem przez Odwołującą prowadzenia gospodarstwa rolnego a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad matką. Podkreślić należy, że zakres czynności wykonywanych przy matce z tytułu sprawowanej opieki nie koliduje z możliwością wykonywania przez Skarżącą czynności z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. sporadycznej pomocy mężowi przy uprawie zboża. Prowadzenie gospodarstwa rolnego charakteryzuje się sporą elastycznością, dzięki czemu Skarżąca pozostawała dyspozycyjna w zakresie wystarczającym, aby sprawować należytą opiekę nad matką, bez potrzeby zaprzestania prowadzenia przedmiotowego gospodarstwa w takim zakresie w jakim wskazała (tj. pomoc mężowi kiedy zachodziła potrzeba). W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę czynności wskazane przez Skarżącą jako wykonywane przez nią w związku ze sprawowaną opieką nad matką, jak również czynności podejmowane w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego (sporadyczna pomoc mężowi) trafnie organ stwierdził, że Skarżąca mogła pogodzić sprawowanie opieki nad matką z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności opieki, jednakże samo sprawowanie opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd nie dopatrzył się zatem w niniejszej sprawie uchybień, ani tych wywiedzionych w skardze, ani też innych – branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Końcowo wskazać należy, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez skarżącą.