I SA/Wa 555/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-16

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, mimo ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, będąc zwolnioną z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie musi składać wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Jednakże, zważywszy na jej sytuację materialną, uznano, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury, posiada mieszkanie będące wspólnością majątkową małżeńską, jest po rozwodzie, a jej miesięczne wydatki przewyższają możliwości finansowe. Wnioskodawczyni wskazała, że dochód z emerytury ledwo wystarcza na utrzymanie i czasem nie wykupuje wszystkich leków.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia : I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W. R., zwany dalej wnioskodawczynią, w dniu 11 września 2015 r. nadesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanym formularzu wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości [...] złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m ² stanowiące wspólność majątkową małżeńską. Oświadczyła, że jest po rozwodzie, ale ze względu na brak środków finansowych nie dokonany został podział majątku wspólnego. Zaznaczyła, że były mąż nie zamieszkuje w ww. mieszkaniu oraz nie daje żadnych środków na jego utrzymanie. Wskazała, że szacunkowa wartość mieszkania to około [...] zł. Wnioskodawczyni oznajmiła, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Wskazała, że ponosi miesięczne zobowiązania stałe z tytułu płatności czynszu w wysokości [...] zł, za gaz – [...] zł, wodę – [...] zł, telefon – [...] zł, energie elektryczną – [...] zł, na zakup lekarstw – około [...] zł, oraz na zakup żywności i bieżące potrzeby życia codziennego – [...] zł. Łącznie ponoszone miesięcznie przez wnioskodawczynię wydatki wynoszą około [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że dochód uzyskiwany z tytułu emerytury z ledwością wystarcza jej na utrzymanie się. Oświadczyła, że zdarza się iż z powodu braku środków finansowych nie wykupuje wszystkich leków. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 249 a P.p.s.a. dodanego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) zwanej dalej "ustawą o zmianie" jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawczyni w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu, umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, a wniosek rozpoznano w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawczynię wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu osiąganego z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawczyni ponosi miesięczne wydatki stałe związane z utrzymaniem siebie oraz mieszkania wynoszące w sumie około [...] złotych. Uznano zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatkach nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło