I SA/Wa 556/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu odwołania J. B., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], mocą której ustalono wysokość oraz obowiązek zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalił należność z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej, tj. P. B. za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. w łącznej wysokości [...] zł i zobowiązał dłużnika alimentacyjnego – J. B. do zwrotu powyższej należności łącznie z ustawowymi odsetkami, które na dzień wydania decyzji wynosiły [...] zł. Organ wskazał jednocześnie, że odsetki naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. B., kwestionując zarówno kwotę świadczeń alimentacyjnych podlegających zwrotowi, jak również kwotę naliczonych odsetek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. rozpoznając niniejszą sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, które naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z powołanych przepisów wynika, że dłużnika alimentacyjnego obciąża ustawowy obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1 i 1a) a organ ma obowiązek wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 2). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] przyznano P. B. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 września 2009 r. Orzeczenie to zostało zmienione decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w ten sposób, że odmówiono osobie uprawnionej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dnia 1 września 2009 r. Świadczenia były wypłacane przez okres 8 miesięcy, tj. od stycznia do sierpnia 2009 r. Organ podkreślił, że zarzuty skarżącej, iż brak jest zarówno stosownej decyzji stanowiącej podstawę prawną do wypłaty jak i dowodów, że wskazane w decyzji świadczenia faktycznie były wypłacanie, są bezpodstawne. Uzasadnił, że skarżąca nie podała żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć ustalenia dotyczące przyznania i wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. B. Świadczenia te wypłacone osobie uprawnionej, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego (osobno co do każdego miesiąca), do dnia faktycznej spłaty zadłużenia. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że J. B. była zobowiązana do łożenia alimentów na rzecz córki P. B. w wysokości [...] zł miesięcznie, ich egzekucja była bezskuteczna, co potwierdził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w P. w zaświadczeniu z dnia [...] stycznia 2009 r. i decyzją z dnia [...] marca 2009 r. przyznano osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego pierwotnie na okres 9 miesięcy. W związku zaś z uchyleniem – na mocy wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...] obowiązku alienacyjnego J. B. od dnia 1 września 2009 r. - decyzją z dnia [...] września 2010 r. zmieniono decyzję z dnia [...] marca 2009 r. w ten sposób, że odmówiono P. B. świadczeń z funduszu alimentacyjnego od 1 września 2009 r. Oznacza to, że uzyskała ona świadczenie za 8 miesięcy w łącznej kwocie 1200 zł. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt wydania ostatecznych decyzji o przyznaniu P. B. świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz fakt wypłaty świadczeń z tego funduszu, to za uzasadnione uznać należy stanowisko organu pierwszej instancji, że zaszły przesłanki do wydania decyzji z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podkreśliło jednocześnie, że organ pierwszej instancji wyjaśnił stronie sposób wyliczenia należności, a do akt sprawy zostało załączone szczegółowe wyliczenie odsetek należnych na dzień wydania decyzji. Jeżeli zadłużenie odwołującej wynosiło [...] zł, a spłacono jedynie [...] zł, to do uregulowania pozostaje suma należności głównej w wysokości [...] zł. Natomiast odsetki naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego za poszczególne miesiące, przy zastosowaniu stopy oprocentowania w wysokości 13 % (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008 r., w sprawie określania wysokości odsetek ustawowych – Dz. U. Nr 220, poz. 1434), po uwzględnieniu spłaty w wysokości [...]zł, wynoszą [...] zł. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. B., zarzucając m.in. że: - brak jest na piśmie wydanej decyzji w sprawie ustalenia wysokości oraz obowiązku zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej wraz z odsetkami, - decyzje "rzekomo" wysłane do P. B., nie zostały przez nią potwierdzone jako otrzymane, - decyzje MOPS i pisma adresowane do P. B. kierowane były na nieprawidłowy adres, - nie ma na piśmie wniosku o przyznanie świadczenia dla P. B., - nie ma w aktach dowodów potwierdzających, że P. B. otrzymała zaliczkę alimentacyjną, w jakiej kwocie i kiedy, - nieprawidłowo została rozliczona przekazana przez komornika kwota [...]zł, - błędnie wyliczono odsetki na dzień wydania decyzji – [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze uznano zaś w całości za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie miały miejsce uchybienia proceduralne mające wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W postępowaniu administracyjnym wydanie każdego rozstrzygnięcia powinno być zatem poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie. Organ administracji publicznej zobowiązany jest ponadto uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Wskazać należy, że zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że zaistniały przesłanki określone w art. 27 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy uzasadniające wydanie decyzji ustalającej wysokość i obowiązek zwrotu wypłaconej należności. Jako okoliczność niebudzącą wątpliwości uznały sam fakt dokonania stosownych wypłat. Z analizy akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika natomiast, iż brak jest dokumentu poświadczającego fakt wypłaty przedmiotowego świadczenia. Ponadto wskazać należy, że już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca podnosiła, iż brak jest dokumentów potwierdzających wypłatę oraz odbiór zaliczki alimentacyjnej przez jej córkę P. R. Na powyższe okoliczności J. B. powołuje się również we wniesionej do Sądu skardze, podkreślając, że nie ma na piśmie potwierdzenia otrzymania zaliczki alimentacyjnej przez uprawnioną P. R. Wskazane okoliczności pominięte zostały zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. jak i przez Prezydenta Miasta P. O ile sam fakt wydania decyzji administracyjnej będącej podstawą do wypłaty świadczeń na rzecz córki skarżącej nie budzi wątpliwości, gdyż znajduje się ona w aktach sprawy, o tyle zdaniem Sądu konieczne jest wyjaśnienie z jakimi datami ustalone należności alimentacyjne zostały w praktyce wypłacone, oraz jakie konkretnie dokumenty o tym zaświadczają. Okoliczność powyższa ma istotne znaczenie dla treści zaskarżonej decyzji skoro zwrot należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, stosownie do treści art. 27 ust.1 i 1a ustawy z dnia 07.09.2007r. o pomocy społecznej , obejmuje obok należności głównej także odsetki , których obliczenie zdeterminowane jest konkretnymi datami a mianowicie są one naliczane począwszy od pierwszego dnia następującego po dniu dokonania wypłaty, do dnia dokonania spłaty. W odniesieniu do zawartej w skardze kwestii, związanej z prawidłowością dokonania wyliczeń matematycznych będących podstawą do obliczenia kwot wskazanych w zaskarżonej decyzji, wskazać należy, iż organ nie przywołał podstawy prawnej ich dokonania. Uniemożliwia to zatem dokonanie kontroli we wskazanym kontekście. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy obu instancji rozpoznając przedmiotową sprawę naruszyły przepisy art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wskazane wyżej kwestie i uzupełni materiał dowody w sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.