I SA/Wa 557/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta P., z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], mocą której przyznano K.K. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w wysokości 200 zł miesięcznie, z przeznaczeniem na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, od dnia 10 stycznia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało, że K.K. zwrócił się w dniu 10 stycznia 2008 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o udzielenie pomocy na wykup leków. Dyrektor MOPS w P., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta P., przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości 200 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z leczeniem i zakupem leków. Wysokość przyznanego świadczenia uzasadniono potrzebami innych podopiecznych oraz ilością środków, jakie na ten cel posiada MOPS w P.. W styczniu 2008 r. Ośrodek otrzymał ze środków gminy 19.000 zł na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych klientów tego Ośrodka. O taką formę pomocy zwróciło się 135 osób i rodzin. Średnia wysokość zasiłku celowego wyniosła 140,74 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył K.K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialno-prawną do przyznania zasiłku celowego stanowią przepisy art. 8 i 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z ich treścią zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza kryteriów określonych w art. 8 ust. 1, przy jednoczesnym wystąpieniu okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zdaniem organu K.K. spełnia warunki do objęcia go pomocą pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zaznaczyło, że użyte w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej sformułowanie "może być przyznany zasiłek celowy" wskazuje, iż organ pomocy społecznej udziela pomocy według uznania administracyjnego, co oznacza, że ma on prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w zależności od okoliczności sprawy. Przepis ten nie określa wysokości w jakiej ma być przyznany zasiłek celowy. Organ pomocy społecznej musi zatem przy podejmowaniu decyzji rozważyć, czy w obrębie jego działania są także inne osoby znajdujące się w podobnej, a może nawet trudniejszej sytuacji materialnej. Może też zaistnieć taka sytuacja, jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, że z uwagi na ograniczone środki finansowe przy jednocześnie dużej liczbie osób ubiegających się o świadczenia społeczne, organ ten nie będzie mógł przyznać wnioskowanego zasiłku w wysokości zadowalającej wnioskodawcę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podkreśliło, że z przepisu art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że sytuacja finansowa i bytowa K.K. jest trudna. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. uwzględnił ją przyznając zasiłek w ramach posiadanych możliwości finansowych. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji działając w granicach uznania administracyjnego granic tych nie przekroczył. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podkreśliło ponadto, że K.K. objęty jest stałą opieka ze strony MOPS w P.. Poza zasiłkiem stałym w wysokości 444 zł od lipca 2006 r. do chwili obecnej korzysta on z pomocy w formie bezpłatnych posiłków w barze przez 7 dni w tygodniu. Dodatkowo od maja 2007 r. do grudnia 2007 r. każdego miesiąca realizowane były w całości przedkładane przez zainteresowanego recepty lekarskie. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze C. uznało, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K.K.. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania przed organami administracji publicznej oraz opisał swoją trudną sytuację życiową i osobistą. Skarżący podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej opieki lekarskiej i systematycznego przyjmowania leków, których koszt nie jest stały oraz zaznaczył, że zmuszony był do zaciągnięcia pożyczki w wysokości [...] zł na zakup leków. W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a następnie zobowiązanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do "ratalnej spłaty jego długu". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2008 r. nie narusza prawa. Na wstępie podkreślić należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zaznaczyć trzeba, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma utrzymywać osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajać ich wszystkie potrzeby i oczekiwania. Zwłaszcza, że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z powołanego przepisu wynika - jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, co już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, że sam fakt spełniania ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego. Nie zawsze też świadczenie zostanie przyznane w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o nie. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zaznaczyć trzeba, że uznanie administracyjne obejmuje również prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Jak bowiem wskazano możliwości finansowe organów odpowiedzialnych za udzielenie pomocy nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. Tym samym organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że K.K. spełnia przesłanki określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej warunkujące uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego i przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości 200 zł miesięcznie z przeznaczeniem na pokrycie części lub całości kosztów związanych z leczeniem i zakupem leków, realizowany od dnia 10 stycznia 2008 r. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący wyjaśniono motywy podjętego rozstrzygnięcia. Zaznaczono, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz że muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącego (który otrzymuje stałe wsparcie z pomocy społecznej) i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Jak wskazano, w styczniu 2008 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych klientów tego Ośrodka, otrzymał ze środków gminy kwotę 19.000 zł, z pomocy skorzystało 135 osób i rodzin, średni zasiłek celowy dla tych osób i rodzin wyniósł zaś 140,74 zł. K.K. otrzymał natomiast pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie 200 zł miesięcznie, a więc w wysokości nieznacznie przewyższającej średnią miesięczną wysokość zasiłku przewidzianą w tym okresie na pomoc osobom ubiegającym się o to świadczenie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P.. Poza pomocą przyznaną zaskarżoną decyzją skarżący otrzymuje ponadto pomoc w formie bezpłatnych posiłków w barze przez 7 dni w tygodniu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w granicach uznania administracyjnego i nie można jej zarzucić niezgodności z prawem. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.