I SA/Wa 557/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. L., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] marca 2014 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku T. G. z [...] marca 2014 r., uzupełniającego jej wniosek z [...] stycznia 2014 r. o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej przeznaczonego na zakup antywłamaniowego zamka do drzwi wejściowych. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2014 r. T. G., wystąpiła do Dyrektora Centrum Pomocy Społecznej [...] o przyznanie pomocy finansowej na sfinansowanie szeregu potrzeb, w tym m.in. zakupu antywłamaniowego zamka do drzwi. W zakresie ww. potrzeby wniosek ów rozpatrzony został decyzją Prezydenta W. z [...] lutego 2014 r. nr [...], która to decyzja została przez organ uznana za skutecznie doręczona stronie, na zasadzie określonej w art. 44 k.p.a. Pismem z 11 marca 2014 r. T. G., skierowanym do Dyrektora Centrum Pomocy Społecznej [...], sprecyzowała swój wniosek z dnia 23 stycznia 2014 r., w ten sposób, że podała kwotę oczekiwanej pomocy w wymiarze [...] zł. Postanowieniem z [..] marca 2014 r. Prezydenta W., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku T. G. z [...] marca 2014 r., podnosząc że uniemożliwia to fakt, iż wniosek z 23 stycznia 2014 r. (którego uzupełnienie stanowił wniosek z 11 marca 2014 r.) został już rozstrzygnięty decyzją z [...] lutego 2014 r. Od decyzji tej T. G. nie wniosła zaś odwołania, w związku z czym jest ona ostateczna. Na powyższe postanowienie T. G. wniosła zażalenie, w efekcie rozpoznania którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] lutego 2015 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Odwołując się do brzmienia art. 61a § 1 k.p.a. organ odwoławczy wywodził, że nie jest prawnie dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego z wniosku z 11 marca 2014 r. uściślającego uprzednio zgłoszoną przez T. G. potrzebę uzyskania pomocy społecznej przeznaczonej na sfinansowanie antywłamaniowego zamka do drzwi, gdyż dotyczy on sprawy rozstrzygniętej już ostateczną decyzją administracyjną. Zaistniała zatem przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie kolejnego postępowania w tej samej sprawie, co obliguje organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. G., wyrażając niezadowolenie ze sposobu w jaki organ potraktował jej sprawy. Zarzucając mataczenie, fałszowanie stanu faktycznego oraz niedoręczenie jej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. skarżąca oświadczyła, że o wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. dowiedziała się z treści postanowień będących przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż te w niej wskazane. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] marca 2014 r. wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że w sprawie zaistniała "inna uzasadniona przyczyna", dla których postępowanie z wniosku T. G. nie mogło zostać wszczęte, związana z zaistnieniem tzw. stanu powagi rzeczy osądzonej. Wynikać zaś to miało z faktu rozpoznania decyzją Prezydent. W. z [...] lutego 2014 r. sprawy objętej żądaniem zawartym w piśmie z 11 marca 2014 r. (przyznania pomocy społecznej na sfinansowanie zakupu zamka antywłamaniwego), które to pismo doprecyzowywało uprzednio zgłoszony w tym względzie wniosek z 23 stycznia 2014 r. W ocenie Sądu o ile rację ma organ, że przez "inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć m.in. sytuację, gdzie sprawa administracyjna, której załatwienia żąda jednostka, została już w sposób przewidziany prawem ostatecznie zakończona, to jednak uszło uwadze organu, że aby w ogóle mówić o tego rodzaju stanie faktyczno-prawnym, który uzasadnia stosowanie ww. przepisu, jednostka taka musiałaby po zakończeniu postępowania administracyjnego, podjąć działania procesowe, które interpretować by należało jak zgłoszenie przez nią w tejże sprawie ponownie przewidzianego w art. 61 § 1 k.p.a. żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Taka zaś sytuacja w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie miała miejsca. Jak przyznają same organy, a co już zasygnalizowano na wstępie, pismo skarżącej z 11 marca 2014 r. stanowi jedynie uzupełnienie uprzednio złożonego wniosku, precyzujące zawarte w nim żądanie przyznania pomocy społecznej przeznaczonej na sfinansowanie zakupu oświetlenia do mieszkania. Nie było więc to podanie inicjujące jakikolwiek postępowanie administracyjne, ale wyłącznie pismo złożone w sprawie już prowadzonej przed organem, co do załatwienia której strona w dacie jego składania nie miała jedynie świadomości. Jak wynika bowiem z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie, o decyzji z [...] lutego 2014 r. wydanej w przedmiocie jej wniosku z 23 stycznia 2014 r. dowiedziała się dopiero z treści postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (vide protokół rozprawy k.57). Sama natomiast ww. decyzja - jak wynika z akt sprawy - doręczona jej była w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 44 k.p.a. Skoro zatem pismo skarżącej z 11 marca 2014 r. nie stanowiło wniosku inicjującego jakiegokolwiek postępowania administracyjne, to w reakcji na nie niedopuszczalne było podejmowania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, ani jakiegokolwiek innego władczego rozstrzygnięcia. Ustosunkowanie się do treści pisma strony złożonego do sprawy już załatwionej (o ile nie stanowi ono oczywiście środka odwoławczego lub wniosku o weryfikację decyzji w jednym z nadzwyczajnych trybów - a taka sytuacji w okolicznościach sprawy nie zachodzi), nie powinno bowiem przybierać postaci aktu jurysdykcyjnego, lecz winno się odbyć w drodze czynności materialnotechnicznej polegającej na poinformowaniu strony o fakcie zakończenia postępowania wywołanego jej pierwotnym wnioskiem i dołączeniu obecnie złożonego pisma do akt sprawy, bez nadawania mu formalnego biegu. Wydanie więc w takich uwarunkowaniach postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie objętej pismem skarżącej administracyjnej narusza w sposób istotny art. 61a § 1 k.p.a. Z tych względów zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jak też poprzedzające je postanowienie Prezydenta W. z [...] marca 2014 r. nie mogły się ostać, o czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie wynagrodzenia adwokata za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).