I SA/Wa 559/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi E.W. i D. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E.W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. C., Z.L. i E.W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania za część gruntu oznaczonego numerem hipotecznym [...], położonego w W. przy ul. [...], o pow. [...] m² - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że nieruchomość [...] znajdująca się przy ul. [...], oznaczona numerem hipotecznym [...], będąca częścią gruntu o powierzchni całkowitej [...] m² została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Organ stwierdził, że w sprawach odszkodowań za niektóre kategorie nieruchomości objętych działaniem wymienionego dekretu ma aktualnie zastosowanie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a przyznanie odszkodowania jest możliwe po wszechstronnym wyjaśnieniu, czy istnieją prawne podstawy takiego rozstrzygnięcia oraz tylko w razie spełnienia warunków przewidzianych w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z ustaleń organu wynika, że w dniu 21 listopada 1945 r. nieruchomość przy ul. [...] była zabudowana budynkiem mieszkalnym. Decyzją z dnia [...] czerwca 1969 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do części gruntu niezabudowanego, położonego w W. przy ul. [...], o pow. [...] m², oznaczonego numerem hipotecznym [...]. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego) co do pozostałej części gruntu przedmiotowej nieruchomości, tj. do [...] m² rozstrzygnięty został decyzją Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Orzeczeniem tym ustanowiono użytkowanie wieczyste do gruntu o pow. [...] m² oraz odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części działki o pow. [...] m². Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2002 r. ustanowiono na rzecz E. W., A. K., Z. L. i D. C. prawo użytkowania wieczystego działki położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewid. nr [...] o pow. [...] m². Organ stwierdził, że przedmiotem postępowania odszkodowawczego jest pozostała część nieruchomości o pow. [...] m². Ta część nieruchomości, za którą strony domagają się odszkodowania nie była wówczas odrębną nieruchomością, ponieważ nie istniała przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Stanowiła wtedy część nieruchomości oznaczonej nr hipotecznym [...] zabudowanej drewnianym frontowym jednokondygnacyjnym budynkiem, stanowiącym sklep, drewnianą oficynę prawą stanowiącą budynek mieszkalny oraz drewnianą oficynę prawą o jednej kondygnacji nadziemnej, stanowiącą szopę. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, nie ma potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii, czy będąca przedmiotem rozstrzygnięcia część działki mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny (D. Kozłowska, E. Mzyk – Grunty Warszawskie, Wydanie II, Zielona Góra 2000) organ pierwszej instancji uznał, iż odszkodowanie za grunt zabudowany domem jednorodzinnym lub jakimkolwiek innym nie przysługuje, i miał podstawy do odmowy przyznania odszkodowania za pozostałą część gruntu o pow. [...] m². Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły E.W. oraz D. C., zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez brak ustalenia, (1) czy na przedmiotowej nieruchomości przed 26 października 1945 r. mogły być wzniesione budynki jednorodzinne, (2) czy poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz naruszenie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania, mimo braku podstaw do takiego uznania. Skarżące domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca naruszają prawo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości [...]. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku E. W. oraz R. W. o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości [...] Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmówił przyznania odszkodowania za część gruntu oznaczonego numerem hipotecznym [...], położonego w W. przy ul. [...], o pow. [...] m², a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Nieruchomość, o której mowa w osnowie zaskarżonej decyzji, stanowi nieruchomość o pow. [...] m², położoną w W. przy ul. [...]. W dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) nieruchomość ta oznaczona była numerem hipotecznym [...], jej powierzchnia całkowita wynosiła [...] m², a właściciele złożyli w terminie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Decyzją z dnia [...] czerwca 1969 r. odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do niezabudowanej części gruntu oznaczonego numerem hipotecznym [...] o powierzchni [...] m², z uwagi na to, że zgodnie z lokalizacją z dnia [...] marca 1968 r. ta część całej nieruchomości została przeznaczona pod budowę ulicy. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do pozostałej części tej nieruchomości, tj. do [...] m² został rozpatrzony decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., którą ustanowiono użytkowanie wieczyste do gruntu o powierzchni [...] m² oznaczonego jako działka nr [...], natomiast odmówiono przyznania prawa wieczystego użytkowania do pozostałej działki o powierzchni [...] m². Z powyższego wynika, że dotychczasowi właściciele złożyli w terminie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do całej nieruchomości, nie mieli wpływu na jakiekolwiek podziały tej nieruchomości, które zostały dokonane niezależnie od nich. I dlatego też, zdaniem Sądu, nie może ostać się stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro pozostała część nieruchomości o powierzchni [...] m², za którą strony domagają się odszkodowania nie była wówczas odrębną nieruchomością, ponieważ nie istniała przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., to nie ma potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy będąca przedmiotem rozstrzygnięcia część działki mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. stanowi bowiem jednoznacznie, że przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. A jak wynika z ustaleń organów, przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, działka ta – nieruchomość - oznaczona była numerem hipotecznym [...], a jej powierzchnia całkowita wynosiła [...] m². I tę okoliczność organy powinny były wziąć pod uwagę i ocenić rozstrzygając o prawie stron do odszkodowania. Oznacza to, że organy obu instancji rozpatrując niniejszą sprawę nie wyjaśniły przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami. Należy wskazać również, że, zgodnie z art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji, zgodnie z art. 77 § 1 kpa, obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, stosownie do art. 80 kpa. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.