I SA/Wa 559/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego B. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 20010 r. nr [...], na zasadzie art.134 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez B. K. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. W dniu 28 marca 2007 r. B. K. zwrócił się do Prezydenta W. o możliwość przejrzenia akt sprawy zakończonych wydaniem decyzji przez Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...]. Pismem z dnia 18 kwietnia 2007 r. - które spełnia wymogi formalne postanowienia, gdyż zawiera: oznaczenie organu, oznaczenie strony, uzasadnienie, które obejmuje powołanie podstawy prawnej dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie umożliwienia dostępu do akt sprawy zakończonej decyzją nr [...], a także samo rozstrzygnięcie - organ pierwszej instancji odmówił udzielenia informacji w sprawie, z uwagi na brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy. Postanowienie to zostało odebrane przez B. K. w dniu 23 kwietnia 2007 r. Następnie pismem z dnia 13 października 2009 r. B. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Podnosił w nim, ze posiada on przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...], zaś zażalenie nie zostało wcześniej złożone z powodu braku stosownego pouczenia o przysługującym mu do tego prawie . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 20010 r. nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium wskazało, że zażalenie zostało sporządzone i złożone w organie pierwszej instancji w dniu 13 października 2009 r. - a więc po upływie 7 dniowego terminu z art. 141 § 2 kpa, który minął w dniu 30 kwietnia 2007 r. Dodało, że każde nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa. Termin ten może zostać przywrócony tylko wtedy, gdy odwołujący się wniesie o przywrócenie uchybionego terminu i uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 kpa); o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia organ odwoławczy (art. 59 § 2 kpa). Jednakże w niniejszej sprawie skarżący takiego wniosku do organu odwoławczego nie złożył, a jego zażalenie nie zawierało żadnej wzmianki wskazującej na zamiar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Kolegium stwierdziło też, że brak pouczenia w piśmie z dnia 18 kwietnia 2007 r. o przysługującym stronie prawie złożenia zażalenia, nie powoduje, iż termin ten nie biegnie, a jedynie dawał możliwość złożenia wniosku i jego przywrócenie. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie B. K. podniósł, że posiada on przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] - ponieważ rozstrzygnięcie to dotyczy jego sytuacji prawnej. Odniósł się też do formy postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. podnosząc, że zostało ono wydane w formie zwykłego pisma procesowego, aczkolwiek zawiera wszystkie istotne elementy postanowienia. Dodał, że zastosowanie formy pisma bez wyraźnego ujawnienia rzeczywistego charakteru rozstrzygnięcia nie może stać na przeszkodzie kontroli instancyjnej tegoż orzeczenia, gdyż na postanowienie o odmowie dostępu do akt sprawy przysługuje zażalenie, a o charakterze rozstrzygnięcia decyduje przede wszystkim jego treść a nie forma. Uznał, że jest to próba wprowadzenia go w błąd – co stoi w rażącej sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażoną w art. 8 kpa. Ponieważ w postanowieniu brakuje pouczenia o przysługujących stronie środkach prawnych, w szczególności odnośnie terminu do wniesienia zażalenia, zatem termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął swojego biegu. Nie wniesienie przez niego zażalenia we wcześniejszym terminie było wypadkową naruszającej prawo formy postanowienia, która wprowadziła go w błąd, co do rzeczywistego charakteru prawnego przedmiotowego pisma Prezydenta m. st. Warszawy. Przyczynił się do tego także brak pouczenia dotyczącego możliwości wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie – wobec wniesienia zażalenia po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga B. K. zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 20010 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez B. K. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Zgodnie z art. 141 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, które wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W związku z tym postanowienie powinno zawierać (..) pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego – art. 124 kpa. Natomiast zgodnie z art. 111 kpa - który w przedmiotowej sprawie stosuje się analogicznie w myśl art. 126 kpa - strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W tych przypadkach termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi. W niniejszej sprawie niewątpliwy jest fakt, że B. K. otrzymał pismo z dnia [...] kwietnia 2007 r. - które spełnia wymogi formalne postanowienia (czego żadna ze stron nie kwestionuje) - w dniu 23 kwietnia 2007 r. Zaś zażalenie na to postanowienie wniósł dopiero w dniu 13 października 2009 r. – a więc po upływie prawie 2,5 roku. Jednakże – mając na uwadze ww. przepisy – Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, nie odpowiada prawu. Skoro pismo z dnia [...] kwietnia 2007 r. - które spełnia wymogi formalne postanowienia - nie zawierało obligatoryjnego pouczenia o sposobie jego zaskarżenia, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powinno poinformować B. K. o możliwości złożenia wniosku o uzupełnienie tego postanowienia co do prawa wniesienia zażalenia (art. 111 kpa w zw. z art.141 kpa i art. 126 kpa). Wówczas termin do wniesienia zażalenia zacznie biec od dnia doręczenia mu pisma organu. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedwcześnie uznało, że skarżący złożył zażalenie z uchybieniem ustawowego 7 dniowego terminu. W związku z tym postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 20010 r. zostało wydane niezgodnie z przepisami prawa – dlatego też skarga B. K. została uwzględniona jako zasadna. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. poinformuje B. K. o przysługującej mu możliwości zażądania uzupełnienia postanowienia (pisma Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r.) o pouczenie co do sposobu jego zaskarżenia, a następnie - w zależności od podjętych przez niego działań – podejmie stosowne orzeczenie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.