I SA/Wa 559/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. L. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, wobec wniosku T. G. z dnia 24 marca 2014 r., o wydanie z kasy Centrum Pomocy Społecznej funduszy na potrzeby według wniosku z dnia 23 stycznia 2014 r. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zostało wydane przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2014 r. T. G., wystąpiła do Dyrektora Centrum Pomocy Społecznej [...] o przyznanie pomocy finansowej na: antywłamaniowy zamek do drzwi wejściowych, dorobieni kluczy do skrzynki pocztowej, usługę założenia krat do drzwi wraz z materiałem i robocizną, zakup kompletu szafek do kuchni, zakup podstawowego sprzętu do kuchni, zdjęcia do dowodu, opłacenie czynszu i mały żyrandol. W zakresie ww. potrzeb wniosek ów został rozaptrzony ośmioma decyzjami z [...] lutego 2014 r. oznaczonych odp. numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], które to decyzje zostały doręczone stronie, na zasadzie określonej w art. 44 k.p.a. Pismem z dnia 24 marca 2014 r., skierowanym do Dyrektora Centrum Pomocy Społecznej [...], T. G. wniosła o wydanie z kasy Centrum Pomocy Społecznej "funduszy na potrzeby według wniosku z dnia 23 stycznia 2014 r.". Postanowieniem z [...] marca 2014 r. Prezydenta W., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku T.G. z 11 marca 2014 r., podnosząc że uniemożliwia to fakt, iż wniosek z 23 stycznia 2014 r. (którego uzupełnienie stanowił wniosek z 24 marca 2014 r.) został już rozstrzygnięty decyzjami z [...] lutego 2014 r. Od decyzji tych T. G. nie wniosła zaś odwołania, w związku z czym są one ostateczne. Na powyższe postanowienie T. G. wniosła zażalenie, w efekcie rozpoznania którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2015 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Odwołując się do brzmienia art. 61a § 1 k.p.a. organ odwoławczy wywodził, że nie jest prawnie dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego z wniosku z 24 marca 2014 r. powielającego potrzebę uzyskania pomocy społecznej przeznaczonej na sfinansowanie potrzeb określonych we wniosku z 23 stycznia 20014 r., gdyż dotyczy on spraw rozstrzygniętych już ostatecznymi decyzjami administracyjnymi. Zaistniała zatem przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie kolejnego postępowania w tej samej sprawie, co obliguje organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. G., wyrażając niezadowolenie ze sposobu w jaki organ potraktował jej sprawy. Zarzucając mataczenie, fałszowanie stanu faktycznego oraz niedoręczenie jej decyzji z dnia [..] lutego 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. skarżąca oświadczyła, że o wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. dowiedziała się z treści postanowień będących przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż te w niej wskazane. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] marca 2014 r. wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że w sprawie zaistniała "inna uzasadniona przyczyna", z powodu której postępowanie z wniosku T. G. nie mogło zostać wszczęte, związana z zaistnieniem tzw. stanu powagi rzeczy osądzonej. Wynikać zaś to miało z faktu rozpoznania decyzjami Prezydent W. z [..] lutego 2014 r. spraw objętych żądaniem zawartym w piśmie z 24 marca 2014 r., które to pismo nawiązywało do potrzeb wymienionych we wniosku z 23 stycznia 2014 r. W ocenie Sądu o ile rację ma organ, że przez "inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć m.in. sytuację, gdzie sprawa administracyjna, której załatwienia żąda jednostka, została już w sposób przewidziany prawem ostatecznie zakończona, to jednak uszło uwadze organu, że aby w ogóle mówić o tego rodzaju stanie faktyczno-prawnym, który uzasadnia stosowanie ww. przepisu, jednostka taka musiałaby po zakończeniu postępowania administracyjnego, podjąć działania procesowe, które interpretować by należało jak zgłoszenie przez nią w tejże sprawie ponownie przewidzianego w art. 61 § 1 k.p.a. żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Taka zaś sytuacja w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie miała miejsca. Uwadze organów umknął jednak fakt, że z pisma skarżącej z dnia 24 marca 2014 r. wyraźnie wynika, że było ono jedynie kolejnym pismem w sprawie mającej się już toczyć z wcześniejszego wniosku strony z dnia 23 stycznia 2014 r. i miało ono na celu spowodowanie przyspieszenia jej załatwienia sprawy. Stanowiło ono więc swoisty monit ze strony skarżącej, która domagała się "wydania z kasy Centrum Pomocy Społecznej funduszy na potrzeby według wniosku z dnia 23 stycznia 2014 r." Nie było więc to podanie inicjujące jakikolwiek postępowanie administracyjne, ale wyłącznie pismo złożone w sprawie już prowadzonej przed organem, co do załatwienia której strona w dacie jego składania nie miała jedynie świadomości. Jak wynika bowiem z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie, o decyzjach z [...] lutego 2014 r. wydanych w przedmiocie jej wniosku z 23 stycznia 2014 r. dowiedziała się dopiero z treści postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (vide protokół rozprawy k.49). Same natomiast ww. decyzje - jak wynika z akt sprawy - doręczane jej były w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 44 k.p.a. Skoro zatem pismo skarżącej z 11 marca 2014 r. nie stanowiło wniosku inicjującego jakiegokolwiek postępowania administracyjne, to w reakcji na nie niedopuszczalne było podejmowania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, ani jakiegokolwiek innego władczego rozstrzygnięcia. Ustosunkowanie się do treści pisma strony złożonego do sprawy już załatwionej (o ile nie stanowi ono oczywiście środka odwoławczego lub wniosku o weryfikację decyzji w jednym z nadzwyczajnych trybów - a taka sytuacji w okolicznościach sprawy nie zachodzi), nie powinno bowiem przybierać postaci aktu jurysdykcyjnego, lecz winno się odbyć w drodze czynności materialnotechnicznej polegającej na poinformowaniu strony o fakcie zakończenia postępowania wywołanego jej pierwotnym wnioskiem i dołączeniu obecnie złożonego pisma do akt sprawy, bez nadawania mu formalnego biegu. Wydanie więc w takich uwarunkowaniach postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie objętej pismem skarżącej administracyjnej narusza w sposób istotny art. 61a § 1 k.p.a. Z tych względów zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jak też poprzedzające je postanowienie Prezydenta W. z [...] marca 2014 r. nie mogły się ostać, o czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie wynagrodzenia adwokata za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).