I SA/Wa 56/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-16
Skład orzekający: Joanna Skiba, Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa może ubiegać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, na której znajduje się parking obsługujący budynek mieszkalny, jeśli działka ta nie istniała w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i nie była zabudowana budynkami mieszkalnymi lub garażami stanowiącymi własność spółdzielni?Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa może ubiegać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli jest ona właścicielką budynków mieszkalnych lub garaży znajdujących się na tej nieruchomości. W przypadku, gdy działka nie istniała w dniu wejścia w życie ustawy, została wydzielona później, a pierwotnie była zabudowana pawilonem handlowym, a obecnie znajduje się na niej parking obsługujący budynek mieszkalny, nie są spełnione przesłanki z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Roszczenie to nie może dotyczyć działek zabudowanych innymi obiektami niż budynki mieszkalne lub garaże stanowiące własność spółdzielni.Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej parkingiem, który obsługuje budynek mieszkalny. Organy administracji odmówiły, wskazując, że pierwotna działka była zabudowana pawilonem handlowym, a działka z parkingiem powstała później w wyniku podziału geodezyjnego i nie była zabudowana budynkami mieszkalnymi ani garażami stanowiącymi własność spółdzielni w dniu wejścia w życie ustawy. Spółdzielnia wniosła skargę, argumentując, że parking służy celom mieszkaniowym i że nastąpiła zmiana sposobu korzystania z gruntu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², uregulowanej w KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P.
Z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wynika, że w dniu 6 lipca 2009 r. Spółdzielnia [...] w P. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z bonifikatą dla opisanej wyżej nieruchomości położonej w P. przy ul. [...].
Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powyższej nieruchomości wskazując, że aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1994 r., Rep. [...] Spółdzielnia nabyła prawo użytkowania wieczystego gruntu nr [...] zabudowanego pawilonem handlowym i na taki cel została oddana. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że nie zmienił się trwale sposób korzystania z nieruchomości, powodując zmianę celu na jaki nieruchomość została oddana.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia [...] w P. podniosła, że na działce nr [...] zrealizowano w 1995 r. parking w ramach inwestycji mieszkaniowej polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce do niej przyległej. Nieruchomość zabudowana parkingiem nie została wcześniej wydzielona geodezyjnie, zaś jej większa część wykorzystywana była pod działalność handlową. W dniu [...] stycznia 2009 r. Burmistrz Miasta P. decyzją nr [...] wydzielił z niej działkę [...] celem włączenia jej do działki [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę wskazało, że żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ma charakter roszczeniowy, jednak uzależnione jest od spełnienia przez uprawnionego przesłanek ustawowo określonych.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) i podkreślił, że w trybie powyższej ustawy spółdzielniom mieszkaniowym roszczenie o przekształcenie służy w sytuacji, gdy są właścicielami budynków mieszkalnych i garaży. Spółdzielnia mieszkaniowa może być wnioskodawcą jedynie w sytuacji, gdy domaga się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego co do nieruchomości, na której znajduje się budynek lub garaż stanowiący własność spółdzielni. Nieruchomość zabudowana parkingiem nie może stanowić przedmiotu postępowania uwłaszczeniowego na podstawie przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Tym samym nie można skutecznie podnosić argumentów związanych z przeznaczeniem gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego, jak również wskazywać na przyszłe wykorzystanie działki. W przypadku podmiotu będącego spółdzielnią mieszkaniową nie znajdują one zastosowania.
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że niezasadny jest argument dotyczący konieczności ujednolicenia stanu prawnego działki [...], tak by można ją było włączyć do działki [...] zabudowanej budynkiem mieszkaniowym. Przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nie stanowią podstawy, na mocy której spółdzielnia może zmienić stan prawny gruntu. Zadośćuczynienie roszczeniu Spółdzielni z tego względu byłoby wbrew przepisom powołanej ustawy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia [...] w P. podnosząc, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Zdaniem skarżącej w sprawie spełniona jest dyspozycja powołanego artykułu, gdyż objęta zaskarżoną decyzją działka zabudowana jest na cele mieszkaniowe od 1995 r., a Spółdzielnia w dniu wejścia w życie ustawy posiadała prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.
Skarżąca podkreśliła, że aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1994 r., Rep. [...] nabyła prawo użytkowania wieczystego działki gruntu o nr ewid. [...] zabudowanego przez Spółdzielnię budynkiem handlowym. Na części działki, która obecnie stanowi działkę nr [...], wybudowano w 1995 r. parking w ramach inwestycji mieszkaniowej polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce do niej przyległej. Do chwili obecnej nie została zmieniona umowa oddania w użytkowanie wieczyste, gdyż część zabudowana parkingiem obsługującym budynek mieszkalny nie była wydzielona geodezyjnie, a większa część działki pełniła nadal funkcję handlową.
Strona skarżąca zaznaczyła, że pierwszy podział geodezyjny dokonany został decyzją Burmistrza Miasta P. z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...]. Następnie na wniosek Spółdzielni wydana została decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], zgodnie z którą działka nr [...] powstała celem przyłączenia jej do działki [...] stanowiącej własność Spółdzielni i na której posadowiony jest wielorodzinny budynek mieszkalny wzniesiony przez Spółdzielnię. Przyłączenie to będzie możliwe z chwilą ujednolicenia tytułu prawnego do obu działek.
Skarżąca podniosła, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dotyczy działki, która jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe, gdyż parking obsługuje wyłącznie budynek mieszkalny wzniesiony przez Spółdzielnię. Realizacja zaś celu mieszkaniowego to nie tylko zabudowa obiektem mieszkalnym, ale również innymi urządzeniami trwale z gruntem związanymi, które pełnią funkcje pomocnicze.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne.
W myśl natomiast art. 1 ust. 2 tej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:
1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;
2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że spółdzielnie mieszkaniowe – jako osoby prawne - mogą korzystać z roszczenia o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, przyznanego osobom prawnym w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy (w odniesieniu do udziałów w prawie użytkowania wieczystego związanych z odrębną własnością lokali), a ponadto mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkami mieszkalnymi i garażami, co wynika z art. 1 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej odmówiły Spółdzielni [...] w P. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², uregulowanej w KW nr [...], uznając, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe.
Zauważyć trzeba, że z treści powołanych wyżej przepisów wynika, iż możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w trybie art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. dotyczyć może wyłącznie tych gruntów, na których posadowione są budynki mieszkalne lub garaże stanowiące własność spółdzielni mieszkaniowej, a ponadto wyłącznie tych nieruchomości, do których prawo użytkowania wieczystego przysługiwało spółdzielni mieszkaniowej w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., tj. w dniu 13 października 2005 r.
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika tymczasem, że objęta zaskarżoną decyzją działka nr [...] o powierzchni [...] m² położona w P. przy ul. [...], do której Spółdzielni [...] w P. przysługuje obecnie prawo użytkowania wieczystego, nie tylko nie była zabudowana budynkami mieszkalnymi lub garażami stanowiącymi własność Spółdzielni, ale w ogóle w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nie istniała. Przedmiotowa działka powstała na mocy decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału określonych w tej decyzji działek z obrębu [...], położonych w P. przy ul. [...]. Przy czym zaznaczyć trzeba, że również działka nr ewid. [...], z obrębu [...] o powierzchni [...] m², z której wydzielona została objęta zaskarżoną decyzją działka nr [...], nie była w dniu 13 października 2005 r. działką zabudowaną budynkami mieszkalnymi lub garażami. Na powyższej nieruchomości - jak wynika z treści aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1994 r., Rep. [...], na mocy którego Spółdzielnia [...] w P. nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej nr [...], znajdował się pawilon handlowy. Z akt sprawy wynika jednocześnie, że nie nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, powodująca zmianę celu na który nieruchomość została oddana.
Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie uznały, że Spółdzielni [...] w P. nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Oczywiste bowiem jest, że w sprawie nie zostały spełnione warunki określone w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Przedmiotowa działka nie istniała w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., a ponadto nigdy nie była zabudowana budynkami mieszkalnymi lub garażami stanowiącymi własność Spółdzielni.
Podkreślić dodatkowo trzeba, że bez znaczenia jest podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, iż na wskazanej działce wybudowany został w 1995 r. parking. Jak wyżej wskazano, roszczenie z art. 1 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przysługuje jedynie co do nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi lub garażami, do których spółdzielni przysługuje prawo własności. Roszczenie to nie może więc dotyczyć działek zabudowanych innymi obiektami, czy też nieruchomości przeznaczonych jedynie na cele mieszkaniowe lub garażowe. Przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku nie może być tym samym powoływana okoliczność związana z przeznaczeniem działki w planie zagospodarowania przestrzennego, czy też konieczność ujednolicenia stanu prawnego działki celem włączenia jej do działki nr [...] (stanowiącej własność Spółdzielni) zabudowanej budynkiem mieszkalnym.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło