I SA/Wa 56/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-28
Skład orzekający: Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała, że ponosi wydatki znacznie wykraczające poza zakres normalnych wydatków gospodarstwa domowego, a jej dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów utrzymania, kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu został uwzględniony, ponieważ strona wykazała, że ponosi wydatki znacznie wykraczające poza zakres normalnych wydatków gospodarstwa domowego, a jej dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów utrzymania, kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sąd uznał, że wyjątkowe względy, takie jak koszty leczenia i opieki nad synem, sprawiają, że posiadane środki nie mogą być traktowane jako oszczędności przeznaczone na dowolne wydatki, w tym koszty postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżący J. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Skarżący opisał swoją trudną sytuację finansową, wskazując na dochody z emerytury i renty syna, koszty utrzymania mieszkania, a także konieczność ponoszenia wydatków związanych ze złym stanem zdrowia oraz opieką nad synem. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony jedynie w części dotyczącej zwolnienia od wpisu sądowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W związku z oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. I SA/Wa 56/13 skargi J. A. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, skarżący
wystąpił o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, a także wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wnioskodawca wyjaśnił we wniosku, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dorosłym synem ([...] lat). Syn jest osobą wymagającą opieki w związku z [...]. Składający wniosek posiada środki pieniężne w kwocie [...] zł. Środki na bieżące utrzymanie pochodzą z emerytury skarżącego ([...] zł) oraz renty otrzymywanej przez syna ([...] zł). Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni [...] m². Z wniosku wynika, że koszty miesięcznego utrzymania ww. mieszkania z tytułu czynszu wynoszą ok. [...] zł. Opłaty eksploatacyjne kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Opłaty za korzystanie z telefonu – [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał jednocześnie na zły stan swojego zdrowia oraz konieczność ponoszenia z tego tytułu wydatków.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Obecnie rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącego złożonym w rozpoznawanej sprawie. Skarżący w związku ze złożeniem skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2012 r. wystąpił bowiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jednakże postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. wnioskodawcy zostało przyznane prawa pomocy jedynie w części dotyczącej zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Mieć na uwadze należy, że niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazuje okoliczności, które w świetle art. 165 p.p.s.a. pozwalałyby na odmienną ocenę podstaw przyznania skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i zmianę wydanego w tym zakresie orzeczenia sądowego, wobec czego jego wniosek w tej części, jako nieuzasadniony, podlega oddaleniu. Skarżący na etapie poprzedzającym złożenie niniejszego wniosku uiścił samodzielnie kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi (14 grudnia 2012 r.), a także kwotę 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku (11 kwietnia 2013 r.), co nakazuje przyjąć, że wnioskodawca posiada środki wystarczające do tego, by wywiązać się z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wynikających z zaskarżenia wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając że koszty te, w zakresie swojej wysokości, nie przekraczają kosztów dotychczas przez stronę jednorazowo uiszczanych.
Odmienną ocenę odnieść natomiast należy do złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Żądanie to zostało ocenione jako uzasadnione. Wpływ na tę ocenę miało stwierdzenie, że skarżący ze względu na swoją sytuację osobistą zmuszony jest ponosić wydatki znacznie wykraczające poza zakres wydatków normalnie ponoszonych przez gospodarstwo domowe składające się z dwóch dorosłych osób, wobec czego dochody skarżącego oraz jego syna powinny zostać uznane za niewystarczające do pokrycia kosztów utrzymania oraz równolegle - kosztów sądowych, a także kosztów ustanowienia we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej oraz, ewentualnie, reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wyjątkowe względy, na które zwrócił uwagę skarżący w swoim wniosku, każą jednocześnie przyjąć, że jest on zmuszony w zakresie planowania wydatków koniecznych uwzględnić dodatkowe czynniki (koszty leczenia choroby [...] oraz koszty opieki nad synem w przyszłości). Sprawia to, że fakt posiadania przez skarżącego określonych środków pieniężnych nie może prowadzić do wniosku, iż środki te powinny być traktowane na równi z posiadanymi przez składającego wniosek oszczędnościami, a więc środkami, które mogą zostać dowolnie wydatkowane, w szczególności być źródłem pokrycia wydatków wynikających z występowania jako strona w postępowaniu sądowym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło