I SA/Wa 56/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.), Protokolant starszy referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2025 r. sprawy ze skargi E. L. , H. L., M. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 listopada 2024 r. nr 4270/2024 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę. Decyzją z 12 listopada 2024 r. nr 4270 Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy wydaną w dniu 18 września 2023 r. decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr 675/SD/2023 o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość ozn. hip. [...] - działka nr [...], o pow. 876 m2 stanowiącą części działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]. Postępowanie zakończone decyzją Wojewody zostało wszczęte na niosek W. L. z 23 marca 2014 r., która zwróciła się do Prezydenta o przyznanie odszkodowania za działkę nr [...] nieruchomości hip. [...]. Prezydent uznał za niebudzące wątpliwości, że nieruchomość wskazana we wniosku była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), a zatem z dniem 21 listopada 1945 roku tj. z dniem wejścia w życie dekretu, (na podstawie art. 1 tego aktu) przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a od 1950 r., z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Obecnie zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy (tj. Dz.U. z 201 8r., poz. 1817) grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność miasta stołecznego Warszawy. Prezydent stwierdził też, że grunt objęty wnioskiem obecnie wchodzi w skład części działek ew. nr [...] z obrębu [...]. Jak zauważył Prezydent, w aktach prowadzonego postępowania brak jest wniosku dawnej właścicielki o przyznanie prawa własności czasowej, złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Odnosząc się do kwestii prawa własności nieruchomości wskazanej we wniosku Prezydent wskazał, że umową notarialną z dnia 8 sierpnia 1939 roku (Rep. Nr 4953) Z. L. nabyła od Spółki [...], Spółka Akcyjna" - działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 876 m2 z działu [...] z nieruchomości [...]. Natomiast następstwo prawne po dawnym właścicielu Prezydent ustalił na podstawie kopii postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy Wydział III Cywilny, III NS 1249/94 z 16 sierpnia 1994 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. L., na mocy testamentu przez córki H. L., M. L. i E. L., kopii postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia Wydział VI Cywilny z 16 czerwca 2005 r., VI NS 107/05 o stwierdzeniu nabycia spadku po T. L., na podstawie ustawy przez żonę – Z. L. oraz córki: H. L., M. L. i E. L. Uznając, że wnioskodawca ubiegający się o przyznanie odszkodowania nie wykazał by przysługiwała mu legitymacja procesowa strony tego postępowania Prezydent decyzją z 14 sierpnia 2019 r. nr 205/SD/2019 umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 23 lipca 2014 r. Natomiast decyzją z 25 lipca 2020 r. nr 1538/2020 Wojewoda Mazowiecki uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Następnie decyzją z 18 listopada 2022 r. nr 626/SD/2022 Prezydent ponownie umorzył postępowanie odszkodowawcze. Tym razem argumentował, że sama umowa notarialna z 8 sierpnia 1939 r. sprzedaży działki oznaczonej nr [...] o powierzchni 876 m2 z działu [...] z nieruchomości [...] nie stanowiła wystarczającego dowodu na nabycie prawa własności przez poprzednika prawnego wnioskodawcy. Wyłącznym dowodem na tę okoliczność – w ocenie Prezydenta – mogła być tylko księga wieczysta informująca o własności nieruchomości, której w toku postępowania nie udało się pozyskać. Decyzją z 21 marca 2023 r. nr 1412/2023 Wojewoda Mazowiecki uchylił także tę decyzję Prezydenta w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, Prezydent uzna za udowodnioną legitymację wnioskodawców jako następców prawnych dawnych współwłaścicieli nieruchomości warszawskiej, ozn. jako dawna działka nr [...] nieruchomości hip. [...], mając na uwadze przesłanki odszkodowawcze, zawarte w art. 215 ust. 2 u.g.n., umożliwi stronom zapoznanie się ze zgromadzonymi dowodami oraz wypowiedzenie się co do nich oraz wyda decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty. Wreszcie decyzją z 18 września 2023 r. nr 675/SD/2023 Prezydent odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość ozn. hip. [...] - działka nr [...], stanowiącą części działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu Prezydent przywołał i przeanalizował treść stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 344 z późn. zm. – dalej też jako u.g.n.). Z treści tego przepisu Prezydent wywiódł, że przyznanie odszkodowania jest możliwe jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki, tj. przesłanka planistyczna związana z możliwością przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne i przesłanka związana z datą pozbawienia poprzednich właściciel możliwości władania nieruchomością. W zakresie pierwszej z nich Prezydent posiłkując się ustaleniami planu ogólnego zabudowania m.st. Warszawy zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. i sporządzonego na potrzeby prowadzonego postępowania opracowania geodezyjnego z 15 października 2019 r. Prezydent przyjął, że działka objęta wnioskiem nie mogła być przeznaczona pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, ponieważ znajdowała się na terenach zalewowych, na których nie przewidziano jakiejkolwiek zabudowy. Z kolej w odniesieniu do drugiej z przesłanek Prezydent przyjął, że na działce objętej wnioskiem już w 1956 powstały ogródki działkowe ROD [...], potwierdzał to m.in. protokół zdawczo-odbiorczy sporządzony w dniu 11 października 1956 r. i zaświadczenie lokalizacyjne z 23 czerwca 1956 r. W ustawowym terminie od decyzji Prezydenta z dnia 18 września 2023 r. odwołanie złożyły W. L., M. L. i H. L., które zarzuciły organowi pierwszej instancji naruszenie 6, 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 7a § 1, art. 8 § 1 i 2 kpa, art. 81a § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia obu przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 u.g.n. W ocenie wnoszących odwołanie, organ pierwszej instancji nie posiadał dowodu, że sporna nieruchomość nie mogła być przeznaczona na budownictwo jednorodzinne, a Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego nie ma uprawnień w zakresie analizy zapisów historycznych i z uwagi na funkcjonowanie w strukturach Miasta, co do zasady, powinno zostać wyłączone w opiniowaniu. Odwołujące, kwestionując tezę, że sporna działka położona jest na obszarze zalewowym, podniosły, że z aktu notarialnego z 8 sierpnia 1939 r. wynika, że sprzedającym ją była spółka zajmująca się inwestycjami budowlanymi, a działki zostały podzielone z opisem infrastruktury (ulica i media), jaki powstaną. To dowodzi, że działki te przeznaczone były pod zabudowę, a nie tereny zalewowe. Zwróciły też uwagę, analizując działalności spółki [...] S.A., że ta wykupiła większość prywatnych gruntów na terenie [...] (220 ha) i zgodziła się nieodpłatnie przekazać miastu 3/4 tych terenów na inwestycje sportowe ale pod warunkiem umożliwienia komercjalizacji i parcelacji pozostałych działek. Nadto podniosły, że brak jest dowodu, na pozbawienie dawnego właściciela możliwości faktycznego władania nieruchomością. Decyzją z 12 listopada 2024 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o odmowie przyznania odszkodowania. W uzasadnieniu Wojewoda podzielił stanowisko Prezydenta, aprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że dla oceny, czy nieruchomość przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne miarodajny jest stan wynikający z Ogólnego Planu Zabudowania Warszawy z 1931 r., wydanego na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202, ze zm.) i zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych 11 sierpnia 1931 r. W ocenie Wojewody, analiza fragmentu Ogólnego planu zabudowania m.st. Warszawy zatwierdzonego w dniu 11 sierpnia 1931 r. bez zaangażowania wiedzy specjalistycznej nie pozwalała na stwierdzenie z całą pewnością, jakie było przeznaczenie nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. jako [...]. Organ zauważył natomiast, że w toku postępowania sporządzono opinię geodezyjną z 4 listopada 2021 r., która – ponieważ opracowana jest przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną z zakresu geodezji oraz opierającą się na adekwatnych do przedmiotu analizy materiałach źródłowych – została oceniona, jako wiarygodny dowód. Wojewoda wskazał też na sprawozdanie techniczne z 10 sierpnia 2020 r., w którym geodeta uprawniony przyjęła, że skreślenia znajdujące się na rysunku planu sugerują zmianę przeznaczenia terenu. Jednak jak wyjaśnił organ owe oznaczenia w części graficznej planu "oznaczają, że elementy planu nie uzyskały zgody na realizację". Nadto zwrócił uwagę na stanowisko Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m.st. Warszawy w piśmie z 2 listopada 2021 r., które przyjęło, że skreślenia dotyczą przede wszystkim linii regulacyjnych dróg, placów i urządzeń kolejowych oraz obiektów publicznych. Pomimo wykreśleń, analiza całego układu planistycznego wskazuje, że obszar w obrębie którego znajduje się ww. nieruchomość położony jest na terenach nie przewidzianych w planie do jakiejkolwiek zabudowy. Tereny te miały stanowić nadal obszar zalewowy Wisły. Przyjmując, że Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m.st. Warszawy jest organem posiadającym kompetencje w zakresie analizy treści planu zabudowania i praktykuje wydawanie w tym zakresie opinii na potrzeby postępowań odszkodowawczych, za uprawniony Wojewoda uznał wniosek o braku możliwości przeznaczenia działki nr [...] pod zabudowę mieszkaniową. Odnosząc się do drugiej z przesłanek odszkodowawczych z art. 215 ust. 2 u.g.n. Wojewoda wskazał dowody, które dla jej ustalenia powoływał organ pierwszej instancji, po czym stwierdził, że nie podziela stanowiska zawartego w decyzji Prezydenta, że zaprotokołowane przekazanie nieruchomości warszawskiej w zarząd i administrację podmiotowi publicznemu stanowi zdarzenie pozbawiające dawnych właścicieli możliwości faktycznego władania taką nieruchomością. Wojewoda wyszedł z założenia, że faktyczne przejęcie terenu pod inwestycję w świetle art. 215 ust. 2 u.g.n. rozumieć należy jako udokumentowane ogrodzenie terenu nieruchomości, prowadzenie prac budowlanych właściwych bądź przygotowawczych. Tymczasem Prezydent nie wykazał żadnych okoliczności faktycznych, który uniemożliwiałby korzystanie z nieruchomości przez jej dawnych właścicieli, a powoływana przez ten organ umowa o przekazaniu terenu inwestorowi/użytkownikowi przed datą 5 kwietnia 1958 r. jest jedynie zdarzeniem prawnym, podobnie jak dokument stwierdzający przekazanie terenu podmiotowi publicznemu. Wojewoda odniósł się też do pisma PRN w m.st. Warszawie z dnia 27 sierpnia 1959 r. oraz pisma RPN w m.st. Warszawie z dnia 15 stycznia 1960 r. zawierającego stwierdzenie, że Spółdzielnia [...] teren ten wraz z zabudowaniami faktycznie użytkuje od początku 1958 r. W ocenie organu odwoławczego, nie stanowi to potwierdzenia utraty faktycznego władania tym terenem przez dawnych właścicieli. W konsekwencji stwierdził, że brak jest dokumentów odnoszących się wprost do działań podejmowanych w ramach działalności rolniczej przez Spółdzielnię, które uniemożliwiałyby potencjalną możliwość korzystania z gruntu przez osoby fizyczne, co oznacza, że organ pierwszej instancji nie sprostał wymogom wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. Niezależnie od tego, mając na uwadze, że Prezydent prawidłowo zbadał kwestię spełnienia pierwszej z przesłanek odszkodowawczych zawartych w art. 215 ust. 2 u.g.n., Wojewoda uznał rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 675/SD/2023 z dnia 18 września 2023 r. za prawidłowe. E. L., H. L., M. L. złożyły skargę na decyzję Wojewody z 12 listopada 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając tę decyzję w całości zarzuciły jej naruszenie art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 7a § 1, art. 80, art. 81a § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie zapisów w akcie notarialnym nabycia w 1939 r. (a więc po dacie wejścia w życie Planu Ogólnego) i brak należytego wyjaśnienia jednej z przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 u.g.n. (przeznaczenie planistyczne działki), jak również zaniechanie powołania biegłego niezależnego od organu, zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. wobec kwestionowania oraz oparcie się przez Prezydenta m.st. Warszawy o stanowisko podległego mu biura i opinię jego pracowników, co z uwagi na art. 8 § 1 k.p.a. oraz odpowiednie stosowanie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. jest niedopuszczalne. W ocenie skarżących, liczba prostych uchybień, jakich dopuściły się organy, jednoznacznie świadczy o naruszeniu podstawowych zasad obowiązujących w demokratycznym państwie prawnym, w którym szanuje się prawo własności i prawo do dziedziczenia, na co wskazują z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze zawarty został wniosek o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr 675/SD/ 2023 z 18 września 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W tym miejscu należy wyjaśnić, że sądowa kontrola administracji, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych jest sprawowana przy uwzględnieniu kryterium legalności. W praktyce oznacza to, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę, ocenia w istocie, czy zaskarżony akt został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania i prawa materialnego. Jednocześnie jednak – działając zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 769 – dalej też jako P.p.s.a.) – sąd uwzględni skargę i uchyli zaskarżoną decyzję odpowiednio w całości albo w części, dopiero wówczas gdy stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. b). Przedmiotem kontroli prowadzonej według tak wytyczonych kryteriów była decyzja Wojewody Mazowieckiego o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość tzw. warszawską. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 215 ust. 2 u.g.n., w myśl tego przepisu, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio (...) do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 279 – dalej dekret) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Jak podkreśla judykatura, przepis art. 215 ust. 2 u.g.n. w odniesieniu do działki stanowiącej tzw. nieruchomość warszawską przewiduje dwa warunki dla ustalenia odszkodowania: 1. działka przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne; 2. poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r. Co istotne, oba te warunki muszą być spełnione łącznie, a więc niespełnienie któregokolwiek z nich powoduje brak podstaw do odszkodowania. Należy również zaznaczyć, że orzecznictwo sądowoadministracyjne generalnie wyklucza możliwość rozszerzającej wykładni tego przepisu. Wynika to z ugruntowanego w judykaturze założenia, że art. 215 ust. 2 u.g.n. ma charakter szczególny w stosunku do pozostałych przepisów regulujących zasady przyznawania odszkodowania z tej ustawy, gdyż wskazuje na przesłanki jakie musi spełniać podmiot, który ubiega się o odszkodowania aby je uzyskać. Dlatego konieczne jest w pierwszej kolejności wykazanie czy w ogóle zostały spełnione przesłanki do uzyskania odszkodowania. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że działka za którą skarżący dochodzili odszkodowania, była objęta działaniem przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. Oznacza to tyle, że z dniem jego wejścia w życie przeszła na własność państwa. Organy obu instancji odmówiły przyznania odszkodowania za nieruchomość ozn. hip. [...] - działka nr [...], o pow. 876 m2 stanowiącą części działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] z uwagi na brak spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 215 ust. 2 u.g.n. Przy czym organ odwoławczy, odmiennie niż Prezydent m.st. Warszawy przyjął, że nie ziściła się wyłącznie przesłanka tzw. "planistyczna" związana z możliwością przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne. Natomiast w zakresie drugiej z nich Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji nie zgromadził dowodów pozwalających uznać za ustalone w stopniu dostatecznym, że nie spełniła się też przesłanka utraty władania nieruchomością przez jej dawnych właścicieli, która winna być oceniana na dzień 5 kwietnia 1958 r. Dokonując jednak prawidłowej – w tym zakresie – wykładni art. 215 ust. 2 u.g.n. Wojewoda uznał, że brak choćby jednej z tych przesłanek wykluczał możliwość przyznania odszkodowania za nieruchomość objętą wnioskiem, który zainicjował postępowanie w sprawie. Z tej perspektywy za sporne należy uznać to, czy organy prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami dowiodły, że odmowa przyznania wnioskodawcom odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. była uzasadniona. W ocenie Sądu, organy obu instancji ustaliły w sposób prawidłowy, że nieruchomość ozn. hip. [...] - działka nr [...], o pow. 876 m2 w dacie wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, bo znajdowała się na terenie generalnie wyłączonym spod możliwości zabudowy. Prezydent, a także Wojewoda ustalając przeznaczenie nieruchomości objętej wnioskiem posłużył się w szczególności opinią z dnia 4 listopada 2021 r. sporządzoną przez geodetę, który po naniesieniu granic dawnej nieruchomość hipotecznej na część graficzną Ogólnego Planu Zabudowania Warszawy z 1931 r., wydanego na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23, poz. 202, ze zm.), zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych stwierdził, że nieruchomość obejmująca dawną działkę nr [...], zgodnie z powyższym planem stanowi teren przeznaczony pod użyteczność publiczną. Ze stanowiskiem wyrażonym we wspomnianej opinii koresponduje opinia Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m.st. Warszawy przedstawiona w piśmie z dnia 2 listopada 2021 r. według niej obszar w obrębie którego znajduje się nieruchomość objęta wnioskiem położony jest na terenach nie przewidzianych w planie do jakiejkolwiek zabudowy, gdyż miały stanowić nada (pomimo uwidocznionych na rysunku planu skreśleń) obszar zalewowy Wisły. Sąd stwierdził, że organy realizując wynikający z art. 80 k.p.a. obowiązek przeprowadzenia oceny materiału dowodowego w sposób swobodny wskazały jakie okoliczności powodowały, że określone dokumenty zostały uznane za wiarygodne i przydatne dowodowo. W szczególności trafnie, nawiązując do ukształtowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że za miarodajny dla oceny, czy nieruchomość przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne miarodajny jest stan wynikający z Ogólnego Planu Zabudowania Warszawy z 1931 r. Następnie Wojewoda wyjaśnił, że wspomnianą opinię z 4 listopada 2021 r. uznano za dowód wiarygodny ponieważ została sporządzona przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną z zakresu geodezji przy uwzględnieniu adekwatnych do przedmiotu analizy materiałów źródłowych. Sąd – odnosząc się do argumentów podnoszonych przez skarżących – stwierdził, że organy orzekające w sprawie nie mogły poczynić odmiennych ustaleń odnośnie do możliwości posadowienia na spornej nieruchomości zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej posługując się informacjami zawartymi w akcie notarialnym z dnia 8 sierpnia 1939 roku (Rep. Nr 4953). Trzeba wyjaśnić skarżącym, że to właśnie dokumenty planistyczne, w tym w szczególności powołany Ogólny Plan Zabudowy, a także sporządzone na ich podstawie opracowania specjalistyczne, a nie informacje zawarte w umowie sprzedaży nieruchomości sporządzonej w formie aktu notarialnego będą stanowiły wiarygodne źródło informacji o przeznaczeniu nieruchomości. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. dane zawarte w takiej umowie, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. (że za dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem) mogłyby posłużyć ewentualnie za pomocnicze źródło informacji o przeznaczeniu nieruchomości objętej wnioskiem, nigdy zaś główny dowód na tę okoliczność. Mając na uwadze powyższe rozważania, brak spełniania przesłanki tzw. planistycznej został przez organy obu instancji ustalony w sposób prawidłowy, a ich postępowanie w tym zakresie odpowiadało unormowaniom wynikającym z art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Zebrany przez organy materiał dowodowy, szeroko i szczegółowo opisany i oceniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - jest wystarczający do przyjęcia, że bezpośrednio przez wejściem w życie dekretu sporna nieruchomość – jako wyłączona całkowicie spod zabudowy – nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Już tylko z tego względu wnioskodawcy nie mogli skutecznie ubiegać się o przyznanie odszkodowania przewidzianego w art. 215 ust. 2 u.g.n. Niezależnie od tego Sąd stwierdził też, że rację miał Wojewoda odnośnie do oceny przesłanki utraty władania nieruchomością warszawską, warunkującej uzyskanie odszkodowania. Zgodzić się należy z Wojewodą, który przyjął, że "faktyczna możliwość władania", o której mowa w art. 215 ust. 5 u.g.n. weryfikowana według stanu na dzień 5 kwietnia 1958 r. odnosi się do stanu faktycznego, a nie prawnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie jednolicie prezentowany jest pogląd, że "faktyczna możliwość władania" odnosi się do stanu faktycznego, a nie prawnego. Obejmuje zatem sytuacje, gdy poprzedni właściciel lub jego następca prawny mógł realnie korzystać z nieruchomości. Nie chodzi przy tym jedynie o efektywne z niej korzystanie, czyli czynienie użytku z gruntu, ale istnienie samej obiektywnej możliwości tego rodzaju korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku. Hipoteza tej części normy prawnej zawartej w art. 215 ust. 2 u.g.n. obejmuje zatem tego rodzaju sytuacje, gdzie w następstwie działań faktycznych podjętych przez osoby trzecie (w tym podmioty publiczne) były właściciel przed 5 kwietnia 1958 r. pozbawiony został realnej możliwości korzystania z gruntu (tak m.in. NSA w wyroku IOSK 2061/21 z dnia 5 grudnia 2024 r.). Dokumenty jakie powoływał organ tj. w szczególności decyzje lokalizacyjne nie mogły więc w sposób dostateczny dowodzić, że dawni właściciele utracili możliwość faktycznego władania nieruchomością objętą wnioskiem przed datą prawnie relewantną w myśl art. 215 ust. 2 u.g.n. Niezależnie jednak od tego – z przyczyn opisanych wyżej – oczekiwane odszkodowanie nie mogło być im przyznane o czym prawidłowo orzeczono w skarżonej decyzji. Wobec poczynionych rozważań za niezasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 7a § 1, art. 80, art. 81a §1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto należało stwierdzić – wbrew zarzutom skarżących – że Wojewody w uzasadnieniu skarżonej decyzji należycie wyjaśnił obie przesłanki wynikające z art. 215 ust. 2 u.g.n. warunkujące przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską. Z tych względów skarga na decyzję Wojewody, jako nieznajdująca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.