I SA/Wa 560/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-21

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego ze względu na trudną sytuację majątkową wnioskodawcy, jednak odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ich uiszczenia.
Stan faktyczny
K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego, wskazując na trudną sytuację majątkową, brak oszczędności oraz niskie dochody własne i członków gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie; odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym stanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. W następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011 r. oddalającego skargę K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje ze studiującą córką i jej matką. Środki utrzymania czerpie z otrzymywanej renty (po potrąceniach w związku z jej komorniczym zajęciem – [...] zł) oraz dochodów matki córki (renta – [...] zł). Z wniosku wynika, że powyższe środki nie wystarczają na pełne pokrycie bieżących potrzeb życiowych strony. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 23 września 2011 r. przyznał K. B. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu [...] października 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł do Sądu, w ustawowym terminie, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, w którym zakwestionował zasadność wydanego rozstrzygnięcia co odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena przedstawionego przez wnioskodawcę żądania wykazała, że skarżący ma podstawy do wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sąd wziął pod uwagę, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych, ani też innych źródeł, dzięki którym zgromadzić mogłaby środki potrzebne na prowadzenie sprawy w postępowaniu sądowym. Sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna i z uwagi na niedostateczną wysokość uzyskiwanych bieżących dochodów nie jest możliwe zobowiązanie go do ustanowienia we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika, który sporządziłby skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 18 sierpnia 2011 r., gdy jego wolą jest poddanie tego orzeczenia kontroli instancyjnej w warunkach obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Brak jest natomiast podstaw prawnych do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony z mocy samej ustawy od uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. strona wnosząca skargę na działanie organu z zakresu pomocy i opieki społecznej (w niniejszej sprawie na postanowienie organu administracji w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z powyższym nieuzasadnione jest zwolnienie przez Sąd od kosztów sądowych jeżeli strona jest już zwolniona z mocy ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło