I SA/Wa 560/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Michał Nowakowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D.S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 194/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...]; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz D.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. S. pismem z [...] lutego 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tutejszego Sądu z 8 września 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 194/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], hip. "[...]" dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt [...] wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt [...] wyroku). Skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] maksymalnej kwoty określonej w tym przepisie. Ponadto, wniosła o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wyrokiem z 8 września 2017 r., Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Podniosła, że pomimo upływu ponad dwóch miesięcy Prezydent nie wykonał wyroku i nie wydał decyzji w zakreślonym przez Sąd terminie. Ze względu na brak podejmowania działań przez Prezydenta [...] skarżąca pismem z [...] lutego 2018 r. wezwała organ do wykonania wyroku. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zaznaczył, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Dodał, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg tym bardziej, iż wniosek skarżącej jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 września 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 194/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], hip. "[...]" dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] [...] listopada 2017 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 194/17 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął [...] stycznia 2018 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżącą, pismem z [...] lutego 2018 r., do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie. Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z [...] września 2017 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu o jaki przekroczono termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Sąd w wyroku z [...] września 2017 r. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem, ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem oraz konieczność zgromadzenia niezbędnej dokumentacji. Wprawdzie okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak powinny być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca dopiero w pismach z [...] lutego 2018 r. oraz z [...] marca 2018 r. wskazała pozostałe strony postępowania oraz spadkobierców po dawnym właścicielu przedmiotowej nieruchomości dołączając postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Skarga do Sądu została natomiast wniesiona w dniu [...] marca 2018 r. (data stempla biura podawczego). Rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na 10 miesięczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które rzutowały na przedłużanie się postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej wskazać należy, że przepis art. 154 § 7 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w treści tego przepisu słowa "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyrok NSA z 16 V 2017 r., sygn. akt OSK 2934/16). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ze zgromadzonego materiału dowodowego ani z treści skargi nie wynika, aby skarżąca doznała na skutek nierozpoznania wniosku krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności, Sąd w tej części skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.