I SA/Wa 560/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Protokolant referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 12 stycznia 2023 r. nr DO-II.7610.232.2022.BK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Minister Rozwoju i Technologii (zw. dalej "ministrem" lub "organem") decyzją z 12 stycznia 2023 r. nr DO-II.7610.232.2022.BK po rozpatrzeniu odwołania Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie (zw. dalej "skarżącą", "spółką" lub "PKP"), od decyzji Wojewody Śląskiego (zw. dalej "wojewodą" lun "organem I instancji") z 17 listopada 2022 r. znak NWIV.752.187.2.2015 odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K., obręb D., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 235 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że wojewoda, działając podstawie art. 34 i art. 35 ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm., dalej jako "ustawa") decyzją z 17 listopada 2022 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego wyżej opisanego gruntu. Pismem z 9 grudnia 2022 r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, podnosząc, że wydana decyzja pozostaje nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął czynności niezbędne dla załatwienia sprawy oraz dokonał właściwej oceny stanu faktycznego sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu akt sprawy minister przywołał treść art. 34 ustawy i wskazał, że nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których spółka nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Minister podkreślił, że nabycie wyżej wskazanych praw nie może naruszać praw osób trzecich. Odnosząc się do kwestii własności przedmiotowego gruntu, minister wskazał, że z treści księgi wieczystej nr [...], wynika, że jako właściciela działki nr [...] ujawniono w dziale II Miasto K. na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody Śląskiego z 10 czerwca 2016 r. nr NWXVa.7532.664.2015, zatem mając na uwadze powyższe minister stwierdził, że przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa, zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Spółka pismem z 14 lutego 2023 r. zaskarżyła w całości decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 12 stycznia 2023 r., zaskarżonej decyzji zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy, poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Spółki z dniem 27 października 2000 r. z mocy prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją aktu Wojewody Śląskiego z 17 listopada 2022 r., nr NWIV.752.187.2.2015, oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej i zasądzenie kosztów według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z 34 ust. 1 ustawy uwłaszczeniu z mocy prawa podlegają grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się na 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu spółki, co oznacza, że oprócz posiadania przez PKP, (także 5 grudnia 1990 r.) grunt musiał być własnością Skarbu Państwa. Za niedopuszczalne należałoby bowiem uznać usankcjonowanie z mocą wsteczną posiadania PKP poprzez uwłaszczenie w dniu wejścia w życie ustawy, na gruntach innych niż będących własnością Skarbu Państwa, zwłaszcza, że uwłaszczenie odbywa się nieodpłatnie (ust. 2 i ust. 3) oraz nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Podkreślić przy tym trzeba, że wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy. W rozpatrywanej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy, bowiem sporna nieruchomość, według stanu na 27 października 2000 r. (data wejścia w życie ustawy), nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Jak wynika z akt sprawy, działka nr [...], na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody Śląskiego z 10 czerwca 2016 r., została z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. skomunalizowana na rzecz Gminy K. Poza sporem pozostaje, że akt ten jest ostateczny i pozostaje w obrocie prawnym, co znajduje odzwierciedlenie w zapisie działu II, księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy K. – Wschód w K. – XI Wydział Ksiąg Wieczystych. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że decyzja komunalizacyjna, została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły stan sprawy w odniesieniu do art. 34 ustawy nie doszło zatem, wbrew zarzutom skargi, do naruszenia tego przepisu. Organ przeprowadził postępowanie, stosując się do zasad wynikających z przepisów art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa, dokonał też trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 kpa. Skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania, poza powołaniem ich treści, nie wskazuje na czym naruszenia te miałyby polegać, w tym jakie inne dowody organ miałby przeprowadzić i jakie czynności podjąć. Jak wyżej zaznaczono brak tytułu własności Skarbu Państwa na datę istotną w sprawie czyniło niemożliwym uwłaszczenie skarżącego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.