I SA/Wa 567/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-18

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, można przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, mimo że nie uiszcza ona kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym jedynie ustanowienie adwokata, nawet jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Sytuacja materialna strony, która wykazuje trudności w ponoszeniu kosztów profesjonalnego pełnomocnika, uzasadnia uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
A. Ż. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. pozostawiającą jej wniosek bez rozpoznania. WSA w Warszawie oddalił tę skargę. Następnie A. Ż. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został rozpoznany ze względu na ustawowe zwolnienie strony w sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. Ż. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania postanawia: przyznać A. Ż. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 567/09 oddalił skargę A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] wydaną w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 19 sierpnia 2009 r. skarżąca nadesłała do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata zaznaczając, iż zamierza wnieść skargę kasacyjną od wspomnianego wyżej wyroku. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku A. Ż. wskazała, że jest samotną matką wychowującą małoletnią córkę, w roku 2001 uciekła od męża. Obecnie mieszka u mamy. Dodała, że jest chora, jest kaleką (kalectwo, które określiła jako dożywotnie spowodowane jest zmianami [...]). Zaznaczyła również, że nie ma środków na leczenie i leki, a jej dochód stanowi zasiłek okresowy w wysokości [...] zł, zasiłek celowy w kwocie [...] zł na zakup żywności, korzysta również ze świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc A. Ż. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, dlatego też nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należało, że wykazana przez stronę sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia uwzględnienie jej prośby o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Skoro bowiem zasadniczym źródłem utrzymania A. Ż. (poza doraźnym wsparciem oferowanym przez ośrodek pomocy społecznej) jest zasiłek w wysokości [...] zł, nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i małoletniej córki opłacić kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło