I SA/Wa 568/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. O. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z powodu zadłużenia alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. R. O. wnioskiem z dnia 25 marca 2009 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 25 maja 2009 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z powodu zadłużenia alimentacyjnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada żadnych środków pieniężnych ani materialnych, za które mógłby wynająć adwokata, a sam nie czuje się na siłach bronić swoich praw w sądzie. Skarżący podał, że uzyskuje dochód jako kierowca Taxi w kwotach [...] złotych miesięcznie. Nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 27 maja 2009 r. referendarz sądowy wezwała w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) R. O. do przedłożenia dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód, odpisu zeznania podatkowego za rok 2008, wykazu i wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku oraz dokumentów lub oświadczeń potwierdzających wysokość ponoszonych przez skarżącego miesięcznych niezbędnych wydatków. Jednocześnie wezwano, skarżącego do wyjaśnienia czy wskazywany przez niego jako adres do korespondencji lokal przy ul. [...] w W. jest jego miejscem zamieszkania, a jeśli tak do wykazania tytułu prawnego do tego lokalu. W wykonaniu powyższego wezwania skarżący w piśmie z dnia 7 czerwca 2009 r. oświadczył, iż nie posiada dokumentu potwierdzającego uzyskiwany dochód, nie składał rozliczenia podatkowego za 2008 r., nie ma konta w banku i nie zbiera dokumentów potwierdzających wydatki. W lokalu przy ul. [...] nie przebywa i nie ma do niego żadnych praw. Ponadto wskazał, iż posiada dług alimentacyjny, który w dniu 21 listopada 2007 r. wynosił [...] złotych, a także zadłużenie w ZUS z tytułu niezapłaconych przez jego zmarłego ojca składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy na łączną kwotę [...] złotych. Skarżący przedłożył ponadto dokumenty dotyczące wypowiedzenia umowy najmu zajmowanego uprzednio przez niego lokalu, w związku z ze znacznymi zaległościami w płatnościach (na dzień 14 października 2008 r. wynosiły one [...] złotych). Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie w sprawie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niemniej wskazać należy, iż w niniejszej sprawie jest on zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy prawa. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wprawdzie przedmiotem zaskarżenie w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca zatrzymania prawa jazdy z powodu zadłużenia alimentacyjnego, jednakże osoby skarżące tego rodzaju rozstrzygnięcia objęte są również wynikającym z powyższego przepisu zwolnieniem z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skoro zaś skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych, to rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy rozstrzygano o przyznaniu tego prawa wyłącznie w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata, a więc w zakresie częściowym, w rozumieniu art. 245 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W świetle bowiem wykazanych przez skarżącego okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, uzasadniona jest ocena, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący utrzymujący się dotychczas wyłącznie z nieregularnych dochodów z prowadzonej taksówki, w kwotach od [...] złotych miesięcznie, nie posiadający własnego miejsca zamieszkania (wypowiedziano mu najem zajmowanego lokalu) oraz posiadający tak znaczne zadłużenie, niewątpliwie nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez ryzyka wystąpienia uszczerbku w niezbędnych swoich kosztach utrzymania. Zważyć przy tym należy, iż w sytuacji kiedy skarżącemu zatrzymane zostało w oparciu o zaskarżoną decyzję prawo jazdy, utracił on możliwość pozyskania dodatkowych środków z prowadzonej dotychczas działalności. Spełniona została zatem przesłanka przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.