I SA/Wa 568/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Monika Nowicka Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi R.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z powodu zadłużenia alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] lutego 2009 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] listopada 2007 r. nr [...] orzekającą o zatrzymaniu, z powodu zadłużenia alimentacyjnego, R.O. prawa jazdy kat. [...], wydanego [...] listopada 2005 r. przez Prezydenta W.. Z uzasadnienia decyzji wynika, że podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 z 2005 r.). Z dniem 1 października 2008 r. weszła w życie ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192 z 2007 r., poz. 1378 ze zm.). W aktualnym, na datę orzekania przez organ odwoławczy, stanie prawnym podstawę rozstrzygnięcia przez ten organ stanowił art. 5 ust. 5 ustawy z 7 września 2007 r., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie wniosku organu właściwego dłużnika alimentacyjnego. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego R.O. podniósł, że decyzja ta jest błędna i bezzasadna i wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowi art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z 19 lutego 2009 r. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została wniesiona 27 marca 2009 r. Już po wniesieniu skargi Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 22 września 2009 r. sygn. akt P 46/07 orzekł, że art. 5 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. Zakwestionowany art. 5 ustawy o dłużnikach alimentacyjnych został uchylony na mocy art. 47 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w ten sposób, że ustawę o dłużnikach alimentacyjnych zastąpiono nową ustawą o pomocy osobom uprawionym do alimentów. Mimo, że w dacie wyrokowania przez Trybunał Konstytucyjny zaskarżony przepis utracił już moc obowiązującą to Trybunał nie umorzył postępowania i rozpoznał sprawę merytorycznie uznając, że objęty pytaniem prawnym przepis w dalszym ciągu kształtuje sytuację prawną w postępowaniach zawisłych przed sądami administracyjnymi, a ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie zawiera szczególnych przepisów intertemporalnych. Tym samym rozstrzygnięcie o konstytucyjności art. 5 ustawy o dłużnikach alimentacyjnych Trybunał uznał za istotne dla "ochrony konstytucyjnych praw" osób, których dotyczą decyzje wydane w oparciu o kwestionowany przepis ustawy. Stwierdzenie przez Sąd podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, uzasadnia uchylenie wadliwej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie ustawy, który następnie został uznany za niekonstytucyjny. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję dotkniętą wadą stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a więc również wydał decyzję wadliwą. Uzasadnia to uchylenie decyzji organów obu instancji. Rozstrzygnięcie takie jest zgodne z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W materiale dokumentacyjnym znajduje się wniosek z dnia 27 marca 2009 r. Referatu Świadczeń Rodzinnych w Wydziale Spraw Społecznych i Zdrowia Dzielnicy [...] W. o zwrot zatrzymanego R.O. prawa jazdy wobec ustania przyczyn zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Rozpoznając więc ponownie wniosek Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] W. z dnia 11 października 2007 r. o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego R.O. organ rozważy celowość merytorycznego orzekania w sprawie tego wniosku w sytuacji, gdy został później zgłoszony wniosek o zwrot tegoż prawa jazdy skarżącemu. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1b i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.