I SA/Wa 57/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-20

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z dochodów dorywczych i zasiłków, z żoną i pięciorgiem dzieci, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów i licznych obowiązków rodzinnych, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. R. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata/radcy prawnego. Wnioskodawca utrzymuje się z żoną i pięciorgiem dzieci z dochodów dorywczych i zasiłków, podając miesięczny dochód rodziny na poziomie [...] zł. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wnioskodawca przedstawił szczegółowe informacje dotyczące dochodów, wydatków na utrzymanie domu i rodziny, a także wyjaśnił nieścisłości we wcześniejszym oświadczeniu. Sąd uznał, że przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2014 r. znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : przyznać T. R. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 17 czerwca 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata i radcy prawnego z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz pięcioro dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawca podał, że rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z pracy dorywczej wykonywanej przez niego w wysokości [...] zł oraz z zasiłku rodzinnego otrzymywanego przez żonę z Opieki Społecznej w wysokości [...] zł. Łącznie miesięczny dochód siedmioosobowej rodziny wynosi [...] zł. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni [...] m ², mieszkanie o powierzchni [...] m ², oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, że nie posiada. Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2015 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czy uzyskuje dochód z tytułu wynajmu domu o powierzchni [...] m ² lub mieszkania o powierzchni [...] m ², gdyż w nadesłanym formularzu podał, że posiada zarówno dom, jak i mieszkanie, jeśli tak, należało wskazać wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu wynajmu. Zapytano wnioskodawcę także jakie ponosi miesięcznie koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni [...] m ², oraz mieszkania o powierzchni [...] m ² należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, ogrzewanie domu, itp.). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem czy jest osobą bezrobotną, a jeśli tak, to czy otrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz czy oprócz dochodu uzyskiwanego z pracy dorywczej uzyskuje jakikolwiek inny dochód, np. z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, innych, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany. Zapytano wnioskodawcę, czy żona oprócz zasiłku rodzinnego uzyskuje jakikolwiek inny dochód, np. z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, z umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego przez żonę dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany. Wezwano wnioskodawcę do złożenia oświadczenia, czy oprócz zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł miesięcznie wnioskodawca lub żona otrzymują ponadto pomoc z opieki społecznej, jeśli tak, należy wskazać rodzaj i formę otrzymywanej pomocy (pieniężna, inne) oraz jej wysokość. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy otrzymuje pomoc od rodziny, jeśli tak, należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wezwano wnioskodawcę także do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego swoje oraz rodziny (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych) oraz orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na utrzymanie i naukę pięciorga dzieci (np. dojazdy do szkoły, obiady, inne). Wezwano wnioskodawcę także do nadesłania wyciągów z posiadanych kont bankowych własnych oraz jego żony za ostatnie dwa miesiące. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 14 lipca 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że w formularzu wnioskodawca błędnie wpisał, że ma oprócz domu o powierzchni [...] m ² także mieszkanie o powierzchni [...] m ². Wnioskodawca wyjaśnił, że w rubryce mieszkanie wpisał powierzchnię użytkową domu wynosząca [...] m ², gdyż takie rozróżnienie zawierają wnioski o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej. Wnioskodawca oświadczył, że żadnego mieszkania nie posiada. Podał, że miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą : z tytułu opłat za gaz [...] zł, energię elektryczną [...] zł, wywóz śmieci [...] zł. Wnioskodawca oznajmił, że nie posiada telefonu stacjonarnego, a ze względu na brak środków finansowych dom ogrzewa drewnem. Wskazał, że dochód uzyskiwany z tytułu wykonywania prac dorywczych w okresie letnim wynosi [...]-[...] zł miesięcznie, a w okresie zimowym maksymalnie [....] zł. Oświadczył, że żona oprócz zasiłku rodzinnego nie uzyskuje żadnego innego dochodu, gdyż zajmuje się wychowaniem pięciorga dzieci oraz domem. Wnioskodawca dodał, że oprócz zasiłku rodzinnego w zależności od środków finansowych jakimi dysponuje Gmina dostaje zapomogę na utrzymanie domu. Podał, że w maju 2015 r. dostał z Gminy zapomogę w wysokości [...] zł na całą rodzinę. Wnioskodawca oświadczył, że innej dodatkowej pomocy nie otrzymuje, jak również żadnej pomocy od rodziny czy znajomych. Podał, że miesięcznie na zakup artykułów spożywczych przeznacza około [...] zł, zakup artykułów chemicznych około [...] zł, artykułów szkolnych około [...] zł, zakup odzieży i obuwia około [...] zł oraz na zakup leków około [...] zł. Wnioskodawca dodał, że dwoje dzieci ma zapewnione obiady w szkole przez Wójta, natomiast pozostała dwójka dojeżdża do szkoły do [...], co wiąże się z kosztami w wysokości około [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że zarówno on jak i żona nie posiadają żadnych kont bankowych, a zasiłki z Gminy wnioskodawca odbiera osobiście. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sytuacja finansowa wnioskodawcy, który utrzymuje się wraz z żoną i pięciorgiem dzieci z dochodu o łącznej wysokości [...] zł jest niewątpliwie trudna. Wnioskodawca utrzymuje się bowiem wraz z rodziną przy wsparciu finansowym z Ośrodka Pomocy Społecznej w postaci przyznanego zasiłku rodzinnego, z Gminy w postaci przyznawanych zapomóg oraz wsparciu Wójta w zakresie zapewnienia dwojgu dzieciom obiadów w szkole. Wnioskodawca wykazał, że uzyskiwany dochód jest w całości przeznaczany na bieżące potrzeby życia codziennego rodziny (zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, lekarstw), niezbędne koszty utrzymania domu (opłaty za gaz, energię elektryczną, wywóz śmieci) oraz na koszty związane z utrzymaniem i edukacją pięciorga dzieci (dojazdy do szkoły, zakup artykułów szkolnych). Stwierdzono zatem, że wnioskodawca przy wysokości uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatkach nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Ze względu na fakt, iż wnioskodawca wniósł o ustanowienie pełnomocnika nie precyzując konkretnie, czy wnosi o ustanowienie adwokata czy radcy prawnego, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie wnioskodawcy adwokata z urzędu. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło