I SA/Wa 573/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy B. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] wstrzymującą od grudnia 2004 r. wypłatę przyznanego M. B. świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka, w kwocie [...] zł miesięcznie, przyznanego decyzją tego Kierownika z dnia [...] września 2004 r., nr [...]. Z ustaleń organu wynika, że decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w . z dnia [...] września 2004 r. zostało M. B. przyznane świadczenie w postaci zasiłków rodzinnych na dwoje dzieci P. P. i S. B. oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka P. P., a także jednorazowy dodatek z tytułu urodzenia dziecka S. B. Na podstawie § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162) pismem z dnia 18 listopada 2004 r. M. B. została wezwana do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w celu złożenia wyjaśnień dotyczących zmiany sytuacji rodzinnej mających wpływ na prawo do przyznania świadczeń. W dniu [...] listopada 2004 r. został sporządzony protokół przesłuchania strony, z którego wynika, że M. B. w dniu [...] października 2004 r. zawarła związek małżeński z W. B. ojcem S. B. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wstrzymał od miesiąca grudnia 2004 r. wypłatę przyznanego M. B. na syna P. P. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka w kwocie [...] zł miesięcznie. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że M. B. zawierając w dniu [...] października 2004 r. związek małżeński utraciła z tym dniem, w świetle art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, status osoby samotnie wychowując dziecko, a co za tym idzie utraciła prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka P. P. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. B. podnosząc, że syn P. jest dzieckiem panieńskim, a jej obecny mąż W. B. nie przysposobił panieńskiego syna. Na jego utrzymanie winien łożyć ojciec dziecka M. M. Powołując się na trudną sytuację finansową rodziny, spowodowaną bezrobociem, odwołująca się wniosła o pozytywne rozpatrzenie odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Art. 3 pkt 17 ustawy stanowi, że "samotne wychowanie dziecka" oznacza wychowanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej wyrokiem prawomocnym sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołująca się jest mężatką, gdyż w dniu [...] października 2004 r. zawarła związek małżeński, a więc nie jest żadną z osób wymienionych w art. 3 pkt 17 powołanej ustawy. Skoro w świetle tego przepisu nie można uznać, że odwołująca się nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, to słusznie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że odwołująca się straciła prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Na podstawie § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku, gdy osoba otrzymująca świadczenie rodzinne udzieliła informacji o zmianie liczby członków rodziny, powodującej ustanie prawa do świadczenia rodzinnego, podmiot realizujący świadczenie rodzinne wstrzymuje wypłatę od najbliższego terminu płatności. Z akt strawy wynika, że odwołująca się w dniu 23 listopada 2004 r. złożyła oświadczenie o zawarciu związku małżeńskiego tj. o zmianie sytuacji rodzinnej powodującej ustanie prawa do świadczenia rodzinnego w formie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. A zatem organ pierwszej instancji zasadnie wstrzymał wypłatę świadczenia od miesiąca grudnia 2004 r. Trudna sytuacja finansowa rodziny, na którą powołuje się odwołująca, może stanowić przedmiot odrębnego postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej w innej formie np. zasiłku celowego, o ile strona zwróci się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. M. B. w skardze wystąpiła o dalsze kontynuowanie wypłaty dodatku z tytułu samotnego wychowywania panieńskiego dziecka P. P. podnosząc, że wprawdzie obecnie jest zamężna z W. B., lecz nie przysposobił on jej syna P. Łożyć na jego utrzymanie powinien ojciec dziecka M. M. Skarżąca wraz z mężem są osobami bezrobotnymi nie uzyskują żadnych dochodów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą do orzekania w niniejszej sprawie była ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255). Zgodnie z art. 12 pkt 1 tej ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu dziecka. W art. 3 pkt 17 powołanej ustawy określono ustawowe pojecie "samotne wychowywanie dziecka". Zdaniem organów orzekających w obu instancjach taka konstrukcja normy zawarta w wyżej wymienionym przepisie wyklucza otrzymanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka przez osobę zamężną. Jednakże organy obu instancji nie zwróciły uwagi, że związek małżeński matki został zawarty z mężczyzną nie będącym biologicznym ojcem dziecka, nie ustalił czy doszło do przysposobienia dziecka pozamałżeńskiego, a z akt wynika, że obowiązek alimentacyjny ciąży na ojcu dziecka, który nie łoży na jego utrzymanie. Organy nie rozważyły jakie to może mieć odniesienie do sytuacji skarżącej w świetle art. 3 ust. 17 w zw. z art. 12 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Z brzmienia przepisu ustawowego wnosić należy, że chodzi o wspólne wychowywanie dziecka przez matkę i ojca. Jak wynika z akt administracyjnych, M. M. jest obowiązany łożyć na utrzymanie małoletniego syna P. P. kwotę [...] zł tyłem podwyższonych alimentów. Wobec bezskuteczności egzekucji komorniczej należnych M. B. (uprzednio P.) alimentów, wymieniona w roku 2002 r. uzyskiwała na syna P. P. świadczenie alimentacyjne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z powyższym organy orzekające w niniejszej sprawie, przed podjęciem decyzji o wstrzymaniem wypłaty przedmiotowego świadczenia, z urzędu powinny nadto zbadać, czy nie zostały spełnione przesłanki z art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że osoba pozostająca w związku małżeńskim otrzymująca na dzieci do dnia wejścia w życie ustawy świadczenie z funduszu alimentacyjnego nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 12, przez okres jednego roku, jeżeli spełnia warunki określone w ustawie. Takie ustalenia nie zostały poczynione, choć w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżąca wskazała na obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania syna przez M. M. Nie badając powyższych kwestii Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ograniczyło się do stwierdzenia, że skarżąca jest osobą zamężną i nie spełnia przesłanki do przyznania jej dodatku z art. 12 ustawy. Brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego stanowi o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ orzekający nadto wyjaśni czy do dnia 30 kwietnia 2004 r. M. B. otrzymywała na syna P. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie alimentacyjne i czy nie przysługuje jej dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w oparciu o przepis art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżone decyzje należało uchylić, uwzględniając treść art. 152 tej ustawy.