I SA/Wa 575/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-31

Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej powinien zostać umorzony, jeśli ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, jeśli ustawa (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ponoszenia tych kosztów w danej kategorii spraw. Wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że jej sytuacja ekonomiczna ogranicza się do ponoszenia wydatków na utrzymanie konieczne i nie jest w stanie pokryć kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie pomocy społecznej. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. W związku z wniesieniem skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata. Do skargi strona załączyła kartę informacyjną leczenia szpitalnego wskazującą na rozpoznanie stanu [...]. W złożonym następnie na urzędowym formularzu PPF wniosku o prawo pomocy strona rozszerzyła zakres żądania wskazując, iż domaga się ponadto zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że po rozwodzie prowadzi jednoosobowe emeryckie gospodarstwo domowe utrzymywane z emerytury w wysokości [...] zł. Oprócz stanowiącego wspólność majątkową małżeńską mieszkania o powierzchni [...] m² skarżąca nie posiada innego majątku. Jej stałe wydatki, według deklaracji strony, obejmują wydatki na: prąd ([...] zł), gaz ([...] zł), czynsz ([...] zł), telefon ([...] zł), środki higieniczne ([...] zł), leki ([...]zł), żywność dietetyczną ([...] zł) oraz koszty wizyt lekarskich (jednorazowo do [...] zł). Uzasadniając wniosek strona wskazała, że nie stać ją na samodzielne poniesienie kosztów działania adwokata. Oświadczyła, że nie jest sprawna ruchowo, ponosi duże wydatki na leczenie oraz żywność, gdyż stan jej zdrowia wymaga pozostawania na diecie. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Brak jest podstaw do rozpoznania złożonego wniosku w zakresie, w jakim obejmuje on żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż ustalenie, że wniesiona przez W. R. skarga dotyczy działania organu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej sprawia, iż z mocy ustawy skarżąca z obowiązku ponoszenia tych kosztów jest zwolniona (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało zatem umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). W odniesieniu do zgłoszonego przez stronę żądania ustanowienia adwokata należało zaś stwierdzić, że w tym zakresie wniosek zasługuje na uwzględnienie. Uwzględniając strukturę demograficzno-społeczną gospodarstwa domowego skarżącej, obejmującego samotną emerytkę, przewlekle chorą i niesprawną ruchowo, co bezpośrednio wiąże się z potrzebą zabezpieczenia znacznych środków na leczenie, a także brak majątku mogącego stanowić źródło pokrycia wydatków adwokata ustanowionego z wyboru należało stwierdzić, że skarżąca wykazała, iż jej sprawność ekonomiczna ogranicza się do ponoszenia wydatków na utrzymanie konieczne, co jednocześnie niemożliwym czyni wymaganie, by strona w zasobach własnych odnalazła źródło pokrycia kosztów działania profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło