I SA/Wa 577/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-22

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Joanna Skiba, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa własności gruntu zajętego pod linię kolejową, wydana na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", jest zgodna z prawem, gdy właścicielowi przysługuje prawo do odszkodowania w odrębnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa własności gruntu zajętego pod linię kolejową, wydana na podstawie art. 37a ustawy o PKP, jest zgodna z prawem, jeśli spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a kwestia odszkodowania jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne dotyczy stwierdzenia nabycia własności, a nie ustalenia wysokości odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.S. i J.S. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa własności gruntu zajętego pod linię kolejową. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności, opieszałość działania organów oraz nadużycie władzy. Sąd rozpoznał sprawę, analizując przesłanki nabycia własności gruntu przez Skarb Państwa na podstawie art. 37a ustawy o PKP oraz kwestię odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia przez Skarb Państwa z mocy prawa oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 roku nr [...] stwierdzającą nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 roku prawa własności gruntu stanowiącego fragment linii kolejowej nr [...] Most na rzece [...] – S., położonego w jednostce ewidencyjnej W., obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha m, objętego księgą wieczystą nr [...] oraz stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 roku przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu i prawa własności fragmentu torów głównych, dodatkowych linii nr [...] Most na rzece B. –S., położonych na działce nr [...] , nr inwent. [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M.S. i J.S. Rozpatrując złożone odwołanie Minister Infrastruktury wyjaśnił, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 roku nr [...] działając na podstawie 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 86 poz. 789 ze zm.) stwierdził nabycie na przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 roku prawa własności gruntu stanowiącego fragment linii kolejowej nr [...] Most na rzece B. – S., położonego w jednostce ewidencyjnej W., obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha m, objętego księgą wieczystą nr [...] oraz stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 roku przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu i prawa własności fragmentu torów głównych, dodatkowych linii nr [...] Most na rzece B. –S., położonych na działce nr [...], nr inwent. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 37 a ust. 1 i 2 ww. ustawy z dnia 8 września 2000 roku grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. S.A., nie stanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A. stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Do gruntów tych P. S.A. przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach. Minister Infrastruktury stwierdził, że z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że przedmiotowa nieruchomość zajęta jest pod infrastrukturę kolejową, a także pozostaje we władaniu P.. Z wypisu z ewidencji środków trwałych wynika, że działka nr [...] zajęta jest pod tory główne wybudowane w 1979 roku, co potwierdza dołączona do akt sprawy mapa z wyrysowanym przebiegiem linii kolejowej nr [...] nr inw. [...]. Przedmiotowa działka gruntu wchodząca w skład linii kolejowej nie stanowiła w dniu 28 lutego 2003 r. własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego ani P. S.A., i pozostawała w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu P. S.A., czyli w jej faktycznym posiadaniu. Powyższe ustalenia stanowiły dla organu podstawę potwierdzenia nabycia z dniem 1 czerwca 2003 r., z mocy prawa, przez Skarb Państwa prawa własności gruntu, o którym mowa w decyzji, przez P. S.A. prawa jego wieczystego użytkowania oraz prawa własności budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie. Minister Infrastruktury wskazał także, iż odszkodowanie za nieruchomość przejętą w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 roku będzie ustalane w odrębnym postępowaniu na wniosek właścicieli gruntu. Sprawy te nie są rozpatrywane przez organ wojewódzki (jako organ I instancji, lecz postępowanie w tej sprawie należy do właściwego starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu), w związku z powyższym nie jest możliwe orzekanie w sprawach odszkodowania w niniejszym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję złożyli M.S. i J.S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze zarzucono naruszenie prawa własności zgodnie z art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, opieszałość działania z urzędu z niekorzyścią dla petenta tj.art. 227 kpa , nadużycie władzy publicznej tj. art. 231 kk. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku) sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku) zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiot kontroli w powyższym zakresie stanowi decyzja Ministra Infrastruktury utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdzającą nabycie przez Skarb Państwa za odszkodowaniem z dniem 1 czerwca 2003 roku własności nieruchomości zajętej pod linię kolejową, na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. nr 84 poz. 948 z 2000 r.), zwanej dalej ustawą o PKP. Wymieniony wyżej przepis art. 37a, w ust.1 stanowi, że grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 roku we władaniu P. S.A. nie stanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub P. S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003 roku z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Zgodnie z ust. 7 odszkodowanie, o którym mowa w ust.1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 roku do dnia 31 grudnia 2007 roku. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie to nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust.1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 roku w posiadaniu samoistnym P. S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. W postępowaniu toczącym się na podstawie omawianego przepisu, organ administracyjny obowiązany jest ustalić, czy w sprawie zachodzą przesłanki warunkujące nabycie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości gruntu zajętego przez linię kolejową. W sprawie bezsporne jest, że w dniu 28 kwietnia 2003 roku właścicielami działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w G. były osoby fizyczne tj. M.S., Z.O. i J.K.. Z akt sprawy wynika również, że przedmiotowa działka w dniu 28 lutego 2003 roku była w posiadaniu P.. Świadczą o tym dowody zgromadzone w sprawie takie jak: oświadczenia M.C. i M.C. o władaniu przedmiotowym gruntem w dniu 28 lutego 2003 roku przez P.., ewidencja środków trwałych znajdujących się na działce nr [...], mapa z wyrysowanym przebiegiem linii kolejowej nr [...]. Powyższe dokumenty wskazują na spełnienie przesłanek o których mowa w art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 roku, które z kolei skutkują wydaniem decyzji stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa przedmiotowego gruntu. Z akt sprawy wynika, że strona była informowana przez organy orzekające, że sprawa odszkodowania jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu toczącym się przed starostą (prezydentem miasta na prawach powiatu). Zatem wszystkie zarzuty skargi odnoszące się do kwestii odszkodowania, jako nieuzasadnione nie mogły być uwzględnione Reasumując, prawidłowo więc Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą nabycie prawa własności działki nr [...] przez Skarb Państwa, a Minister Infrastruktury zasadnie utrzymał tę decyzję w mocy. Z przedstawionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło