I SA/Wa 578/20

WyrokWSA w Warszawie2020-08-19

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Monika Sawa, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w przeszłości była wpisana w księdze wieczystej jako własność Skarbu Państwa, a w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, mogła zostać skomunalizowana z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r., pomimo braku udokumentowanego tytułu prawnego do tej nieruchomości po stronie przedsiębiorstwa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo stwierdziły nabycie przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. Brak udokumentowanego tytułu prawnego po stronie przedsiębiorstwa państwowego do nieruchomości, która była własnością Skarbu Państwa, wyklucza możliwość jej komunalizacji na podstawie przepisów dotyczących uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych, a potwierdza jej przejście na własność gmin na podstawie przepisów o komunalizacji. Decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając stan prawny z 27 maja 1990 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] S.A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności dotyczące braku wystarczającego materiału dowodowego do stwierdzenia komunalizacji oraz istnienia przesłanek wyłączających komunalizację. Skarżąca podnosiła, że przysługiwał jej tytuł prawny do nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości oddala skargę. Decyzją z [...] stycznia 2020 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (Komisja), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...] (Skarżąca) od decyzji Wojewody [...] (Wojewoda) z [...] stycznia 2018 r. utrzymała w mocy decyzję z [...] stycznia 2018 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. Wojewoda stwierdził nabycie przez Gminę [...] (Gmina) z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności państwowych nieruchomości gruntowych, położonych w jednostce ewidencyjnej [...], w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonych w ewidencji gruntów na arkuszu mapy [...] jako działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha ujawnionymi w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] oraz nr [...] o pow. [...] ha, ujawnionej w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział [...] w [...]. Podstawą prawną rozstrzygnięcia Wojewody był art. 18 ust. 1 i art. 17a ust. 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm., dalej "ustawa z 10 maja 1990 r ."). Jak ustalił Wojewoda z treści Działu [...] (Własność) księgi wieczystej nr [...] urządzonej dla działek nr: [...], [...], [...] i [...] wynika, że pierwotnie ujawnione one były w księdze wieczystej [...] Wyk. [...]. Prawo własności w ww. księdze wieczystej ujawnione było na rzecz Skarbu Państwa (Zarządu [...]). W związku z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy takich ksiąg (Dz. U. z 1986 r., Nr 28, poz. 141, dalej "rozporządzenie z 14 lipca 1986 r.), księga ta została zamknięta, a cały jej stan przeniesiony został do nowej księgi wieczystej [...] gdzie jako właściciel wpisany został Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...]. Dla działki nr [...] urządzona została księga wieczystą Nr [...]. Z treści Działu [...] (Własność) tej księgi wynika, że pierwotnie ujawniona ona była w księdze wieczystej [...] Wyk. [...]. W związku z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy takich ksiąg księga ta została zamknięta. W księdze tej prawo własności ujawnione było na rzecz Skarbu Państwa, a dokonany w okresie okupacji wpis właściciela nieruchomości został wykreślony. Cały jej stan przeniesiony został do nowej księgi wieczystej [...], gdzie jako właściciel wpisany został Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...]. Powyższe wskazywało zatem, zdaniem Wojewody, że przedmiotowe nieruchomości były własnością Skarbu Państwa już przed 27 maja 1990 r. Jak zauważył Wojewoda, przedmiotowe nieruchomości położone w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie ewidencyjnym [...] użytkowane są jako droga. Działka nr [...] o powierzchni [...] ha powstała z podziału działki nr [...]; działka nr [...] o powierzchni [...] ha powstała z podziału działek: [...], [...] i [...]; działka nr [...] o powierzchni [...] ha powstała z podziału działki nr [...]; działka nr [...] o powierzchni [...] ha powstała z podziału działki nr [...], a działka nr [...] o powierzchni [...] ha powstała z podziału działki nr [...]. W dniu [...] maja 1990 r. działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] figurowały w rejestrze tabelarycznym nr [...], w którym znajduje się wpis dotyczący właściciela - "[...] Dyrekcja [...] w [...]" oraz wpis dotyczący zarządcy - "Skarb Państwa - [...]". Następnie decyzja Wójta Gminy nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. zatwierdziła projekt podziału nieruchomości w wyniku którego z działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] powstały działki nr: [...], [...], [...], [...] i [...]. Z treści wypisów z rejestru gruntów sporządzonych według stanu na [...] lutego 2017 r. wynika, że działki nr: [...], [...], [...], [...] i [...] opisane zostały w użytkach jako "dr" - drogi, jako właściciel figuruje wpis - Skarb Państwa, a jako zarządca - [...] Spółka Akcyjna w [...]. Wojewoda podniósł, że Wójt Gminy przedłożył informacje o zapisach obowiązującego [...] maja 1990 r. planu zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z [...] grudnia 1978 r. oraz fragment załącznika graficznego tego planu, z których wynika, że działki nr: [...], [...], [...], [...] i [...] położone były na obszarze oznaczonym symbolem [...] opisanym jako: "Tereny komunikacji kolejowej. Adaptacja linii [...] - [...]. Projektowane poszerzenie pasa kolejowego do [...] m oraz projektowana droga zbiorcza dla obsługi rolnictwa." W związku z powyższymi zapisami w ewidencji gruntów zdaniem Wojewody należało ustalić, czy istniejącemu w dniu 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwu państwowemu [...] przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości w postaci prawa zarządu, bądź też czy nieruchomość ta nie pozostawała w zarządzie innej niż Skarb Państwa państwowej osoby prawnej. Odpowiadając na wezwanie Wojewody Skarżąca wskazała, że w stosunku do działek nr: [...], [...], [...], [...] i [...] toczy się postępowanie uwłaszczeniowe, w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego nabycie przez [...] do [...] maja 1990 r. prawa do nieruchomości, tj. prawa użytkowania lub prawa zarządu. Zdaniem Wojewody powyższe wskazuje, iż przedmiotowe nieruchomości nie były obciążone prawem zarządu lub użytkowania na rzecz [...], zgodnie z obowiązującymi przed [...] maja 1990 r. przepisami prawa. Ponadto Wojewoda wskazał, że ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przewidywała, że przekazanie terenów państwowych jednostkom państwowym w użytkowanie następuje w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej - miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej, wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu. Również ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. z 1989 r. Dz. U. Nr 14, poz. 74 ze zm.), stanowiła, że prawo zarządu, powstaje na podstawie: decyzji terenowego organu administracji państwowej, na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, lub też na drodze umowy o nabyciu nieruchomości. Jak wskazał Wojewoda, w trakcie prowadzonego postępowania nie wyszedł na jaw żaden z ww. dokumentów potwierdzających obciążenie nieruchomości prawem użytkowania lub zarządu przed 27 maja 1990 r. Co więcej, Wojewoda podniósł, iż z treści pisma Wójta Gminy z [...] sierpnia 2017 r. wynika, że działki nr: [...], [...], [...], [...] i [...] zajęte zostały ulicą [...], która to ulica zaliczona została do dróg gminnych Uchwałą Nr [...] [...] Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich. Wojewoda powołał się na art. 5 ust. 1 oraz art. 11 i art. 12 ustawy z 10 maja 1990 r., jak również na art. 34 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r., w powiązaniu z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, dalej także: ugg, wskazując, że mieniem należącym do poszczególnych podmiotów były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się pod zarządem innych niż Państwo, państwowych osób prawnych. Ponadto Wojewoda wskazał na art. 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, który w brzmieniu obowiązującym 27 maja 1990 r. przewidywał, że siecią dróg publicznych gminnych zarządzały terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego. Wojewoda podniósł, że w niniejszym postępowaniu nie stwierdzono dokumentów potwierdzających, aby przedmiotowe nieruchomości Skarbu Państwa 27 maja 1990 r. obciążone były prawem zarządu na rzecz innych niż Państwo państwowych osób prawnych oraz aby podlegały wyłączeniu z komunalizacji stosownie do art. 11 i 12 przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie. Wobec takich okoliczności, zdaniem Wojewody uznać trzeba, że należały one do podmiotów wyszczególnionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie. Po rozpatrzeniu odwołania opisaną na wstępie decyzją Komisja utrzymała w mocy decyzję Wojewody. Wyjaśniła, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie. Komisja podzieliła ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji i ich ocenę prawną Wskazała, że nabycie przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Komisja zwróciła uwagę, że Skarżąca nie wykazała w sposób należyty tytułu prawnego do komunalizowanego mienia - według jego stanu z okresu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie. Organ podniósł, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (vide wyr. NSA z dnia 20 lutego 2008 r., I OSK 187/07), jeżeli to skarżący kwestionuje możliwość komunalizacji danej nieruchomości, to winien on wykazać, do kogo ta nieruchomość należała. W sytuacji natomiast, w której skarżący nie przedstawił przewidzianego prawem dokumentu, ani innego wiarygodnego dowodu na swoje twierdzenia dotyczące przedmiotowej treści, nie sposób zarzucić organowi I instancji naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Komisja wyjaśniła również, że uwłaszczenie [...] nie może odnosić się do mienia już skomunalizowanego lub podlegającego komunalizacji z mocy prawa. Mienie spełniające przesłanki przewidziane w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r. stało się bowiem własnością gmin już w dacie 27 maja 1990 r., a więc 10 lat wcześniej niż możliwe stało się uwłaszczenie [...] na gruncie, w stosunku do którego podmiot ten nie posiadał tytułu prawnego. Przesądził to Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając w wyroku z dnia [...] kwietnia 2005 r. (sygn. akt [...]), że art. 34a ustawy o [...] nie dotyczy mienia objętego art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Data zakończenia postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na tej podstawie nie ma przy tym znaczenia. Decyzja komunalizacyjna wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. ma bowiem charakter deklaratoryjny i potwierdza ona jedynie stan prawny, który istniał 27 maja 1990 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła skargę do tutejszego sądu podnosząc w niej zarzut naruszenia: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. poprzez bezzasadne przyjęcie, że Gmina e z dniem 27 maja 1990 r. nabyła prawo własności przedmiotowych nieruchomości, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie jest wystarczający dla dokonania takiego ustalenia, nadto w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wyłączenia możliwości komunalizacji, stąd przedmiotowe nieruchomość nie mogła stać się mieniem komunalnym w oparciu o ww. art. 5 ust. 1 pkt 1; 2) przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; b) art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał procesowy i zignorowanie okoliczności świadczących o tym, że Gmina nie nabyła przedmiotowych nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. Skarżąca wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2018 r. oraz o rozpatrzenie sprawy poprzez odmowę stwierdzenia nabycia przedmiotowych nieruchomości przez Gminę, a gdyby nie było to możliwe - przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania; zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 200 p.p.s.a. według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu Skarżąca zaakcentowała wynikającą, jego zdaniem, z dokumentów zarówno własność "[...] Dyrekcji [...] w [...]" jaki i wpis dotyczący zarządcy - "Skarbu Państwa - [...]", których to zapisów, zdaniem skarżącego organ, nie wyjaśnił, podobnie jak innych kwestii podniesionych w zarzutach skargi, w szczególności właśnie przysługującemu skarżącemu w przewidzianym czasie zarządu, czy np. uprawnień wynikających ustawy o [...], a do czego organ był zobowiązany zgodnie z przytoczonymi przez skarżącego przepisami k.p.a. Tymczasem z uzasadnienia decyzji, jedynym powodem uznania przez organ, że prawo zarządu miałoby nie przysługiwać skarżącemu, było to, że z akt sprawy nie wynika ażeby, w formie prawem przewidzianej, przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz [...]. W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie, podkreślając że zarzuty podniesione w środku zaskarżenia nie znajdują uzasadnienia faktycznego i prawnego. Stanowią w istocie polemikę z argumentami zawartymi w uzasadnieniu decyzji i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Skarżące 27 maja 1990 r, przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości. Jak wynika z ustaleń organów, przedmiotowe działki pierwotnie wpisane były w [...], w którym jako właściciel wpisana była "[...] Dyrekcja [...] w [...]" i wpis dotyczący zarządcy - "Skarbu Państwa - [...]". Następnie część działek wpisana została do księgi wieczystej [...] a część do księgi [...]. Księgi te, jak wynika z zaświadczeń Sądu Rejonowego w [...], zgodnie z § 1-2 rozporządzenia z 14 lipca 1986 r. zostały zamknięte a cały ich stan przeniesiono do ksiąg wieczystych [...] i [...]. W ocenie Skarżącej organ nie wyjaśnił znaczenia powyższych wpisów. Rzeczywiście, ani organ pierwszej ani organ drugiej instancji nie odniosły się wprost do kwestii owych wpisów, uchybienie to jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że według rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r. Prezydenta RP o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz.U. R.P. z 1926 r., nr 97, poz. 568) [...] miało obowiązek ewidencjonowania wydzielonych temu przedsiębiorstwu nieruchomości. W art. 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. – w pierwotnym brzmieniu - prawodawca postanowił, że przedsiębiorstwo [...] prowadzi eksploatację wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji i w tym celu obejmuje w zarząd powierniczy i użytkowanie cały ich majątek nieruchomy. W art. 6 postanowiono, że cały majątek, oddany w myśl art. 4 przedsiębiorstwu [...] w użytkowanie i powierniczy zarząd lub na własność przedsiębiorstwa, wyodrębnia się z ogólnego majątku Skarbu Państwa. Tym niemniej, jak wyjaśnił NSA w przywołanej przez organ uchwale z [...] lutego 2017 r. [...] skutkiem prawnym, wywołanym uchyleniem rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 roku o utworzeniu przedsiębiorstwa [...] w brzmieniu jednolitym ustalonym obwieszczeniem Ministra Komunikacji z dnia 5 grudnia 1930 roku (Dz. U. R.P. Nr 97, poz. 568) przez ustawę z dnia 2 grudnia 1960 roku o kolejach (Dz. U. Nr 54, poz. 311), było między innymi to, że wolą suwerena uchylony został tytuł prawny (ustawowy) do zarządczego władania gruntami przez [...]. [...] utraciły tym samym z dniem 8 grudnia 1960 roku zarząd nieruchomościami, przyznany cyt. rozporządzeniem z 1926 roku, gdyż zarząd powstały ex lege nie może istnieć bez ważnej i obowiązującej podstawy prawnej jego powstania. Ustawa o kolejach nie potwierdziła bowiem przysługiwania tego szczególnego prawa w rozdziale 2 "Przedsiębiorstwo [...]", przyznając temu przedsiębiorstwu uprawnienie wyłącznie do "budowy, utrzymania i eksploatacji kolei użytku publicznego". NSA podkreślił, że oznacza to również, że nie było wolą ustawodawcy potwierdzenie przysługiwania [...] zarządu, o którym stanowiło uchylone rozporządzenie Prezydenta RP z 1926 roku. NSA wyjaśnił, że przedsiębiorstwo [...], jako wykonawca narodowego planu gospodarczego, mogło więc po 1960 roku – wobec uchylenia przez ustawę o kolejach z 1960 roku rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 roku o utworzeniu przedsiębiorstwa [...] (ze zm.), a co za tym idzie upadku podstawy prawnej dotychczasowego zarządu nieruchomościami - uzyskać grunt w zarząd i użytkowanie, występując ze stosownym wnioskiem i uzyskując prawem przewidziany dowód powstania zarządu w postaci protokołu zdawczo – odbiorczego. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że istniejący w [...] wpis jako właściciela "[...] Dyrekcji [...] w [...]" i zarządcy - "Skarbu Państwa - [...]" nie powodował powstania po stronie [...] prawa własności czy też prawa zarządu lub użytkowania na gruncie przepisów obowiązujących po 1960 r. Potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie Sądu Rejonowego w [...] zgodnie z którym dawne księgi wieczyste zostały zamknikęte zgodnie z § 1-2 rozporządzenia z 14 lipca 1986 r., ich stan prawny przeniesiony do ksiąg wieczystych [...] i [...] w których jako właściciela wpisano Skarb Państwa. Skarżąca zarzucała również, że organ nie zbadał czy w sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka komunalizacji wskazana w art. 11 ustawy z 10 maja 1990 r. Artykuł 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. stanowi, że "1. Składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, 2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14, 3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi, z zastrzeżeniem przepisu art. 15." Skarżąca nie wskazała, jaka w jej ocenie zaistniała w sprawie przesłanka negatywna komunalizacji. Biorąc pod uwagę informacje dotyczące nieruchomości znajdujące się w aktach sprawy, to jest w tym informację Wójta Gminy z [...] sierpnia 2017 r. zgodnie z którą że działki nr: [...], [...], [...], [...] i [...] zajęte zostały pod ulicą [...], która to ulica zaliczona została do dróg gminnych Uchwałą Nr [...] [...] Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich jak również informację dotyczącą przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na dzień 27 maja 1990 r. wykluczyć można zarówno zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 11 ust. 1 jak i ust. 3 ustawy z 10 maja 1990 r. Jeżeli chodzi o przesłankę wskazaną w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy u 10 maja 1990 r. to zwrócić uwagę należy, że w ustępie 2 powołanego art. 11 zawarto upoważnienie dla Rady Ministrów, do określenia w drodze rozporządzenia, wykazu przedsiębiorstw i jednostek, o których mowa w ust. 1 pkt 2. Dnia 9 lipca 1990 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlegało komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301). [...] bezspornie nie zostały ujęte w tym wykazie. Podsumowując uznać należy, że również ta przesłanka negatywna nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Wbrew stanowisku Skarżącej, komunalizacji przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. nie wykluczały także regulacje zawarte w art. 34 i art. 34a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z tymi przepisami grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których Koleje nie dysponują dokumentami o przekazaniu im tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymują się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...] (art. 34 ust. 1). Grunty te, z dniem 1 czerwca 2003 r., nie podlegają komunalizacji na podstawie ustawy komunalizacyjnej (art. 34 a). Oznacza to, że nabycie przez [...] użytkowania wieczystego na podstawie powołanej ustawy komercjalizacyjnej nie może w ogóle odnosić się do mienia podlegającego komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej. Ostatnio wymienione mienie stało się bowiem własnością gmin już w dacie 27 maja 1990 r., a więc 10 lat wcześniej niż możliwe było uwłaszczenie [...] gruntem, w stosunku do którego podmiot ten nie posiadał tytułu prawnego. Trafność takiego stanowiska potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia [...] kwietnia 2005 r. sygn. akt [...] ( [...]) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale siedmiu sędziów z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16. Całkowicie chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca podnosiła w skardze, że organ nie umożliwił jej przedstawienia jakichkolwiek dowodów potwierdzających przysługiwanie jej praw do nieruchomości. Organ pierwszej instancji dwukrotnie zwracał się do Skarżącej o złożenie oświadczenia czy do dnia 27 maja 1990 r- nabyła w formie prawem przewidzianej prawo użytkowa lub prawo zarządu (pisma z [...] lipca 2017 r. i [...] września 2017 r.). Skarżąca w odpowiedzi wskazała, że w stosunku do przedmiotowych działek toczy się postępowanie w trybie art. 34 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...]. Przepis ten dotyczy gruntów, będących własnością Skarbu Państwa, znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Powołanie się przez Skarżącą na prowadzenie postępowania w trybie art. 34 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...] oznacza zatem przyznanie, że do przedmiotowych działek nie przysługiwał jej żaden tytułu prawny. Następnie [...] grudnia 2017 r. organ poinformował Skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i wniesienia dodatkowych wyjaśnień. Do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, to jest do [...] stycznia 2018 r. Skarżąca nie przedstawiła w sprawie żadnych dokumentów ani twierdzeń. Żadne nowe dowody nie zostały dołączone przez Skarżącą do odwołania jak również do skargi. Podsumowując stwierdzić należy, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i prawidłowo ustaliły, że sporne działki należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego 27 maja 1990 r. zaś Skarżącej nie przysługiwał do nich żaden tytułu prawny. Stanowisko organów koresponduje w pełni ze stanowiskiem wyrażonym przez NSA w uchwale z dnia [...] lutego 2017 r. sygn. akt [...] w której przyjęto, że : "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.)". Jest również zgodne ze stanowiskiem wyrażonym w kolejnej uchwale z 26 lutego 2018 r. I OPS 5/17 w której wskazano, że : "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, ze zm.)" W konsekwencji, uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło