I SA/Wa 580/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-23

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Dariusz Chaciński, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, złożony po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., może zostać przywrócony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Ponieważ wniosek został złożony po tym terminie, organ administracji publicznej oraz sąd nie są uprawnieni do jego przywrócenia, co skutkuje koniecznością oddalenia skargi.
Stan faktyczny
B. M. i J. K. złożyli wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. Wojewoda odmówił potwierdzenia prawa, wskazując na przekroczenie terminu do złożenia wniosku, określonego w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody, podkreślając, że termin ten jest nieprzywracalny. Skarżąca B. M. wniosła skargę do sądu, uznając decyzję za krzywdzącą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2010 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołań B. M. i J. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającej potwierdzenia B. M. i J. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Pismem z dnia 10 września 2009 r. B. M. i J. K. złożyły wniosek do Wojewody [...] w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 19 października 2009 r. Do wniosku dołączono: oświadczenie J. K. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, wniosek B. M. i J. K. z prośbą o możliwość ubiegania się o odzyskanie przedmiotowego mienia, w którym wyjaśniono przyczynę przekroczenia terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). oraz oświadczenie B. M. o miejscach zamieszkania swoim i B. M. na obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwierzytelnionej kserokopii orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Wojewódzkiego Oddziału w K. z 31 października 1946 r. nr [...] wynika, że B. M. pozostawił nieruchomości w miejscowości M., pow. [...], woj. [...], teren dzisiejszej U.. W aktach sprawy brak jest jednak dokumentów potwierdzających następstwo prawne po zmarłym B. M.. Pismem z 3 listopada 2009 r. Wojewoda [...] poinformował wnioskodawców o złożeniu wniosku po terminie ustawowym i tego prawnych konsekwencjach oraz wezwał do udzielenia informacji dotyczącej ewentualnego podtrzymania wniosku w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie B. M. i J. K. podtrzymały wniosek z 10 września 2009 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia wniosku wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Od ww. decyzji odwołania złożyły B. M. i J. K.. Rozpatrując odwołanie Minister Skarbu Państwa podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazał, że wniosek stron został złożony po terminie, ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty za "mienie zabużańskie" można było składać w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. Termin zawarty w ww. artykule, jako termin prawa administracyjnego materialnego jest nieprzywracalny, a zatem złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty po tym terminie, musi każdorazowo skutkować decyzją organu wojewódzkiego o odmowie potwierdzenia wnioskodawcy prawa do rekompensaty. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2010 r. złożyła B. M. podnosząc, że zaskarżona decyzja jest dla niej wysoce krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta nie narusza obowiązującego prawa. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Termin składania wniosków wskazany w cytowanym przepisie jest terminem prawa materialnego i charakteryzuje się tym, że ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Podlega on przywróceniu wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA z 1997 r. z. 2, poz. 56). W powołanej ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. ustawodawca nie zamieścił jednak przepisu przewidującego taką możliwość co oznacza, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej (a także sąd) nie jest uprawniony do jego przywrócenia, bez względu na przyczyny jakie spowodowały uchybienie temu terminowi. Podkreślić bowiem należy, że do terminów prawa materialnego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do instytucji przywrócenia terminów procesowych (art. 58-60 kpa). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że B. M. i J. K. złożyły wniosek w dniu 16 października 2009 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. W tej sytuacji uznać należy, że zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa odpowiada prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło