I SA/Wa 580/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-29

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Jolanta Dargas, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestia ta była już przedmiotem wcześniejszego postępowania zakończonego ostateczną decyzją, która nie została uchylona ani zmieniona?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, która pozostaje w obrocie prawnym. Ponowne prowadzenie postępowania nadzorczego w tej samej sprawie jest niedopuszczalne z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) i mogłoby prowadzić do stwierdzenia nieważności nowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z 1997 r. o przekazaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1997 r. w części dotyczącej konkretnych działek, argumentując, że przed jej wydaniem złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na wcześniejsze postępowanie w tej samej sprawie zakończone ostateczną decyzją z 1998 r.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r., nr [...]. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] września 1997 r. Zarząd Gminy W. przekazał w użytkowanie wieczyste na 99 lat grunt o pow. [...] m2 na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W., stanowiący własność Gminy W., obejmujący działki wymienione w sentencji tej decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniosku S. Z., odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji i wskazało, że nie stwierdzono aby w przedmiotowej sprawie wypełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 1999 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA 1213/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję z dnia [...] maja 1999 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Postanowieniem z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 305/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. Wnioskiem z dnia 12 marca 2010 r. J. R. i T. P. wystąpili o stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r., nr [...] w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...] i [...], wskazując, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa, bowiem w dniu 27 lipca 1993 r. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1997 r. i wskazało, że legalność kwestionowanej powyższym wnioskiem decyzji została zbadana pozostającą w obrocie prawnym decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. odmawiającą stwierdzenia jej nieważności. W takiej sytuacji, z uwagi na brzmienie art. 110 kpa i art. 156 § 1 pkt 3 kpa nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie ponownie postępowania w tym samym przedmiocie, tym samym, że wniosek J. R. i T. P. zawiera identyczne żądanie, jak wniosek złożony uprzednio przez S. Z. Organ wskazał również, że w sentencji kwestionowanej decyzji w ogóle nie wskazano działek o nr [...], [...] i [...]. Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu wskazało, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że postępowanie prowadzone w sprawie zakończonej wcześniejszą ostateczną decyzją jest bezprzedmiotowe. Nie ma przy tym znaczenia podniesiona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczność, iż skarżący kwestionują decyzję nr [...] jedynie w części dotyczącej oddania w użytkowanie wieczyste jednej z działek. Istotne jest bowiem, że wniosek o stwierdzenie nieważności całej tej decyzji został rozpatrzony pozostającą w obrocie wcześniejszą decyzją. Ponowne prowadzenie postępowania nadzorczego w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. P. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie: 1) art. 7 i 107 § 3 kpa wskutek niewyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, 2) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji bez uprzedniego zbadania merytorycznych przesłanek wskazanych we wniosku wszczynającym postępowanie, 3) art. 10 kpa poprzez niedoinformowanie każdej ze stron o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że jedynie gdyby organ stwierdził ponad wszelką wątpliwość, iż prawidłowość decyzji z dnia [...] września 1997 r., w ramach postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 1998 r., została wszechstronnie zbadana, również w oparciu o te podstawy, jakie zawarte zostały we wniosku skarżącego, zachodziłaby podstawa do jego oddalenia. Skoro organ nie wykazał tych okoliczności, to zaskarżoną decyzję uznać należy za co najmniej przedwczesną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak też decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Jak wynika z akt niniejszej sprawy decyzją z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu, że nie stwierdzono aby w przedmiotowej sprawie wypełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 1999 r., nr [...]. Z kolei postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA 1213/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję z dnia [...] maja 1999 r. Zdaniem Sądu powołana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. w całości rozstrzygała sprawę stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r. W tej sytuacji niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Głównym argumentem wniosku J. R. i T. P. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1997 r. był fakt, że jeszcze przed wydaniem tej decyzji, bo w dniu 27 lipca 1993 r., złożyli oni wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, objętej decyzją o oddanie w użytkowanie wieczyste. Powyższe zdaniem wnioskodawców skutkuje nieważnością kwestionowanej decyzji. Wbrew jednak twierdzeniom skargi, argument taki był również zawarty we wniosku S. Z., rozpoznanym decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1997 r., a zatem został przez organ wzięty pod uwagę. Ponadto, jak wskazano już wyżej, z uzasadnienia decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. jednoznacznie wynika, iż kwestionowane w trybie nadzorczym rozstrzygnięcie zbadane zostało pod kątem zaistnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że ponowne prowadzenie postępowania nadzorczego jest bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana już poprzednio w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...]. W takim stanie faktycznym nowa decyzja nadzorcza niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność, byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa i sama podlegała stwierdzeniu nieważności. Powyższą tezę potwierdza także orzecznictwo sądowoadministracyjne. I tak w wyroku z dnia 27 lipca 1981 r., sygn. akt SA/Po 15/81 Naczelny Sąd Administracyjny oz. w Poznaniu wskazał, że "brak formalnego uchylenia wcześniejszej decyzji o oddaniu działki w użytkowanie wieczyste powoduje nieważność późniejszej decyzji w tej samej sprawie skierowanej do innej osoby". Wobec powyższego przychylić należy się do stanowiska organu dotyczącego zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki powagi rzeczy osadzonej. W konsekwencji słusznie odmówiono wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] września 1997 r. z powodu rozpoznania tej sprawy i jej zakończenia ostateczną decyzją administracyjną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło