I SA/Wa 580/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-25

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Dariusz Pirogowicz, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, a pozostawała w ich władaniu w dniu 31 grudnia 1998 r., stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Tak, nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, a pozostawała w ich władaniu w dniu 31 grudnia 1998 r., stała się z mocy prawa własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Sąd uznał, że wszystkie przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione, a kwestia odszkodowania jest przedmiotem odrębnego postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody potwierdzającą przejście własności nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką na rzecz Województwa z dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżący kwestionował to przejście, domagając się odszkodowania i podnosząc brak poinformowania go o toczącym się postępowaniu. Sąd oddalił skargę, uznając, że wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia nabycia nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. przez województwo oddala skargę. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia 20 lipca 2015 r., nr [...], potwierdzającej, że nieruchomość położona w gminie [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha (obręb [...], ark. mapy [...]), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Województwa [...], utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. potwierdził, że nieruchomość położona w gminie [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha (obręb [...], ark. mapy [...]), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością województwa [...]. Od powyższych decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju złożył J. D., podnosząc kwestie związane z odszkodowaniem za przedmiotowy grunt. Pismami z dnia 17 sierpnia 20015 r. i z dnia 2 września 2015 r. skarżący uzupełnił treść swojego odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy, mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem Prezesa rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 1907 ze zm.) właściwym w sprawie jest Minister Infrastruktury i Budownictwa, organ stwierdził, że: Zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r., stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 ustawy nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Decyzja wydawana na gruncie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną posiada charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że stanowi ona wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian w sytuacji prawnej konkretnego podmiotu, co wywołuje skutki ex tunc, czyli od chwili, gdy określony stan prawny zaistniał. Decyzja tego rodzaju nie tworzy nowego stanu prawnego, potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. i jego skutki w dniu 1 stycznia 1999 r. Z uwagi na to, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie uregulowania stanu prawnego istniejących dróg publicznych, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., dochodzi do potwierdzenia zaistnienia skutku prawnego w postaci przejścia własności gruntów zajętych w dniu 31 grudnia 1998 r. drogą publiczną na rzecz Skarbu Państwa (w przypadku dróg krajowych) lub jednostki samorządu terytorialnego (w przypadku dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych) z dniem 1 stycznia 1999 r., to interes prawny w tym postępowaniu mają te podmioty, których praw rzeczowych do nieruchomości dotyczy ukształtowany w nim stosunek administracyjnoprawny. Tym samym stronami takiego postępowania są były właściciel (na dzień 31 grudnia 1998 r.) nieruchomości (jego następcy prawni), jak i właściciel na dzień wydania decyzji – jako osoby wywłaszczone z prawa oraz Skarb Państwa lub właściwa miejscowo jednostka samorządu terytorialnego – jako beneficjenci przewłaszczenia. Z treści aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1975 r., nr [...], wynika, że właścicielem między innymi działki nr [...], z której została wydzielona działka nr [...] (zob. wykaz zmian gruntowych stanowiący integralną część mapy z projektem podziału nieruchomości, która został przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 19 stycznia 2007 r., pod nr [...]), był J. D. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1995 r., sygn. akt [...], spadek po J. D., zmarłym w dniu [...] listopada 1988 r., na mocy ustawy nabyli T. D., W. D., M. W., J. D. i S. M. Przedmiotowy grunt stanowił zatem własność następców prawnych J. D. według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., a co za tym idzie nie stanowił on w rzeczonej dacie własności Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego. Na mocy postanowienia Sądu rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2010 r., sygn. akt [...], dotyczącego podziału spadku po S. M., działka nr [...], z której została wydzielona działka nr [...], przypadła w udziale P. M. Kolejną przesłanką zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zajętość danej nieruchomości pod drogę publiczną. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460), również w brzemieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z przepisu tego bezspornie wynika, że nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby droga zyskała taki status musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy. Na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. z 1998 r., Nr 160, poz. 1071) droga nr [...] relacji "[...]" została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich (zob. załącznik nr 2 do ww. rozporządzenia). Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego [art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.], jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (według którego organ orzekający w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma obowiązek ustalić, czy dany grunt zajęty był pod pas drogowy czy tez nie), pojęcie drogi utożsamiał z pojęciem pasa drogowego. Zgodnie z ww. regulacją droga lub pas drogowy stanowi "wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu". O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego psa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. W aktach niniejszej sprawy znajduje się mapa z projektem podziału nieruchomości sporządzona przez geodetę uprawnionego, która została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] stycznia 2007 r., pod nr [...]. Na ww. dokumencie znajduje się adnotacja, z której wynika, że została ona opracowana dla realizacji przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. Ponadto znajduje się na niej pieczątka, że "mapa uwzględnia stan zajęcia na dzień 31 grudnia 1998 r.". Do akt załączono także fragment mapy regulacji pasa drogi wojewódzkiej nr [...], na której znajdują się pieczątki geodety uprawnionego oraz zapis, że uwzględnia ona stan zajęcia na dzień 31 grudnia 1998 r. Na potwierdzenie stanu zajęcia ww. gruntu pod pas drogowy w dniu 31 grudnia 1998 r. przestawiono "protokół zajęcia działki przez urządzenia pasa drogowego na dzień 31 grudnia 1998 r." z dnia 20 września 2006 r. Na ww. dokumencie znajdują się podpisy przedstawiciela zarządcy drogi i geodety uprawnionego. Z powyższych dokumentów wynika, zdaniem organu, iż działka nr [...] stanowiła fragment pasa drogowego zajęty pod pobocze. W zaświadczeniu z dnia 27 kwietnia 2012 r. obecny zarządca drogi wskazał na zajęcie ww. działki pasem drogowym również na dzień 31 grudnia 1998 r. Na zajęcie działki nr [...] pod pas drogowy w rzeczonej dacie wskazał również J. Z. – pracownik Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych Zarząd Dróg w [...] w okresie od stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r., który w piśmie z dnia 22 marca 2015 r, oświadczył, iż "droga wojewódzka nr [...] w obecnym kształcie była już wykonana i była w strukturach Rejonu Dróg Publicznych w [...]". Z uwagi na pełnioną w 1998 r. funkcję oraz brak bezpośredniego zainteresowania oświadczającego w wyniku niniejszego postępowania, organ odwoławczy dał wiarę powyższemu oświadczeniu, tym bardziej, iż powyższej okoliczności nie podważyli dotychczasowi właściciele nieruchomości. Mając więc na uwadze powyższą dokumentację geodezyjną, wskazującą na fakt zajęcia działki nr [...] pod pobocze drogi wojewódzkiej oraz oświadczenia byłego pracownika ówczesnego zarządcy drogowego, iż kształt i przebiegi drogi wojewódzkiej nie zmienił się od stycznia 1998 r., organ uznał, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] zajęta była pod pas drogowy. Reasumując w ocenie organu odwoławczego działka nr [...] znajdowała się w pasie drogi wojewódzkiej nr [...] według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Kolejna z przesłanek zastosowania art. 73 ustawy jest przesłanka władztwa publicznoprawnego. Władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych względem nieruchomości, z zakresu prawa publicznego przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci). Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla jej udowodnienia należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Przy tym, iż do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, pod warunkiem, że nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Na takie rozumienie art. 73 wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60). Takie stanowisko zostało też zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 375/2009 (publ. CBOSA). W toku postępowania przed organem I instancji zarządca drogi przedstawił już wyżej przytoczone oświadczenie J. Z., z dnia 22 marca 2012 r. Zgodnie z treścią ww. dokumentu w pasie drogi nr [...] "wykonywane były zarówno letnie utrzymanie drogi m.in. wymiana i zakładania znaków, remonty ubytków, koszenie poboczy, remonty poboczy, utrzymanie rowów przydrożnych oraz zimowe utrzymanie drogi, w tym odśnieżanie. Prowadzone były również pomiary ruchu, wydawanie zezwoleń na zajęci pasa ruchu drogowego i zjazdy z dróg. Większość prac prowadzona była samodzielnie przez pracowników z ośrodków obwodu drogowego w [...]. Na zewnątrz zlecane były prace przy zimowym utrzymaniu drogi głównie poprzez wykorzystanie nośników sprzętu". Ponadto Minister Infrastruktury i Budownictwa zwraca uwagę, iż wykonywanie faktycznych czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, związanych z jej utrzymaniem, odbywa się w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Przy czy w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób umożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego ogrodzenie – a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, co wynika bezpośrednio z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. W przedmiotowej sprawie brak jest dowodów, które mogłyby przesądzać, iż podmioty publicznoprawne zostały pozbawione możliwości wykonywania w stosunku do ww. działki czynności zarządczych, podejmowanych w ramach utrzymania drogi wojewódzkiej nr [...]. W ocenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, zarządca drogi wykonywał cyklicznie czynności faktyczne dotyczące drogi wojewódzkiej nr [...]. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] udowodnił w wystarczającym stopniu spełnienie analizowanej przesłanki. Zdaniem organu odwoławczego, na gruncie niniejszej sprawy, zostały spełnione i prawidłowo udokumentowane wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., co obligowało do utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...]. W odniesieniu natomiast do zarzutów dotyczących braku odszkodowania organ zwraca uwagę, że ustalenie wysokości odszkodowania za grunt, który znajdował się we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiący ich własności, a zajęty pod drogę publiczną, następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym, które toczy się według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości. Tym samym kwestia ta nie należy do właściwości organów orzekających na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 31 października 1998 r. i nie może mieć wpływu na postępowanie w sprawie badania przesłanek przejścia konkretnej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Minister Infrastruktury i Budownictwa podkreślił, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1474/2009 (publ. LexPolonica nr 2219112) z przepisu art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika, że odszkodowanie w związku z przejściem własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przysługuje właścicielowi takiej nieruchomości jedynie w przypadku, gdy złoży on odpowiedni wniosek do właściwego organu w terminie zakreślonym w ustawie, tj. do dnia 31 grudnia 2005 r. Wskazany termin jest terminem ustawowym, nie może on ulec przedłużeniu ani skróceniu, a wskutek bezczynności uprawnionego w ciągu określonego ustawą terminu następuje wygaśnięcie roszczenia. Dodać trzeba, że termin ten, należący do terminów materialnoprawnych, nie może być przywrócony, bowiem instytucja ta, uregulowana w art. 58-60 Kodeksu postępowania administracyjnego, może mieć jedynie zastosowanie do terminów procesowych. Dodatkowo zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1171/2010 (publ. LexPolonica 2520782) ograniczenie terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania, powoduje utratę prawa do odszkodowania w sytuacji, w której wniosek w tym zakresie złożono z uchybieniem tego rodzaju terminu. Jednakże utratę tego prawa należy rozpatrywać w kategorii skutków braku dbałości o własne sprawy, a nie pozbawienia prawa do słusznego odszkodowania. Ustawodawca stworzył dla wszystkich właścicieli nieruchomości zajętych pod drogi takie same warunki do uzyskania odszkodowania. W odniesieniu do powyższych wskazań organ przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt P 33/2007 (publ. LexPolonica 2075150), w którym Trybunał stwierdził, iż art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenie o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. D., podnosząc, że chodzi mu o odszkodowanie za zabór ziemi w związku z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., podtrzymaną przez zaskarżoną decyzję. Skarżący rozumie, że na ważne cele społeczne został zabrany kawałek ziemi, ale nie rozumie, że odbyło się to bez jego wiedzy. Podniósł, że płaci za zabraną ziemie podatek, jest osobą starą, schorowaną i musi "włóczyć się po sądach", aby zachować godność wobec swoich nieżyjących bliskich. Rozumie, że nieznajomość prawa szkodzi, ale nie będzie się już męczył. Cieszy się, że z drogi może korzystać każdy, ale ma żal, że nie był o niczym poinformowany. Zdaniem skarżącego żądanie odszkodowania za ziemię i odsetki ustawowe są zasadne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty, nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własność. Art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzemieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zaliczenie określonej drogi do kategorii dróg gminnych – bo z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie – następowało w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej (w tym wypadku Rady Narodowej Miasta (...)). Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomość, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA/Wa 513/00). W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że droga nr [...] relacji [...], w ciągu której znajduje się położona w gminie [...] działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha (obręb [...]), została przed dniem 1 stycznia 1999 r. zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. z 1998 r., Nr 160, poz. 1071). Skarżący nie przeczy też, że droga ta jest ogólnodostępna. Działka ta stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność następców prawnych J. D., a więc nie była w tej dacie własnością Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący nie zaprzecza też, że na drodze tej dokonywano prac remontowych, odśnieżania, a sporna działka stanowiła jej pobocze, potwierdził to także zarządca drogi. Organ dał wiarę oświadczeniu zarządcy drogi ponieważ powyższych okoliczności nie kwestionowali dotychczasowi właściciele nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się również mapa projektu podziału nieruchomości sporządzona przez uprawnionego geodetę, która została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 19 stycznia 2007 r., pod nr [...], z której wynika, że uwzględnia ona stan zajęcia przedmiotowej działki pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. Natomiast z odwołania i skargi można wywieść, że skarżącemu tak naprawdę chodzi o otrzymanie odszkodowania za sporną działkę i uważa, że to działanie organu (brak powiadomienia o toczącej się sprawie) spowodowało, że nie złożył w odpowiednim czasie wniosku o odszkodowanie. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem tej sprawy nie było odszkodowanie i podziela stanowisko organu, że ustalenie odszkodowania za grunt znajdujący się we władaniu Skarbu Państwa, nie stanowiący jego własności, a zajęty pod drogę publiczną, następuje w odrębnym postepowaniu administracyjnym, które toczy się zgodnie z przepisami o odszkodowaniu za wywłaszczane nieruchomości, a nie w postępowaniu na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 31 października 1998 r. Skoro zatem przedmiotowa działka stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej oraz zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną – wojewódzką i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Województwa [...], na terenie którego jest położona. Powyższe oznacza, że kwestionowana przez skarżącego decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów procedury administracyjnej. W ocenie Sądu organy obu instancji, w sposób wyczerpujący przeprowadziły postepowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., szczegółowo zbadały i rozważyły argumenty przedstawione przez skarżącego, jak również podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło