I SA/Wa 582/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-02
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Rudnicka, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo rozpoznały wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego lub odszkodowania za nieruchomość objętą Dekretem z dnia 26 października 1945 r., uwzględniając przesłanki zabudowy nieruchomości na dzień 21 listopada 1945 r. oraz termin złożenia wniosku?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 82 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości), ponieważ nieprawidłowo zakwalifikowały wniosek o odszkodowanie jako wniosek o zwrot nieruchomości, nie rozpoznały wniosku o odszkodowanie, a także błędnie oceniły przesłankę zabudowy nieruchomości na dzień 21 listopada 1945 r. w kontekście przepisów dekretu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezydenta Miasta W. utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy – Gminy W. odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...]. Organy administracji odmówiły przyznania prawa użytkowania wieczystego, wskazując na niespełnienie przesłanek z art. 82 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w szczególności złożenie wniosku po terminie oraz niezabudowanie nieruchomości. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na zagubienie wniosku złożonego w trybie dekretu oraz błędne rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W. oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dzielnicy - Gminy W., a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. sprawy ze skargi W. K., B. K., T. M. na decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 1994 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dzielnicy -Gminy W. z dnia [...] września 1993 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. Prezydent Miasta W. utrzymał w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy – Gminy W. z dnia [...] września 1993 r., nr [...] odmawiającą Z. K. i M. W. przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, co następuje :
Zarząd Dzielnicy – Gminy W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 1993 r. odmówił ustanowienia na rzecz byłych właścicieli hipotecznych i ich następców prawnych tj. Z. K. i M. W., występującego w imieniu własnym oraz w imieniu B. M., E. L. i M. P., prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie powyższego dekretu tj. z dniem 21 listopada 1945 r. przedmiotowy grunt przeszedł na własność Gminy W. a następnie na własność Skarbu Państwa. Stosownie do art.7 ust.1 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni byli uprawnieni do złożenia, w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Z zaświadczenia wydanego przez Państwowe Biuro Notarialne w W. z dnia [...] lipca 1991 r. prowadzącego księgę wieczystą Kw nr [...] wynika, że tytuł własności do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] uregulowany jest wpisem jawnym na imię: I. W. – co do ¼ części , I. i M. L. rodzeństwo W. w częściach równych- co do ¼ części, A. z K.– co do ¼ części i Z. S. – co do ¼ części. Objęcie w posiadanie przez Gminę W. przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu [...] listopada 1948 r. tj. w dacie ogłoszenia zamieszczonego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. nr [...]. Zatem termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu upłynął [...] maja 1949 r.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że byli właściciele hipoteczni nie złożyli wniosku w trybie art.7 ust.1 wyżej cytowanego dekretu a wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa nastąpił w dniu [...] grudnia 1965 r. na wniosek Wydziału Gospodarki Terenami Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1965 r.
Dotychczasowi właściciele hipoteczni nie złożyli wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie przewidzianym uchwałą nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w użytkowanie wieczyste ( M.P. Nr [...], poz. [...]). Termin do złożenia wniosku według powyższej uchwały upływał z dniem 31 lipca 1965 r.
Wnioskiem z dnia [...] maja 1981 r. Z. K. wystąpiła o przyznanie jej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do której przysługiwał jej udział wynoszący ½ we własności, uwzględniając udział spadkowy po matce A. S..
Decyzją z dnia [...] stycznia 1982 r. Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. wniosek Z. K. o odszkodowanie został pozostawiony bez rozpoznania a w uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że przedmiotowej nieruchomości nie można zaliczyć do jednej z kategorii nieruchomości wymienionych w art.53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U.z 1974 r., Nr 10, poz.64).
Ponowny wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość Z. K. złożyła w dniu [...] lutego 1988 r. , a następnie wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu w dniu [...] grudnia 1989 r., który strony wielokrotnie potem ponawiały.
Zarząd Dzielnicy Gminy W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 1993 r. odmówił uwzględnienia wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu będącego przedmiotem sprawy z uwagi na niespełnienie obu przesłanek z art.82 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W ocenie organu wniosek złożony w dniu [...] lutego 1988 r. o odszkodowanie nie może stanowić podstawy do rozpatrzenia zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości a pozostałe wnioski o przyznanie użytkowania wieczystego zostały złożone po dniu 31 grudnia 1988 r. Ponadto działka jest niezabudowana a jako taka nie została objęta przez ustawodawcę wskazanym powyżej przepisem art.82 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Prezydent Miasta W., po rozpoznaniu odwołania Z. K., podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wnioskujący o przyznanie użytkowania wieczystego nie spełniają wymogów przewidzianych przepisem art.82 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1989 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. 1991 r. , Nr 30, poz.127 ze zm.). Przepis ten stanowił, że uwzględnienie i rozpatrzenie wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu uzależnione jest od jednoczesnego spełnienia dwóch przesłanek: 1) istnienia na gruncie budynku określonej kategorii – domu jednorodzinnego, małego domu mieszkalnego, domu, w którym liczba izb nie przekracza 20, domu , w którym przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali oraz domu, który stanowił przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, 2) złożenia stosownego wniosku w ustawowym terminie tj. w okresie do 31 grudnia 1988 r. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość w momencie przejęcia jej przez Gminę W. była niezabudowana. Przedwojenny budynek mieszkalny ( czteropiętrowa kamienica) została zniszczona w 1944 r. w czasie powstania [...]. Na gruncie znajdowały się jedynie sterczące ruiny, co wynika z rejestru nieruchomości, według którego stopień zniszczenia budynku został zaliczony do kategorii VII a stan jego używalności do kategorii 0 , nie został zakwalifikowany do odbudowy. Okoliczności te potwierdziła również Z. K. w pismach z [...] maja 1988 r. i [...] października 1990 r. Skoro niespełniona została jedna z przesłanek tj. przesłanka z art.82 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, to tym samym organ odwoławczy uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Ponadto organ odwoławczy nadmienił, że mimo, iż nieruchomość została skomunalizowana decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., to Zarząd Dzielnicy Gminy W., w myśl art.27a§1 kpa, nie podlega wyłączeniu od załatwienia przedmiotowej sprawy, bowiem wydana decyzja nie ma wpływu na prawa i obowiązki stron konkretnego stosunku cywilno prawnego, z których jedną jest gmina.
Skargę na decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. K., wnosząc o jej uchylenie na podstawie obowiązującego w dacie zaskarżenia art.207 §2 i §3 kpa tj. na tej podstawie, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że właściciele hipoteczni złożyli wniosek o przyznanie własności czasowej do przedmiotowego gruntu w trybie dekretu z 1945 r. , lecz wniosek prawdopodobnie zaginął. Ponadto działka została oddana w ręce osoby trzeciej, która dokonała samowoli budowlanej mimo zgłoszenia przez właścicieli przedwojennych wniosku o zwrot nieruchomości. Organy orzekające w sprawie nie zastosowały się do zaleceń wyrażonych w uzasadnieniu decyzji Wiceprezydenta W. z dnia [...] października 1992 r., nr [...], który po rozpoznaniu odwołania Z. K. i M. W. od pierwszej decyzji wydanej w sprawie zwrotu nieruchomości tj. decyzji Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy – Gminy W. nr [...] z dnia [...] października 1991 r. uchylając zaskarżoną decyzję wskazał zwrócił uwagę, że wniosek o odszkodowanie Z. K. złożyła w dniu [...] lutego 1988 r. a kolejne wnioski o zwrot nieruchomości zostały złożone w dniach : [...] grudnia 1989 r., [...] stycznia 1991 r., [...] lutego 1990 r. a wniosek z dnia [...] lutego 1988 r. choć zatytułowany o odszkodowanie powinien być rozpatrzony w trybie art.82 i 83 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., któremu została przekazana sprawa, w trybie art. 45 ust.2 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz.U. nr 48, poz.195) wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1251), z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Dokonując kontroli rozstrzygnięcia organów administracji publicznej orzekających w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu jest ostateczna decyzja Prezydenta W. utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy - Gminy W. orzekającą o odmowie zwrotu przedwojennym właścicielom nieruchomości objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz.279). Organy obu instancji orzekające w sprawie rozpoznawały zgłoszone przez Z. K. wnioski w aspekcie art.82 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst jednolity Dz.U. 1991 r., Nr 30 , poz.127 ze zm.). Stosownie do wymienionego wyżej przepisu, będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy: " Poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich następcy prawni mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego wymienionych gruntów i o zwrocie budynków orzeka rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa a zarząd gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy". Odnosząc rozważania na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania wskazać należy przede wszystkim, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1992 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminę W. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności przedmiotowej nieruchomości. Zatem w dacie wydawania decyzji przez organy pierwszej instancji nieruchomość stanowiła własność gminy i właściwy do wydania decyzji w sprawie, zgodnie z art. 82 ust.2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, był zarząd gminy. Organ pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie, po uchyleniu pierwszej decyzji w sprawie odmawiającej przedwojennym właścicielom przyznania odszkodowania wieczystego przedmiotowego gruntu, i ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdził po raz drugi, że nie została spełniona przesłanka z art.82 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem stosowny wniosek nie został złożony w terminie wskazanym przez ustawodawcę tj. w terminie do dnia 31 grudnia 1988r. a wniosek o odszkodowanie z dnia [...] lutego 1988 r. nie może stanowić podstawy do rozpatrzenia zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości. Jednocześnie jednak organ pierwszej instancji w komparycji decyzji wskazał, że przedmiotem rozpoznania jest wniosek o odszkodowanie z dnia [...] lutego 1988r., który nie został jednak przez ten organ rozpatrzony ani też nie został przekazany do rozpatrzenia innemu organowi, zgodnie z właściwością. Należy w tym miejscu przypomnieć, że organ ten orzekał już po rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy, który jednoznacznie stwierdził w uzasadnieniu decyzji uchylającej poprzednią decyzję organu pierwszoinstancyjnego o odmowie zwrotu nieruchomości, że zarówno przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, jak i odszkodowania stanowi formę zaspokojenia roszczeń właścicieli gruntów [...] i pominięcie wniosku Z. K. o odszkodowanie stanowiło w ocenie tego organu uchybienie skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji. W tym kontekście rację ma skarżąca, gdy twierdzi, że organ postąpił wbrew wskazaniom organu odwoławczego.
Z kolei organ odwoławczy nie dopatrzył się już uchybienia terminowi do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, traktując wniosek o odszkodowanie, jako wniosek o zwrot nieruchomości. Równocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie została spełniona druga z przesłanek art.82 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gdyż w jego ocenie przepis ten nie ma zastosowania do działek niezabudowanych, lecz nie odniósł tej oceny do daty wejścia w życie dekretu. Z akt sprawy wynika bowiem, że grunt przy ul. [...] przed wojną był zabudowany czteropiętrową kamienicą, która została zburzona w czasie powstania [...]. Stan tej kamienicy w momencie przejęcia przez gminę został opisany w karcie rejestracji nieruchomości, znajdującej się w aktach sprawy. W przepisie art.82 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca stwierdził, że " poprzedni właściciele działek zabudowanych" lub ich następcy prawni mogą zgłosić wniosek o przyznanie im użytkowania wieczystego. Poprzedni właściciele to także osoby, które były właścicielami działek zabudowanych do momentu upaństwowienia gruntów dekretem z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Działki te musiały być więc zabudowane przed 21 listopada 1945 r., czyli przed dniem wejścia w życie powyższego dekretu. Natomiast zdanie 2 art.82 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa, że o oddaniu gruntów w użytkowanie wieczyste i o zwrocie budynków, jeżeli te budynki jeszcze znajdują się na działce orzeka organ rządowej administracji ogólnej lub zarząd gminy. W orzeczeniu wydanym na gruncie art.89 ust.2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który po nowelizacji tej ustawy ( Dz.U. z 10 kwietnia 1991 r., Nr 30, poz. 127) wprowadził ustawodawca, jako art.82 ust.2 o identycznym brzmieniu, w analogicznym stanie faktycznym sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że cyt. "Art.89 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. z 1989 r., Nr 14 poz. 74 z późń. zm) ma zastosowanie do działek położonych na terenie W., które zostały skomunalizowane na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i które były zabudowane określonymi w tym przepisie budynkami przed 21 listopada 1945 r., niezależnie od tego, czy budynki te obecnie istnieją" ( wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 1989 r., I SA 878/89, publ. ONSA 1989/1/59).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd. Jeśli zatem organ wydający zaskarżoną decyzję uznał, że wniosek o zwrot nieruchomości został złożony w terminie, to powinien zbadać, czy przedwojenny budynek przy ul [...] był budynkiem spełniającym wymogi art.82 ust.2 omawianej ustawy. Należy jednak zwrócić w tym miejscu uwagę na okoliczność, że w terminie wymaganym przez ustawodawcę został zgłoszony jedynie wniosek o odszkodowanie, zaś pierwszy wniosek nazwany wnioskiem o zwrot nieruchomości, który znajduje się w aktach sprawy, nosi datę [...] grudnia 1989 r. a po nim następują dalsze wnioski o ustanowienie użytkowania wieczystego. Bezspornie w aktach sprawy brak jest wniosku , o którym stanowił art.7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, ale też trzeba zauważyć, że organ nie poczynił żadnych kroków w celu ustalenia, czy wniosek taki został złożony. Organy odwoławczy nieprawidłowo wniosek o odszkodowanie z [...] lutego 1988 r. zakwalifikował jako wniosek o zwrot nieruchomości, nie odnosząc się i nierozpoznając wniosku o odszkodowanie z dnia [...] lutego 1988 r.
Powyższe uchybienia skutkują uznaniem naruszenia przez organy administracji publicznej orzekające w sprawie przepisów prawa materialnego tj. art.82 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz naruszenia art.7 kpa, 77§1 kpa i 80 kpa.
Nie można natomiast podzielić zarzutu, zgłoszonego przez następców prawnych skarżącej w piśmie z dnia [...] marca 2006 r., naruszenia właściwości organów przy rozpoznawaniu sprawy. Stosownie do art.82 ust.2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, obowiązującej w dacie wydawania decyzji przez organy orzekające w sprawie, o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy właściwy do wydania decyzji był zarząd gminy a organem odwoławczym Prezydent Miasta W. ( art.14 ust.2 nieobowiązującej obecnie ustawy z dnia 18 maja 1990 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy Dz.U. Nr 34, poz.200).
Zagadnienie, który organ był właściwy w 1992 r. do rozstrzygania spraw z wniosków byłych właścicieli nieruchomości [...], było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale składu pięciu sędziów stwierdził, że organem właściwym w sprawach z wniosku dekretowego tzn. złożonego w trybie art.7 ust.2 dekretu warszawskiego był burmistrz gminy (dzielnicy). W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał natomiast, że jeśli wniosek został złożony wyłącznie na podstawie art.82 ust.2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a nie w trybie art.7 ust.2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, to organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku był zarząd gminy ( tak : uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 listopada 1995 r., VI SA 9/95, publ. ONSA 1996/1/7).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, już na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, należy w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy został złożony w terminie przez właścicieli hipotecznych i ich następców prawnych wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, czyli w terminie najpóźniej do dnia 31 grudnia 1988 r. Do organu będzie należało także dokładne sprawdzenie, czy nie został złożony wniosek w trybie art.7 ust.2 dekretu, a to w związku z podnoszoną w toku całego postępowania, przez nieżyjącą już obecnie Z. K., okolicznością, że wniosek taki został złożony przez ujawnionych w księdze wieczystej rodziców jej oraz rodziców M. W.. W tym celu należy się zwrócić do organu prowadzącego rejestr wniosków dekretowych. Natomiast w przypadku ustalenia, że wniosek taki nie został złożony lub dokonania oceny, że nie został zachowany termin do złożenia wniosku , o którym stanowił art.82 ust.2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości organ powinien zająć stanowisko wobec wniosku o odszkodowanie z [...] lutego 1988 r., złożonego przez Z. K.. Należy też dodatkowo wskazać, że w myśl art.214 obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel jest uprawniony do uzyskania prawa użytkowania wieczystego gruntu, przy założeniu złożenia w terminie, którym była mowa wyżej, stosownego wniosku także wówczas, gdy grunt nieruchomości [...] obecnie nie jest zabudowany. W tym przypadku stan istniejący na nieruchomości (zabudowania lub braku zabudowania) ocenia się na dzień 21 listopada 1945 r., czyli na datę wejścia w życie dekretu z dnia 21 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że organy administracji publicznej orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego ( art.7, 77§ 1 i 80 kpa), co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego ( art.82 ust.2 ustawy o gospodarce gruntami
i wywłaszczeniu nieruchomości).
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie w pkt.2 wyroku znajduje uzasadnienie w art.152 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło