I SA/Wa 583/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.), Sędzia WSA del. Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę gminną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, mogła zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Nieruchomość zajęta pod drogę gminną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, nie mogła zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ponieważ nie została spełniona przesłanka braku własności publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Wójt Gminy K. złożył skargę na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia własności. Skarżący podnosił, że spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA del. Beata Ziomek Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa oddala skargę.
I SA/Wa 583/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. własności nieruchomości, która wchodzi w pas drogi gminnej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...] jako działka nr [...] i [...] o pow. [...] ha, karta mapy nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. Wydział Ksiąg Wieczystych stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu podniósł, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę K. własności wyżej wymienionej nieruchomości.
Od powyższej decyzji odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł Wójt Gminy K., kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego.
Z istniejących w aktach danych z księgi wieczystej KW nr [...] wynika jednoznacznie, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była spełniona przesłanka z art. 73 ust. 1 o braku własności publicznej, a tym samym nabycie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości przez Gminę K. nie nastąpiło.
W odniesieniu zaś do zarzutów strony odwołującej się stwierdził, że przepis art. 73 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 13 października 1998 r., będący podstawą wydania decyzji przez Wojewodę [...] ma na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Przepis ten ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną.
Z materiału dowodowego wynika natomiast, że nabycie własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło na podstawie art. 2 dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, decyzji w sprawie likwidacji Państwowych Gospodarstw Rolnych w D. z dnia [...] grudnia 1993 r., protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] lutego 1994 r. Zaś na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] marca 2001 r. Rep. A nr [...] jako właściciela nieruchomości wpisano W. M. Zatem przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i dlatego art. 73 nie znajduje w tej sprawie zastosowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Wójt Gminy K. podnosząc w niej, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Wojewody [...] są dla gminy krzywdzące i pozbawione podstawy prawnej, ponieważ z przedłożonych przez gminę dowodów wynika, że spełnione zostały wszystkie przesłanki art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, stwierdził, że zarzut nie rozważenia przez Wojewodę czy przedmiotowa nieruchomość podlega regulacji na mocy art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż prowadząc postępowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. organ orzekający bada wyłącznie spełnienie przesłanek w niej wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej badając prawidłowość rozstrzygnięcia będącego przedmiotem oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania administracyjnego.
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu, ponieważ organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 powyższej ustawy nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
1) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego,
2) nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,
3) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.
Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powyższego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 1:
1) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną,
2) pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,
3) braku przysługiwania prawa własności do nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
Tymczasem jak wynika z akt sprawy i materiału dokumentacyjnego w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości wchodzącej w pas drogi gminnej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] i nr [...], o powierzchni [...] ha uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. Wydział Ksiąg Wieczystych w C. był Skarb Państwa.
Należy zauważyć, że przepis art. 73 ust. 1 na charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych. Ma on bowiem charakter szczególny w stosunku do przepisów wywłaszczeniowych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.). Dotyczy nabycia własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., w przeciwieństwie do nabycia własności w drodze wywłaszczenia na podstawie powyższej ustawy, która następuje na podstawie decyzji konstytutywnej. W tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło