I SA/Wa 584/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-09

Skład orzekający: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego może zostać uwzględniony, gdy skarżący podnosi argument o możliwości rozporządzenia nieruchomością przez właściciela i wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków cywilnoprawnych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że wskazane przez skarżącego zagrożenia (możliwość rozporządzenia nieruchomością przez miasto i wystąpienia skutków cywilnoprawnych) nie mają związku z wykonaniem decyzji odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Decyzja ta sama w sobie nie wywołuje skutków prawnych w postaci zmiany stanu własnościowego gruntu ani nie nakłada obowiązków na skarżącego, a zatem nie nadaje się do wstrzymania jej wykonania.
Stan faktyczny
Spółka "C. S. A." złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Jednocześnie spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że utrzymana w mocy odmowna decyzja może prowadzić do rozporządzenia nieruchomością przez miasto i wystąpienia nieodwracalnych skutków cywilnoprawnych, skutkujących jedynie prawem do odszkodowania dla spółki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "C. S. A." z siedzibą w G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w sprawie ze skargi "C. S. A." z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. spółka "C. S. A." z siedzibą w G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] odmawiającą spółce pod firmą "Zakłady O. C. S.A." ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) nr hip. [...], opisanego w ewidencji jako działki nr [...], [...], [...], [...] z obrębu [...]. Niniejsza skarga została uzupełniona pismem z dnia [...] marca 2012 r. stanowiącym wniosek "C. S. A." z siedzibą w G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmowna decyzja Prezydenta W. może wywołać bezpośrednie lub pośrednie skutki cywilnoprawne. Miasto W., jako obecny właściciel przedmiotowej nieruchomości, ma swobodę w jej rozporządzaniu, wprawdzie ograniczoną ryzykiem uchylenia przedmiotowej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym lub poprzez stwierdzenie jej nieważności, to jednak z uwagi na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych istnieje możliwość nabycia nieruchomości w dobrej wierze przez osobę trzecią na podstawie samej czynności cywilnoprawnej. W takiej sytuacji skarżącej spółce przysługiwać będzie jedynie prawo do odszkodowania, gdyż skutki rozporządzania nieruchomością będą nieodwracalne, tym samym zwrot nieruchomości i jej zagospodarowanie przez "C. S. A." będzie niemożliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej powołana: "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Celem tego przepisu jest udzielenie ochrony tymczasowej skarżącemu przed trudnymi, czy wręcz niemożliwymi do odwrócenia skutkami jakie może wywołać kwestionowana decyzja lub inny wydany w granicach tej sprawy akty, w sytuacji gdy ostatecznie na skutek prawomocnego orzeczenia sądowego zostanie on wyeliminowany z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzależnione jest do charakteru decyzji (czy ma ona cechy wykonalności) oraz od wykazania przez stronę skarżącą, że konsekwencją jej wykonania mogą być skutki, o których mowa w tym przepisie. Przez pojęcie "wykonanie aktu administracyjnego" należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. (por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2006, s. 186). W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej spółki dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2012 r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej - w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) - prawa własności czasowej (obecnie jest to prawo użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...] położonej przy dawnej ul. [...]. Przy czym wniosek ten uzasadniała ona tym, że konsekwencją swobodnego dysponowania przedmiotową nieruchomością przez W. będzie możliwość przekazanie jej innemu podmiotowi i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej, a przy ewentualnym uchyleniu przez Sąd zaskarżonej decyzji skarżącej spółce pozostanie jedynie roszczenie odszkodowawcze, a nie możliwość objęcia tego gruntu w użytkowanie wieczyste. Wskazywane przez stronę przyczyny, nie mogły jednak prowadzić do uwzględnienia wniosku . Zważyć bowiem należy, że kwestionowana decyzja nie ogranicza, ani nie poszerza praw przysługujących miastu do gruntu. Nie wywołuje ona także żadnego skutku w postaci zamian stosunków własnościowych na nim istniejących. Na gruncie tym nie istnieją bowiem zabudowania, które na mocy art. 5 dekretu, pozostały własnością skarżącej spółki do czasu rozpoznania złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Ten stan rzeczy oznacza zaś, że negatywna decyzja Kolegium, nie wywołują skutku prawnego przewidzianego w art. 8 dekretu (odjęcia własności budynków jej dotychczasowemu właścicielowi). Sama natomiast własność gruntu przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), zarówno przed wydaniem ww. decyzji jak i po jej wydaniu przynależy W. Wskazywane natomiast we wniosku hipotetyczne zagrożenie w postaci możliwości oddania przez miasto przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobom trzecim, pozostaje bez związku z wykonaniem (bądź wstrzymaniem wykonania) zaskarżonej decyzji, której przedmiotem jest wszak wyłącznie odmowa przyznania tego prawa stronie skarżącej, a nie prawo dysponowania nieruchomością przez jej właściciela. Zatem także w przypadku wstrzymania wykonania tej decyzji, miasto mogłoby nieruchomością dysponować. Skoro zaś przesłanką udzielenia skarżącej przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrony tymczasowej jest zabezpieczenie jej przed ewentualną szkodą lub trudnymi do odwrócenie skutkami wynikającymi z wykonania kwestionowanej decyzji, to brak związku między wykazywanym zagrożeniem, a treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, której wykonanie miałoby ulec wstrzymaniu, prowadzić musi do wniosku, że zgłoszone przez stronę żądanie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Kwestionowana decyzja jest przy tym rozstrzygnięciem, które ze swej istoty nie nadaje się w realiach rozpoznawanej sprawy do wykonania. Nie wymaga bowiem żadnej czynności, którą strona mogłaby lub musiała wykonać dobrowolnie bądź w drodze egzekucji administracyjnej, aby doprowadzić do stanu, który jest zgodny z rozstrzygnięciem w niej zawartym. Nie przyznaje ona także stronie żadnych uprawnień ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków. Nie odbiera jej też przynależnych przed wydaniem tego rozstrzygnięcia praw rzeczowych do zabudowań posadowionych na spornym gruncie, gdyż takich praw, jak już wyżej wskazano, strona nie zachowała, wobec fizycznej likwidacji zabudowy istniejącej na nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu. Ta okoliczność, niezależnie od braku związku między wskazywanym zagrożeniem a skutkami wykonania decyzji Kolegium, nie zezwala również na zastosowanie w sprawie instytucji wstrzymania jej wykonania. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło